TT Huế: Xuống cấp trầm trọng, đình làng 200 tuổi đang kêu cứu

Làng Thủ Lễ- thị trấn Sịa- huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế là một làng cổ vùng đồng bằng gần với phá Tam Giang. Lịch sử của làng Thủ Lễ gắn liền với lịch sử ra đời của vùng Sịa. Đến nay chưa có tài liệu nào nói rõ năm tháng hình thành làng Thủ Lễ cũng như thời gian xây dựng và kiểu dáng của Đình Thủ Lễ, chỉ biết Đình Thủ Lễ đã qua ba đợt trùng tu, đợt cuối cùng là vào năm Thành Thái thứ 5 (1893) được ghi rõ trong nội thất của Đình. Theo dân làng, qua những đợt trùng tu, đình làng Thủ Lễ vẫn giữ nguyên kiến trúc xưa. Đình được xây  trên xứ đất ông Ha, cách chùa làng độ 400 mét, tuân theo thuật phong thủy của những công trình cổ.

Kiến trúc đầu tiên là tứ trụ biểu nhìn ra cánh đồng bao la trước mặt, mỗi trụ hai mặt đều có viết những câu đối bằng chữ Hán, nội dung ca ngợi cảnh sắc, truyền thống văn vật và vị thế của làng, tiếp đến là nhà bia, hồ bán nguyệt và bức bình phong với hình tượng long mã, hoa lá ở mặt trước và hình tượng con phụng ở mặt sau.  Đặc điểm nổi bật nhất của Đình làng Thủ Lễ là phong cách nhà rường rất độc đáo, với bộ rường gỗ vững chãi, kiểu dáng quy mô, bề thế. Tài năng của những người thợ xưa được thể hiện rất rõ qua kỹ thuật chạm trổ tinh xảo ở những vì kèo: vừa chạm lộng, vừa khắc chìm.

Việc giữ gìn truyền thống của dân làng Thủ Lễ được thể hiện rất rõ qua 57 sắc phong các đời Vua nhà Nguyễn từ Minh Mạng cho đến Khải Định, đời vua nào cũng có sắc phong cho các Đình, chùa, am miếu của làng, nhiều nhất là đời Vua Khải Định, có đến 15 sắc phong; đời vua Thiệu trị 14 sắc phong. Nét cổ kính của Đình làng Thủ Lễ còn được thể hiện ở tấm bia đá đặt trước đình, cho đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào nói rõ về tấm bia đá này vì những chữ và hình khắc trên tấm bia tuy còn rất rõ nhưng chưa ai đọc được.

Cũng giống như chùa làng, Đình là điểm sinh hoạt chung của cư dân trong làng, và người dân Thủ lễ cũng đã dựa vào đây để giáo dục con cháu giữ đạo làng, đạo nhà, đó cũng chính là những nét đẹp truyền thống của làng quê Thủ Lễ - làng giữ lễ.

Vào năm 1999, Đình Thủ Lễ đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích cấp Quốc gia.

Trải qua 200 năm, ngôi đình đã trở nên gắn bó với nhiều thế hệ dân làng và có vai trò quan trọng trong sinh hoạt cộng đồng của người dân nơi đây. Tuy nhiên, sau 18 năm được công nhận di tích quốc gia nhưng chưa có một lần trùng tu nào nên dẫn đến nhiều hạng mục tại Đình làng đã bắt đầu xuống cấp, hư hỏng làm cho người dân trong thôn hết sức lo lắng.

Nằm ngay mặt tiền Đình Thủ Lễ, giếng đình trước đây là nơi người dân sử dụng nguồn nước để sinh hoạt đang bị nứt gãy do sụt lún. Tại Đình Thủ Lễ, có hai ngôi tùng tự thì ngôi Tả Tùng tự đã biến mất, thay vào đó là một ngôi nhà cấp 4 vốn dành cho người trong nom đình làng trước khi đình được xếp hạng Di tích Quốc gia.

Ngôi Hữu Tùng tự thì phần cột kèo đang còn nhưng lâm vào tình trạng mục nát, chờ sập vì mái ngói xưa đã không còn. Giàn gỗ rui mè đang bị phơi ra cùng mưa nắng khiến người dân không khỏi lo lắng. Đáng ngại hơn, một số phần gỗ ở ngôi đình chính, là phần giá trị nhất của Đình Thủ Lễ làng đang có dấu hiệu xuống cấp theo thời gian.

“Từ khi được công nhận là Di tích cấp Quốc gia từ năm 1999 đến nay, Đình Thủ Lễ chưa được trùng tu hay sửa chữa lần nào. Một số hạng mục của đình nay đã xuống cấp nghiêm trọng, nhất là phần ở ngôi Hữu Tùng tự. Về mùa hè thì không sao nhưng đến mùa mưa thì dột nát, bà con phải dùng bạt che đậy ở bên trong. Nếu không trùng tu kịp thời thì rất dễ mục nát hết bộ “giàn trò” mà ông cha đã để lại. Nhưng muốn làm thì cần xin phép, rồi kinh phí rất lớn. Tôi kính mong các ban ngành sớm quan tâm có biện pháp giúp đỡ để người dân làng Thủ Lễ được an tâm”, ông Hồ Đăng Dẫn (Ban quản lý di tích đình làng Thủ Lễ) bộc bạch.

Trao đổi với PV Thương hiệu và Pháp luật, Ông Nguyễn Ánh Cầu- Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Quảng Điền cho biết: “Đình Thủ Lễ là một Di tích cấp Quốc gia có nhiều giá trị về mặt văn hóa, lịch sử cũng như có ý nghĩa về mặt tinh thần đối với người dân địa phương cũng như nhiều nhà văn hóa Huế. Tình hình đình làng xuống cấp, chúng tôi cũng đã nắm được thông tin vấn đề khó khăn nhất chính là tài chính, bởi kinh phí trùng tu là rất lớn, nằm ngoài khả năng của địa phương. Hiện phòng VHTT cũng đang làm kế hoạch dự toán để trình lên sở, ban ngành trung ương để xin kinh phí. Thời gian tới, chúng tôi cũng sẽ cho trùng tu một phần ở Di tích Đình Thủ Lễ”.

Đình làng Thủ Lễ là một di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu gắn liền với đời sống văn hóa của người dân nơi đây. Người dân mong muốn các cơ quan sớm có giải pháp cứu lấy ngôi Đình trước khi quá muộn.

Thiên Trường

Thiên Trường