Tìm cách đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài

Hội nghị được tổ chức nhằm tìm ra giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc mà các bộ, ngành đang gặp phải để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài trong những tháng còn lại của năm 2021.   

Phát biểu tại hội nghị, ông Trương Hùng Long - Cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết, giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài khối các bộ, ngành trung ương thời gian qua có nhiều khó khăn. Mặc dù 9 tháng đầu năm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành và địa phương đều rất nỗ lực thực hiện quyết liệt các giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy giải ngân, nhất là sau hội nghị hồi tháng 6.

Về phía Bộ Tài chính, từ tháng 6 đến nay, đã quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để hỗ trợ cho công tác giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài như đôn đốc nhập Tabmis, trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vốn nước ngoài.

Đặc biệt, trong tháng 8 và tháng 9 năm 2021, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều địa phương phải giãn cách, Bộ Tài chính đã tích cực làm việc trực tuyến và trao đổi với tất cả các chủ dự án của 13 bộ, ngành được giao kế hoạch vốn nước ngoài để rà soát, đôn đốc giải ngân, phối hợp xử lý các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến giải ngân thuộc phạm vi trách nhiệm của Bộ Tài chính.

Tuy nhiên, 9 tháng qua, tỷ lệ giải ngân vốn vay nước ngoài ở khối bộ, ngành đạt thấp, thậm chí rất thấp so với các năm 2020 và 2019.

Tính đến ngày 06/10/2021, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài của các bộ, ngành mới đạt 19,03% (3.166 tỷ đồng/16.637 tỷ đồng kế hoạch vốn giao). Kết quả này gấp hơn hai lần số giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài vào thời điểm Bộ Tài chính tổ chức hội nghị tháng 6/2021 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với kết quả cùng kỳ năm 2019 và 2020.

Đáng chú ý, tính đến ngày 6/10/2021, Bộ Tài chính đã nhận được 9 văn bản của các bộ, ngành đề nghị trả lại kế hoạch vốn với tổng giá trị là 8.054 tỷ đồng, chiếm khoảng 44,08% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Số vốn này có thể phải điều chuyển cho các bộ, địa phương có nhu cầu giải ngân vượt kế hoạch hoặc buộc phải hủy kế hoạch vốn theo quy định. 

Với kết quả như trên, ông Long cho rằng, mặc dù các bộ, ngành đã nỗ lực rất nhiều nhưng từ nay tới hết năm, việc hoàn thành tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch vốn năm 2021 trên 95% kế hoạch được giao như mục tiêu Nghị quyết số 63/NQ-CP là không khả thi.

 Trong khi đó, ông Võ Hữu Hiển – Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại cho hay, có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng các bộ, ngành chậm giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài và phải trả kế hoạch vốn. Thứ nhất, tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện của phần lớn các dự án ODA. 

Thứ hai, các dự án chậm tiến độ hoặc không có khối lượng giải ngân do các vướng mắc trong quá trình triển khai như: chậm giải phóng mặt bằng, tái định cư, thiết kế cơ sở, chậm trong đấu thầu, ký hợp đồng; đang trong quá trình thực hiện các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, điều chỉnh hiệp định vay với các nội dung như gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân, sử dụng vốn dư, điều chỉnh chủ đầu tư, tỷ lệ thanh toán ngoại tệ/ nội tệ, điều chỉnh kinh phí giữa các hạng mục. Thứ ba, công tác kế hoạch vốn chưa tốt, nhiều, bộ ngành chưa thể giao hết kế hoạch vốn chi tiết dẫn đến phải hủy dự toán.

Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành đã làm rõ hơn các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án đầu tư nguồn vốn vay nước ngoài. Hầu hết các ý kiến đều cho rằng đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng rất lớn tới tiến độ triển khai các dự án.

Bên cạnh đó, đại diện các bộ, ngành cũng đã kiến nghị Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư một số giải pháp để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân dự án.

Ông Trương Hùng Long cho biết, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp các ý kiến của các bộ, ngành nêu ra tại Hội nghị và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tài chính cũng sẽ tiếp tục phối hợp tháo gỡ khó khăn, thực hiện đồng bộ các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; ứng dụng công nghệ thông tin hơn nữa trong giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi; tiếp tục hoàn thiện quá trình kiểm soát chi, xử lý đơn rút vốn tại Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước để đảm bảo đúng thời hạn, đúng chế độ quy định, không để tồn đọng hồ sơ mà không có lý do.

Về phía các bộ, ngành, ông Long cho rằng, từ nay tới cuối năm, các bộ, ngành cần tích cực chỉ đạo kiểm tra, rà soát, giám sát, đôn đốc thực hiện kế hoạch vốn của các chủ dự án, kịp thời tháo gỡ ngay vướng mắc, khó khăn trong triển khai dự án và giải ngân; tiếp tục điều chuyển kế hoạch vốn nội bộ. Trường hợp không thể điều chuyển nội bộ thì sớm có văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính về việc cắt giảm để chuyển cho các Bộ, ngành, địa phương khác. "Hi vọng rằng từ nay tới cuối năm, các bộ, ngành sẽ làm tốt nhất ở mức có thể để đạt được kết quả giải ngân tốt nhất”./.

PV