TP.HCM tái cấu trúc không gian thương mại - dịch vụ: Hướng tới siêu đô thị đa cực hàng đầu khu vực

Không gian mới – động lực mới cho thương mại và logistics

Tại Tọa đàm “Không gian phát triển Thành phố Hồ Chí Minh – Động lực từ xây dựng chuỗi cung ứng và bán lẻ” ngày 11/7, ông Bùi Tá Hoàng Vũ – Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM – cho biết việc sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã mở ra không gian kinh tế mới rộng hơn 6.700 km², với dân số khoảng 14 triệu người. TP.HCM mới không chỉ giữ vai trò đầu tàu kinh tế, đóng góp gần 24% GDP cả nước, mà còn đang sở hữu hệ sinh thái thương mại – sản xuất – logistics phong phú và tiềm năng.

Thành phố đang từng bước định vị lại không gian thương mại – dịch vụ theo mô hình đô thị đa trung tâm, kết hợp trung tâm hành chính – tài chính – tiêu dùng truyền thống với các vùng công nghiệp – cảng biển năng động. Mục tiêu là phát triển thành trung tâm tài chính, sản xuất, bán lẻ, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Giải quyết điểm nghẽn – phát huy sức mạnh vùng liên kết

Mặc dù quy mô tiêu dùng của TP.HCM đang vượt trội, với tổng mức bán lẻ hơn 1,2 triệu tỷ đồng, thành phố vẫn gặp phải nhiều điểm nghẽn như chuỗi cung ứng phân mảnh, hạ tầng thương mại chưa đồng bộ, logistics còn hạn chế và thương mại điện tử chưa gắn kết chặt chẽ với sản xuất, phân phối truyền thống.

Trước thực tế đó, ngành Công Thương thành phố đề ra các nhiệm vụ trọng tâm:

Phát triển quy hoạch không gian thương mại – dịch vụ gắn với đô thị đa cực, hình thành các cụm trung tâm mua sắm – hậu cần – chợ đầu mối – logistics tại các khu vực như Nhà Bè, Cần Giờ, Bình Chánh, Hóc Môn.

Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, đặc biệt tại chợ truyền thống, hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ trong các khâu vận hành, quản trị, thanh toán và kết nối chuỗi cung ứng.

Tái cấu trúc chuỗi cung ứng cho các ngành hàng chiến lược như nông sản, thực phẩm, hàng tiêu dùng nhanh, điện máy… nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt, đảm bảo cung ứng ổn định.

Đầu tư mạnh vào hạ tầng logistics thông minh, phát triển trung tâm phân phối hiện đại, sàn giao dịch điện tử, tận dụng lợi thế cảng trung chuyển quốc tế như Cái Mép – Thị Vải và tiềm năng luồng sông Sài Gòn, Đồng Nai.

Tầm nhìn khu vực và quốc tế

Các chuyên gia tại tọa đàm cũng khẳng định, với quy mô GRDP hơn 3 triệu tỷ đồng (tương đương 120 tỷ USD), TP.HCM hiện có thể sánh với các đô thị lớn như Thượng Hải, Singapore hay Bangkok. Đặc biệt, tầng lớp trung lưu và dân số trẻ ngày càng gia tăng sẽ tiếp tục thúc đẩy sức mua nội địa.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn (Đại học Fulbright) nhận định TP.HCM đang hội đủ điều kiện trở thành trung tâm tiêu dùng hàng đầu Đông Á, đóng vai trò dẫn dắt thị hiếu tiêu dùng cả nước. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh cần chú trọng đến tính đặc thù của từng vùng, tránh dàn trải đầu tư và thúc đẩy mô hình chuỗi giá trị liên tỉnh.

Đồng quan điểm, ông Trương Tấn Lộc – Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics TP.HCM – đề xuất tư duy phát triển TP như một khu thương mại tự do kiểu Hồng Kông, nơi hàng hóa lưu thông nhanh, thông quan điện tử hiện đại, và cụm cảng biển được quy hoạch như một hệ thống trung chuyển quốc tế duy nhất.

Sự hợp nhất địa giới hành chính đang mở ra một thời kỳ phát triển chưa từng có cho TP.HCM. Để tận dụng cơ hội này, thành phố cần định vị lại vai trò trung tâm thương mại – dịch vụ một cách chiến lược, giải quyết các điểm nghẽn tồn tại và thúc đẩy liên kết vùng chặt chẽ, từ đó vươn lên thành trung tâm kinh tế, tiêu dùng và logistics hàng đầu khu vực châu Á.

Đỗ Khuyến