Tôm Việt trước sức ép mới khi Ấn Độ đẩy mạnh xuất khẩu sang EU

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi tổng kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024. Trong đó, Trung Quốc là thị trường lớn nhất (1,23 tỷ USD), tiếp theo là khối CPTPP (1,25 tỷ USD), Mỹ (796 triệu USD) và EU (gần 580 triệu USD).

Tuy nhiên, bước sang đầu năm 2026, thị trường toàn cầu đã có những thay đổi lớn do các điều chỉnh chính sách thương mại của Ấn Độ. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của quốc gia này đang tạo ra áp lực trực diện lên các thị trường truyền thống của Việt Nam.

Ngành tôm Ấn Độ ngay từ thời điểm đầu năm 2026 đã liên tiếp đón các tín hiệu thuận lợi về thương mại: thuế đối ứng vào Mỹ được điều chỉnh giảm, trong khi đạt được Hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu - EU mở ra triển vọng xóa bỏ gần như toàn bộ thuế thủy sản trong những năm tới.

Sự dịch chuyển này không chỉ giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng bù đắp phần sụt giảm tại thị trường Mỹ, mà còn tái định hình bản đồ cạnh tranh toàn cầu, đặt các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam trước sức ép lớn hơn về giá, thị phần và chiến lược thị trường.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam nhận định, trong bối cảnh Ấn Độ gia tăng hiện diện tại EU và dần khôi phục thị phần tại Mỹ nhờ các thỏa thuận thương mại mới, cạnh tranh trực diện bằng giá hay sản lượng đối với doanh nghiệp tôm Việt Nam sẽ trở nên khó khăn hơn.

"Hướng đi phù hợp là tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu, giảm phụ thuộc vào tôm nguyên liệu đông lạnh, tận dụng tối đa lợi thế thuế quan từ EVFTA và quan hệ thương mại ổn định với EU, đồng thời mở rộng thêm các thị trường ngoài EU như Nhật Bản, Hàn Quốc và khối CPTPP. Cùng với đó, việc đầu tư mạnh vào tiêu chuẩn bền vững, ESG, truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận “xanh” sẽ trở thành yếu tố khác biệt mang tính chiến lược", Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho biết.

Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn nằm ở quy mô lớn hay chi phí rẻ. Thay vào đó, giá trị gia tăng, thương hiệu và chất lượng bền vững sẽ là những yếu tố quyết định vị thế của tôm Việt trên thị trường quốc tế. Việc tận dụng tối đa lợi thế thuế quan từ EVFTA và mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác như khối CPTPP sẽ là bước đi chiến lược để duy trì đà tăng trưởng bền vững.

Văn Nam