Tổng giám đốc MISA Lê Hồng Quang: AI đang chuyển từ “trợ lý” sang “nhân sự số”

Với sự bùng nổ của AI Agent (tác nhân AI), cách thức vận hành của doanh nghiệp đang đứng trước một bước chuyển lớn. Từ vai trò là công cụ hỗ trợ, AI đang dần tham gia sâu hơn vào các khâu cốt lõi, thậm chí mở ra khả năng hình thành những doanh nghiệp “tự vận hành”.

Phóng viên Thương hiệu và Pháp luật đã có cuộc trao đổi với ông Lê Hồng Quang, Tổng giám đốc Tập đoàn MISA xoay quanh vấn đề này.

AI đang chuyển dịch rất nhanh

- Ông nhìn nhận thế nào về mức độ ứng dụng AI trong các doanh nghiệp hiện nay?

Ông Lê Hồng Quang: AI đang có sự phát triển rất mạnh mẽ, đồng thời, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng AI vào hoạt động cũng tăng nhanh.

Các doanh nghiệp lớn và một bộ phận doanh nghiệp công nghệ đã bắt đầu tích hợp AI vào những khâu cốt lõi như chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu, vận hành tài chính hay tự động hóa quy trình. AI không còn là công cụ hỗ trợ đơn lẻ, mà giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Dù vậy, cũng còn khá nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc ứng dụng AI vẫn khá rời rạc, mang tính thử nghiệm hoặc chạy theo xu hướng.

Điểm đáng chú ý là chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch rất nhanh từ AI truyền thống sang các mô hình AI có tính tự chủ cao hơn, như AI Agent (Tác nhân AI). Điều này mở ra cơ hội để một doanh nghiệp nhỏ vận hành hiệu quả như một doanh nghiệp có lượng nhân sự đông đảo hơn nhiều lần.

Có thể nói, AI là xu thế tất yếu, đòi hỏi doanh nghiệp nhanh chóng thích nghi để duy trì lợi thế cạnh tranh.

- Ông nói AI Agent có thể giúp một doanh nghiệp nhỏ vận hành hiệu quả như doanh nghiệp lớn. Điều đó được hiểu cụ thể ra sao?

Ông Lê Hồng Quang: AI Agent có mức độ tự chủ rất cao, có thể làm thay hoặc phối hợp với con người trong rất nhiều công việc. Một doanh nghiệp có thể chỉ 10 nhân sự, nhưng họ kết hợp với Agent để thực hiện các khâu như tài chính, kế toán, nhân sự… có thể mang lại hiệu quả như một doanh nghiệp hàng trăm nhân sự.

Ví dụ, AI Agent khi được tích hợp vào website của một đơn vị bán hàng online thì AI sẽ tư vấn cho khách, chốt đơn, đưa đơn hàng cho khách. Sau khi khách hàng chuyển tiền thì AI xuất hoá đơn, đẩy dữ liệu sang bên giao hàng. Như vậy, AI Agent có thể tự chủ hoàn toàn quá trình bán hàng bởi nó có đầy đủ dữ liệu.

MISA thậm chí còn định hướng xây dựng doanh nghiệp tự vận hành, gọi là Agentic Enterprise. Hàng chục các AI Agent sẽ đảm nhiệm vai trò phân tích, ra quyết định và thực thi trên toàn bộ chuỗi quy trình kinh doanh, ví dụ AI nhập liệu, chứng từ, phân tích báo cáo tài chính, bán hàng, tư vấn, đào tạo nhân sự mới…

- Trong bối cảnh thế giới đã đầu tư rất mạnh vào các mô hình AI lớn, doanh nghiệp Việt Nam liệu có khả năng cạnh tranh?

Ông Lê Hồng Quang: Chúng ta không cần, và cũng không nên cạnh tranh bằng cách làm lại từ đầu mọi thứ. Hiện nay, thế giới đã có nhiều mô hình AI tổng quát, mã nguồn mở rất tốt, chúng ta có thể “đứng trên vai người khổng lồ”. Vấn đề cốt lõi là ai hiểu dữ liệu và bối cảnh địa phương tốt hơn.

Ví dụ, khi MISA tinh chỉnh và huấn luyện AI bằng dữ liệu về thuế, tài chính, kế toán, hóa đơn của Việt Nam, thì mức độ hiểu luật, hiểu nghiệp vụ, hiểu thực tế sẽ vượt trội so với các mô hình nước ngoài dùng dữ liệu chung.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt cũng đảm bảo toàn bộ dữ liệu được sinh ra, lưu trữ và xử lý tại Việt Nam, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật Việt Nam về an ninh, an toàn dữ liệu. Đây là lợi thế rất quan trọng.

