Từ 1/7/2025, cho phép giao chủ đầu tư nhà ở xã hội không qua đấu thầu

Mới đây, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 201/2025/QH15 (Nghị quyết 201) thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NƠXH. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Tại Điều 5 Nghị quyết 201 quy định rõ về cơ chế giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu đối với dự án đầu tư xây dựng NƠXH, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân không sử dụng vốn đầu tư công.

Cụ thể, căn cứ chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở hoặc quy hoạch đô thị và nông thôn đã được phê duyệt hoặc vị trí khu đất đã được xác định để phát triển NƠXH, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, việc giao chủ đầu tư được thực hiện như sau:

Trường hợp dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận đầu tư hoặc có văn bản pháp lý tương đương thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu.

Trường hợp dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đã phát hành hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời thầu lựa chọn nhà đầu tư, nhưng đến ngày 1/7/2025 chưa có kết quả đánh giá hồ sơ của các nhà đầu tư quan tâm thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc tiếp tục thực hiện lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đấu thầu, hoặc giao chủ đầu tư theo quy định của Nghị quyết 201/2025/QH15;

Trường hợp dự án chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận đầu tư hoặc chưa có văn bản pháp lý tương đương thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu.

Tại Nghị quyết 201 nêu rõ, UBND cấp tỉnh giao chủ đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời giao chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng NƠXH theo quy định trên, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này.

Bộ Quốc phòng, Bộ Công an giao chủ đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân theo quy định tại sau khi được UBND cấp tỉnh thống nhất bằng văn bản về vị trí khu đất để đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

UBND cấp tỉnh, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an không được phân cấp, ủy quyền đối với thẩm quyền trên.

Thực tế, chỉ định thầu không phải là hình thức mới. Chính sách này đã từng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực hạ tầng, đặc biệt với các dự án cấp bách, có tính chất đặc thù. Với nhà ở xã hội - một lĩnh vực mang tính chính sách, xã hội rõ rệt - việc chỉ định thầu nếu được thiết kế chặt chẽ, minh bạch, hoàn toàn có thể đem lại hiệu quả thực tiễn mà vẫn bảo đảm tính công bằng.

Việc thí điểm chỉ định thầu trong phát triển nhà ở xã hội không chỉ là một giải pháp ngắn hạn để tháo gỡ điểm nghẽn hiện tại, mà còn có thể mở đường cho một tư duy mới trong điều hành và quản lý đầu tư trong lĩnh vực có tính xã hội cao.

Với chính sách mới có hiệu lực từ 1/7/2025, thị trường kỳ vọng một làn sóng dự án NƠXH sẽ được khởi động nhanh hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi đang “khát” nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, sĩ quan, lực lượng vũ trang…

Gỡ được “nút thắt” về thủ tục, nếu đi kèm với quản lý chặt chẽ và công khai, Nghị quyết 201 có thể trở thành “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa mục tiêu an cư cho hàng triệu người dân Việt Nam.

Tuấn Kiệt