TP.HCM dự kiến chuyển đổi 400.000 xe máy công nghệ chạy bằng xăng sang xe điện

Tại buổi họp báo cung cấp các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn diễn ra chiều 17/7, ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm tư vấn ứng dụng kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM thông tin kế hoạch chuyển đổi 400.000 tài xế công nghệ từ xe xăng sang xe điện.

Theo ông Hải, con số 400.000 này bao gồm cả tài xế hoạt động tại Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, trong đó riêng TP.HCM chiếm hơn 85% số lượng xe xăng.

Trước đó, từ giữa tháng 6, TP.HCM đã tổ chức các hội thảo với sự tham gia của nhà sản xuất xe điện, ngân hàng, công ty đầu tư trạm sạc và doanh nghiệp công nghệ để chuẩn bị hệ sinh thái xe điện toàn diện.

TP.HCM đặt mục tiêu từ nay đến hết 2027 sẽ hoàn tất chuyển đổi 80% tài xế công nghệ sang xe điện. 20% còn lại sẽ hoàn thành trong năm 2028. Đến 2029, TP.HCM sẽ cấm hoàn toàn xe xăng hai bánh trong dịch vụ giao thông công nghệ.

"Chuyển đổi sang giao thông xanh, sử dụng xe điện là xu thế không thể đảo ngược. Chúng ta chỉ có thể cùng nhau đồng thuận và hỗ trợ để quá trình này diễn ra hiệu quả, công bằng, không gây thiệt thòi cho các nhóm yếu thế", ông Hải nói.

Để hỗ trợ tài xế – đặc biệt là nhóm yếu thế, thành phố đề xuất gói vay trả góp: chỉ cần trả trước khoảng 8 triệu đồng (tương đương khoản tiền bán xe xăng cũ), phần còn lại sẽ được khấu trừ dần qua số tiền tiết kiệm mỗi tháng khi chạy xe điện (khoảng 1 triệu đồng). Sau 24–30 tháng, tài xế sẽ sở hữu trọn vẹn xe điện mà không gánh thêm chi phí lớn.

Đồng thời, TP.HCM kiến nghị Trung ương miễn thuế VAT và lệ phí đăng ký xe điện trong hai năm đầu (2026–2027) để tạo cú hích chuyển đổi. Thành phố cũng sẽ hỗ trợ 10.000 xe điện cho tài xế thuộc diện cận nghèo, hộ chính sách.

Liên quan đến vấn đề xử lý phương tiện xe xăng chuyển đổi, ông Hải cho biết TP.HCM đã lường trước vấn đề này. Cụ thể, với xe cũ nát, không đạt chuẩn khí thải buộc phải ngừng hoạt động. Những xe này sẽ bị thu hồi, tái chế hoặc xử lý như phế liệu.

Với phương tiện còn dùng tốt có thể chuyển về vùng nông thôn, nơi tiêu chuẩn khí thải chưa quá khắt khe. Dù điều này gây tranh cãi vì “chuyển ô nhiễm” từ thành thị ra nông thôn song đây được xem là bước chuyển tiếp tạm thời khi lưu lượng xe ở nông thôn thấp hơn.

Với phương tiện là những xe mới sản xuất gần đây, dự kiến sẽ khó tiêu thụ vì thị trường nghiêng về xe điện. Giá xe xăng giảm sâu, khiến hãng sản xuất dần ngừng kinh doanh. Một số doanh nghiệp xe điện đang triển khai chương trình “thu cũ, đổi mới”, hỗ trợ tài chính để tài xế chuyển đổi. Đây cũng là hướng ra cho các tài xế khi buộc phải chuyển đổi phương tiện để tiếp tục duy trì công việc.

Theo phân tích của ông Hải, khi chuyển đổi xe xăng sang xe điện, hạ tầng sạc là mối quan tâm hàng đầu. Nếu không có trạm sạc đủ, quá trình chuyển đổi sẽ gặp nhiều khó khăn. Do đó, TP.HCM đang quy hoạch vị trí trạm sạc tại chung cư, khu dân cư, điểm giao thông trọng yếu. Thành phố cũng đề xuất đưa trạm sạc vào tiêu chuẩn bắt buộc của các dự án nhà ở, bãi xe từ năm 2025.

Liên quan đến an toàn, dù gần đây có nhiều thông tin về cháy nổ xe điện, quá trình làm việc với các hãng sản xuất cho thấy đoạn phích cắm từ xe đến ổ sạc đều đảm bảo tiêu chuẩn nhà nước và an toàn cháy nổ.

Thực tế, nguy cơ cháy nổ chủ yếu bắt nguồn từ hệ thống dây dẫn không đảm bảo tại các khu trọ tư nhân. Do đó, trong đề án, Viện Nghiên cứu và phát triển TP.HCM kiến nghị UBND TP.HCM chỉ đạo các phường, xã phối hợp cùng lực lượng PCCC kiểm tra hệ thống điện tại nhà trọ, để đảm bảo an toàn không chỉ khi sạc xe điện mà cả trong sinh hoạt chung.

Minh Phương