- AI Agent ngày càng tự chủ, vậy bài toán an ninh, an toàn dữ liệu đặt ra như thế nào?

Ông Lê Hồng Quang: Đây là điều kiện tiên quyết. AI Agent không chỉ tự động hóa tác vụ, mà còn có khả năng học hỏi, thích ứng liên tục, nhưng luôn phải nằm trong “lan can” pháp lý và sự giám sát của con người.

Chúng tôi xác định rất rõ: Agentic AI không thay thế con người. Con người và AI làm việc cùng nhau. Con người giữ vai trò giám sát, sáng tạo, định hướng, còn AI hỗ trợ vận hành với hiệu suất vượt trội. Khi con người được giải phóng khỏi các công việc lặp lại, họ sẽ tập trung vào những giá trị cao hơn - đó mới là thành công thực sự của chuyển đổi số và AI.

Luật về AI giúp doanh nghiệp yên tâm đi đường dài

- Gần đây, Nhà nước ban hành hàng loạt luật và nghị quyết liên quan đến khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo ông, sự thay đổi này có ý nghĩa như thế nào đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ Việt Nam?

Ông Lê Hồng Quang: Tôi cho rằng ý nghĩa lớn nhất không chỉ nằm ở việc có thêm luật, mà là ở sự thay đổi rất căn bản trong tư duy thể chế. Nhà nước đã chuyển từ cách tiếp cận “quản lý – kiểm soát” sang “kiến tạo - đồng hành - mở đường” cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp công nghệ gặp khó vì luật chưa theo kịp thực tiễn phát triển, nhất là với những lĩnh vực mới như AI, dữ liệu lớn, công nghệ số. Rủi ro lớn nhất không hẳn là thiếu vốn hay thiếu nhân lực, mà là sự bất định về pháp lý: làm rồi có được công nhận không, đầu tư dài hạn có an toàn không? Việc Nhà nước chủ động hoàn thiện hành lang pháp lý đã giải quyết trực diện nỗi lo này.

Các luật và chính sách mới tạo ra một “tín hiệu cam kết” rất mạnh mẽ từ Nhà nước: khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là lĩnh vực khuyến khích mang tính phong trào, mà là trụ cột phát triển quốc gia.

Khi doanh nghiệp nhìn thấy sự nhất quán này, họ mới dám đầu tư cho những việc tốn kém, dài hơi và rủi ro cao, như nghiên cứu công nghệ lõi, xây dựng hạ tầng AI, đào tạo đội ngũ chuyên gia. Với doanh nghiệp công nghệ, một quyết định đầu tư thường tính bằng 5 - 10 năm, thậm chí lâu hơn. Khung pháp lý ổn định chính là “điểm tựa” để doanh nghiệp yên tâm đi đường dài.

Bộ KH-CN đã giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp công nghệ số có đủ năng lực tự chủ công nghệ. Chúng tôi cũng nhận nhiệm vụ làm chủ công nghệ và xây dựng các hệ thống AI Agent có khả năng chủ động thực hiện nghiệp vụ, hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh hướng tới mô hình tự vận hành 24/7.

- Những lợi ích thì khá rõ ràng, vậy với các doanh nghiệp đang phát triển AI thời gian qua, đâu là những rào cản lớn? Doanh nghiệp mong muốn được Chính phủ hỗ trợ những vấn đề gì?

Ông Lê Hồng Quang: Rào cản lớn với các doanh nghiệp phát triển AI hiện nay nằm ở hạ tầng phần cứng (đặc biệt là năng lực tính toán, GPU) và dữ liệu, nhất là dữ liệu mở tiếng Việt chất lượng cao, cũng như nguồn dữ liệu đa ngôn ngữ nhưng viết về Việt Nam. Ngoài ra, chúng ta còn thiếu các bộ dữ liệu chuyên sâu theo lĩnh vực, được làm sạch và gắn nhãn để phục vụ huấn luyện mô hình ở quy mô sản xuất.

Doanh nghiệp mong muốn Chính phủ hỗ trợ một số vấn đề chính sau:

Thứ nhất, hỗ trợ hạ tầng GPU: Phát triển trung tâm điện toán quốc gia và mạng lưới cụm GPU theo mô hình hợp tác công tư; chương trình tín dụng/GPU credit cho doanh nghiệp, trường viện; cơ chế mua sắm, thuê dịch vụ điện toán theo hiệu năng cam kết.

