Tiếng ca trù hồi sinh trong dòng đời hiện đại

Sự kiện năm nay quy tụ 105 thí sinh đến từ 21 câu lạc bộ ca trù trên địa bàn Thủ đô, với độ tuổi trải dài từ 8 đến 86. Trong đó, có 22 thí sinh dưới 18 tuổi, chiếm khoảng 20,9 % tổng số thí sinh, góp phần minh chứng cho sự tiếp nối thế hệ. Bên cạnh những tiết mục cá nhân như đào nương, kép đàn, trống chầu, ban tổ chức còn đưa vào phần múa hát tập thể, tạo nên nét mới trong cách thể nghiệm biểu diễn ca trù trong đời sống đương đại.

Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, 2025 đánh dấu 16 năm kể từ khi Ca trù được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Bà nhấn mạnh rằng sự kiện lần này không chỉ là biểu diễn nghệ thuật mà còn đặt ra thách thức bảo tồn: làm sao để Ca trù không chỉ “được giữ” mà còn “sống được” cùng đời sống hiện đại.

Hà Nội từ lâu đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nghệ nhân và câu lạc bộ Ca trù. Trong đó, Nghị quyết 23/2022/NQ-HĐND về chế độ đãi ngộ nghệ nhân và Đề án bảo vệ, phát huy giá trị di sản UNESCO đến năm 2030 được thành phố phê duyệt năm 2024 là hai công cụ pháp lý quan trọng. Ngoài ra, thành phố đã trình danh sách đề nghị phong tặng 8 Nghệ nhân nhân dân và 23 Nghệ nhân ưu tú trong đợt xét tặng năm 2025, thể hiện quyết tâm đầu tư vào con người giữ gìn di sản.

Nhưng hơn cả chính sách là “lửa” từ cộng đồng – từ những nghệ nhân giàu kinh nghiệm đến những bạn trẻ say mê. Liên hoan không đặt nặng thi thố xếp hạng cao thấp mà tạo sân chơi giao lưu, học hỏi cho các câu lạc bộ. Em Ngô Bảo Châu, 12 tuổi, một ca nương nhí trong liên hoan, phát biểu: “Con cảm thấy vui khi biểu diễn các bài ca trù, con nhất định sẽ theo đuổi bộ môn này lâu dài.”

Tiếng đàn đáy, tiếng trống phách, lời ca ngân vang giữa khán phòng – tất cả không chỉ mang tính chất biểu diễn mà còn là thông điệp: Ca trù đang hồi sinh mạnh mẽ. Sau 16 năm được UNESCO ghi nhận, di sản này không chỉ được “giữ” mà đang được “nuôi dưỡng” để trở thành phần không thể thiếu của đời sống văn hóa đương đại.

Liên hoan lần này là minh chứng cho bước tiến mới: từ việc ca trù được đăng ký bảo vệ khẩn cấp đến sự lan tỏa ra cộng đồng, đến việc thu hút người trẻ, và hướng đến khát vọng đưa Ca trù vươn ra quốc tế như một thể loại nghệ thuật ngang hàng với các đỉnh cao của thế giới.

Văn Nam(T/h)