Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam phải chịu trách nhiệm khi góp vốn tại dự án 152 Trần Phú?

Liên quan đến việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản, thoái vốn và tái cơ cấu tại Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam, ngày 20/9/2020 Thanh tra Chính phủ đã có Kết luận số 966/KL-TTCP. Kết luận nêu rõ: “Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam đã có sai phạm trong việc thực hiện góp vốn tại dự án 152 Trần Phú (Quận 5, TP Hồ Chí Minh): không thực hiện đánh giá lại tài sản là không đúng quy định về quản lý tài sản doanh nghiệp Nhà nước; làm trái chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, vi phạm pháp luật về chuyển nhượng tài sản doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ khi chuyển nhượng 30,927,7m2 tại 152 Trần Phú không xin phép Thủ tướng Chính phủ; không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, có nguy cơ thất thoát tiền của Nhà nước, của doanh nghiệp”.

Với hành vi trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo: “UBQLV Nhà nước tại doanh nghiệp Chủ trì cùng Bộ Tài chính, UBND TP Hồ Chí Minh, Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam và các bộ, ngành liên quan thu hồi cơ sở nhà đất 30.927,7m2 tại 152 Trần Phú và xử lý các phát sinh trong quá trình thu hồi. Trong quá trình thực hiện nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm hoặc đến ngày 31/12/2023 chưa thực hiện được việc thu hồi thì chuyển sang Cơ quan điều tra - Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định”.

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đồng ý với kiến nghị và yêu cầu các cơ quan theo chức năng nhiệm vụ, thẩm quyền, khẩn trương thực hiện đầy đủ dứt điểm nội dung kết luận, đảm bảo đúng quy định của pháp luật, kết quả thực hiện gửi về Thanh tra Chính phủ trước ngày 15/5/2024 và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/6/2024.

Liên quan đến khu đất 152 Trần Phú, được biết rằng: Ngày 19/1/2009, Sở TN&MT TP Hồ Chí Minh đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số T00112/1a cho Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam.

Ngày 25/10/2023, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 4856/QĐ-UBND về việc thu hồi đất tại số 152 Trần Phú. Quyết định này nêu rõ: “Công ty TNHH Vina Alliance, Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam - Công ty TNHH Một thành viên: chấp hành bàn giao khu đất thu hồi nêu trên cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận, quản lý theo quy định”.

Tuy nhiên, tại cuộc họp với Trung tâm phát triển quỹ đất ngày 14/11/2023 về việc triển khai Quyết định số 4856/QĐ-UBND, Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam đã có báo cáo về việc không còn quản lý và sử dụng khu đất 152 Trần Phú. Lý do là đã hoàn tất việc thoái vốn tại Công ty TNHH Vina Alliance (sau khi chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp cho Công ty TNHH Sơn Đông theo Hợp đồng chuyển nhượng vốn ngày 13/6/2017 và được Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT TP Hồ Chí Minh) chấp thuận theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đăng ký thay đổi lần thứ 8 của Công ty TNHH Vina Alliance ngày 27/9/2017).

Còn liên quan đến Công ty TNHH Vina Alliance, theo Quyết định số 4856/QĐ-UBND thì đến ngày 26/4/2024 là hết thời hạn 06 tháng mà nhà đầu tư không thực hiện thủ tục điều chỉnh địa điểm thực hiện dự án đầu tư thì Sở KH&ĐT phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động dự án theo quy định. Tuy nhiên trước ngày 26/4/2024, tức ngày 05/3/2024, Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT TP Hồ Chí Minh) đã có Quyết định QDTH/10150027 về việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty TNHH Vina Alliance. Như vậy, Công ty TNHH Vina Alliance đã chấm dứt, không được nhà nước công nhận (không còn tồn tại) theo quy định pháp luật. Do đó, hiện nay Công ty TNHH Vina Alliance không thuộc đối tượng bàn giao khu đất thu hồi tại số 152 đường Trần Phú.

Từ diễn biến trên, mới đây UBND Quận 5 đã có văn bản gửi Sở TN&MT TP Hồ Chí Minh đề nghị hỗ trợ xác định lại đối tượng bàn giao khu đất 152 Trần Phú.  Trên cơ sở xác định lại, UBND Quận 5 sẽ cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất thực hiện quyết định thu hồi đất.

Liên quan đến trách nhiệm của lãnh đạo Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam, Thanh tra Chính phủ đã nêu rõ: “Chịu trách nhiệm đối với những vi phạm, khuyết điểm  thuộc về: HĐTV, Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc, Ban lãnh đạo Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Sài Gòn, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Thăng Long, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Hải Phòng, Công ty TNHH MTV Viện Thuốc lá”.

Bàn luận về trách nhiệm của lãnh đạo Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam liên quan đến khu đất 152 Trần Phú, dưới góc độ pháp lý, Luật sư Vũ Văn Biên – Giám đốc Công ty Luật TNHH An Phước cho rằng, cần phải làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng vị ví lãnh đạo, từ Chủ tịch HĐTV đến Trưởng Ban kiểm soát trong quá trình thực hiện góp vốn tại dự án 152 Trần Phú, làm rõ các ý kiến chỉ đạo, điều hành, nhiệm vụ được giao của các cá nhân, tập thể thời kỳ đó. Việc xử lý trách nhiệm của các tập thể, cá nhân hiện đang công tác tại Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam và các đơn vị thành viên hiện nay cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, trong đó giữ vai trò then chốt là UBQLV Nhà nước tại doanh nghiệp.

Minh Minh