Trở về Khu Du kích Ba Sơn: Hồi tưởng về những chiến công anh dũng

Những ngày này, gần đến lễ kỷ niệm thành lập quân đội nhân Việt Nam, chúng tôi đến thăm Đồn Biên Phòng Ba Sơn và Làng đá cổ Thạch Khuyên ở xã Xuất Lễ được xếp hạng “Khu Di Tích Cấp Tỉnh, Thành Phố”. Qua câu chuyện được các đồng chí biên phòng chia sẻ , phóng viên được biết về tình hình an ninh biên giới luôn được đảm bảo với các nhiệm vụ trọng tâm, như phòng chống đưa người vượt biên; triệt phá các điểm nóng về ma túy, trong đó nhiều đối tượng thường lợi dụng địa hình đồi núi phức tạp, để vận chuyển ma túy từ Trung Quốc vào Việt Nam tiêu thụ, nhưng đều bị các chiến sĩ biên phòng tuần tra, theo dõi, triệt phá, bắt giữ. Còn về quần chúng nhân dân trong vùng, đời sống cũng dần đổi thay từng ngày.

Ngày hào hùng của Ba Sơn

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954), Khu du kích Ba Sơn là căn cứ địa quan trọng của huyện Cao Lộc và tỉnh Lạng Sơn. Nơi đây gồm các xã: Cao Lâu, Xuất Lễ, Công Sơn, Mẫu Sơn, Gia Cát, Hòa Cư, Hải Yến. Trong cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp, Khu du kích Ba Sơn là địa bàn chiến lược có vị trí xung yếu, án ngữ toàn bộ phía Đông Bắc thị xã Lạng Sơn và một đoạn đường số 4 hiểm yếu, đối đầu trực diện với chiến lược “Vành đai sắt” của thực dân Pháp, hòng biến Lạng Sơn thành nơi tập trung quân, tiếp ứng cho chiến trường chính ở mặt trận Thất Khê (Lạng Sơn) và Đông Khê (Cao Bằng)

Những năm tháng cam go, quyết liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Ba Sơn đã cùng với quân, dân huyện Cao Lộc chiến đấu hơn 100 trận lớn nhỏ. Chiến công của quân, dân du kích Ba Sơn đã góp phần quan trọng vào thắng lợi trên mặt trận đường 4 và Chiến dịch Biên giới năm 1950, giải phóng Lạng Sơn ngày 17/10/1950. Khu du kích Ba Sơn đã trở thành biểu tượng đẹp về ý chí kiên cường, tinh thần kháng chiến anh dũng của quân và dân các dân tộc Cao Lộc, động viên, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu và chiến thắng của quân và dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn nói riêng và cả nước nói chung, góp phần không nhỏ sức người, sức của cùng cả nước làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Đội du kích Ba Sơn được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.

Con đường vào Xuất Lễ đổi mới từng ngày

Đến thăm Ba Sơn, chúng tôi được đồng chí Trung tá Lương Trung Hiếu dẫn đi thăm quan khu di tích, gặp gỡ những người dân nơi đây. Đồng chí Hiếu mộc mạc chia sẻ: “Đồn Biên Phòng Ba Sơn đóng quân trên địa bàn xã Xuất Lễ, chúng tôi luôn thực hiện tốt mối quan hệ “quân với dân như cá với nước”, thể hiện phẩm chất tốt đẹp của người lính cụ hồ, luôn vận động tuyên truyền đường nối chính sách của Đảng, nhà nước. Các cán bộ, chiến sĩ luôn quan tâm đến đời sống của nhân dân, giúp dân phát triển kinh tế; vì cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc. Từ đó, quân với dân một lòng bảo vệ, giữ vững chủ quyền biên cương thiêng liêng của Tổ quốc”. 

Đồng chí Hiếu cho biết, được các cụ già làng kể lại về Khu du kích Ba Sơn cách đây 77 năm về trước, đã diễn ra cuộc khởi nghĩa chống lại kẻ thù xâm lược, mọi người dân đã lấy đá xếp thành những bức tường cao vững chắc, ngăn chặn kẻ thù tiến bước. Cùng với sự đồng lòng, quyết tâm của người dân ba xã đã thành lập đội xung kích, uống rượu ăn thề, chiến đấu với kẻ thù đến người cuối cùng.

Theo thời gian, giờ đây trên chiến tuyến tường rào xếp bằng đá cũng rêu phong. Những con người dũng cảm của thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp giờ đây người còn, người mất. Ngày nay, nhân dân xã Xuất Lễ và  Đồn Biên Phòng Ba Sơn đang cùng nhau giữ gìn di tích lịch sử, đồng thời phát triển kinh tế địa phương, Khu Du kích Ba Sơn, làng đá Thạch Khuyên trải qua sự biến đổi từng ngày, thay da đổi thịt, cuộc sống dần trở nên khấm khá hơn.

Ngày nay, dấu tích về hoạt động của đội du kích Ba Sơn mai một ít nhiều, nhưng người dân xã Xuất Lễ không quên lịch sử. Họ xây dựng khu lưu niệm để bảo tồn tài liệu và kỷ vật về cuộc chiến đấu của đội du kích Ba Sơn. Hành động này không chỉ giữ gìn truyền thống cách mạng mà còn khơi dậy ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong lòng thế hệ trẻ Lạng Sơn.

Khi tham quan Khu du kích Ba Sơn, du khách cũng có thể kết hợp khám phá rất nhiều địa danh nổi tiếng gần đó như Cửa khẩu Hữu Nghị, Bia Thủy Môn Đình, Đền mẫu Đồng Đăng, và Chùa Bắc Nga. Đây không chỉ là một hành trình để hiểu rõ hơn về quá khứ, mà còn là cơ hội để tận hưởng vẻ đẹp tự nhiên và văn hóa đặc sắc của vùng đất này. Trở lại với trung tâm của Khu du kích Ba Sơn không chỉ là một hành trình về quá khứ, mà còn là cơ hội để tìm thấy sự kết nối với những câu chuyện và anh hùng đã làm nên lịch sử của mảnh đất hào hùng này.

Nam Tiến