Thứ hai, dữ liệu mở và dữ liệu chuyên sâu: Mở rộng cổng dữ liệu quốc gia với dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao, có giấy phép rõ ràng để dùng thương mại; xây data trust hoặc liên minh dữ liệu theo ngành (y tế, nông nghiệp, du lịch) với quy trình khử định danh, gắn nhãn, đo chất lượng. Khuyến khích các bộ, ngành xuất bản dữ liệu theo chuẩn quốc tế và đa ngôn ngữ, ưu tiên nội dung “viết về Việt Nam” để huấn luyện mô hình hiểu đúng bối cảnh.

Thứ ba, phổ cập AI cho người dân: Chương trình phổ cập AI quy mô quốc gia: tài liệu học ngắn gọn, kỹ năng thực hành an toàn, dùng AI có trách nhiệm; tích hợp vào giáo dục phổ thông và đào tạo nghề. Truyền thông chủ động về lợi ích và rủi ro, hướng dẫn sử dụng an toàn thay vì cấm đoán chung chung.

Thứ tư là liên kết 3 nhà: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp: Cơ chế đặt hàng bài toán lớn của quốc gia, đồng thời tài trợ dự án AI thí điểm quy mô vừa; học bổng và đề án tiến sĩ/kỹ sư AI gắn với nhu cầu doanh nghiệp; chia sẻ cơ sở hạ tầng và bộ dữ liệu huấn luyện theo đề án chung.

- Ông có dự báo gì về xu hướng phát triển của AI trong năm 2026? Hay nói cách khác, việc ứng dụng AI có thể tiến xa đến mức nào?

Ông Lê Hồng Quang: Năm 2026, Agentic AI sẽ phát triển mạnh mẽ và bùng nổ, chuyển AI từ vai trò trợ lý sang những “nhân sự số” (Agent) biết lập kế hoạch, tự hành động và phối hợp để đạt mục tiêu.

Nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới và ngay tại Việt Nam, ví dụ như MISA đã và đang ứng dụng các Agent để tự động hóa quy trình nghiệp vụ, từ chăm sóc khách hàng, xử lý yêu cầu, tạo báo cáo đến đối soát dữ liệu, giúp tăng tốc độ vận hành và giảm chi phí đáng kể.

Trong khối doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, mô hình doanh nghiệp tự vận hành (Agentic Enterprise) cho phép “tự vận hành 24/7”, các Agent có thể trực ca liên tục: tiếp nhận đơn hàng, tư vấn, chốt sale, lập hóa đơn, cập nhật tồn kho, nhắc lịch công nợ, và tổng hợp báo cáo cuối ngày. Chủ doanh nghiệp đóng vai trò đặt mục tiêu và kiểm soát cuối, còn Agent đảm nhiệm phần lớn công việc lặp lại, chuẩn hóa và đo lường được hiệu quả.

Khối hành chính công cũng chuyển dịch sang hành chính công tự vận hành (Agentic Public Administration) và Dịch vụ công tự vận hành (Agentic Public Service), nơi các thủ tục được tự động tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ hồ sơ, hướng dẫn người dân, điều phối xử lý liên thông giữa các cơ quan và phản hồi tiến độ theo thời gian thực.

Ngoài ra, các robot lễ tân tích hợp Agent có thể tự động đón tiếp người dân, giúp giảm thời gian chờ, giảm lỗi thủ công và tăng tính minh bạch, trong khi cán bộ tập trung vào các khâu thẩm định và ra quyết định quan trọng. Đồng thời các Agent cũng có thể trở thành trợ lý chuyên môn cho cán bộ công chức viên chức trong từng công việc của các phòng ban.

Ở lớp vật lý, AI bước vào giai đoạn “nhìn thấy và chạm vào”. Nhờ thị giác máy tính và điều khiển chính xác, các bộ phận như cánh tay robot, robot giao nhận, robot hình người, hologram tương tác và xe tự lái sẽ hiện diện nhiều hơn trong nhà máy, bệnh viện, bán lẻ và logistics.

Sự kết hợp giữa Agent phần mềm và robot phần cứng giúp đóng vòng khép kín từ “nhận nhiệm vụ” đến “hành động ngoài đời thực”, mở ra một hệ sinh thái vận hành thông minh, an toàn và hiệu quả hơn.

Xin cảm ơn ông!

Trí Lâm thực hiện