Thủy sản Việt Nam tăng trưởng ấn tượng, hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD

Kết quả xuất khẩu ấn tượng và động lực tăng trưởng

Theo ước tính từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 5,11 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, xuất khẩu tôm ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng với gần 2,14 tỷ USD (tăng 30,4%), trong khi cá tra mang về khoảng 925 triệu USD (tăng 8%).

Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP, nhận định rằng kết quả tích cực này có được nhờ sự phục hồi của thị trường quốc tế và nỗ lực không ngừng của cộng đồng doanh nghiệp, cùng với sự hỗ trợ tích cực từ các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là các thương vụ và đại sứ quán trong việc quảng bá, kết nối và mở rộng thị trường.

Đáng chú ý, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Chính phủ Việt Nam đã đàm phán và ký kết đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Những ưu đãi về thuế quan, điều kiện tiếp cận thị trường thuận lợi và các cam kết mở cửa thương mại đã giúp doanh nghiệp thủy sản Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng quy mô xuất khẩu.

VASEP cũng kỳ vọng trong các kỳ rà soát FTA sắp tới sẽ có thêm các ưu đãi mới, đặc biệt đối với những mặt hàng chủ lực như tôm và cá ngừ, vốn gắn liền với sinh kế của nông dân và ngư dân Việt Nam. Cụ thể, Hiệp hội đề xuất mở thêm hạn ngạch tôm trong FTA với Hàn Quốc và mở rộng hạn ngạch cá ngừ trong FTA với Liên minh châu Âu (EU).

Thách thức và "thẻ vàng" IUU

Bên cạnh những tín hiệu lạc quan, ngành thủy sản Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, cho biết các rào cản về thuế quan vẫn tồn tại, và việc Ủy ban châu Âu (EC) vẫn duy trì cảnh báo "thẻ vàng" đối với thủy sản khai thác đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín quốc tế của sản phẩm thủy sản Việt Nam.

Ngoài ra, yêu cầu ngày càng cao của các thị trường nhập khẩu về truy xuất nguồn gốc và tính hợp pháp sản phẩm cũng đặt ra áp lực không nhỏ cho ngành. Ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đánh giá rằng mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2025 là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường Hoa Kỳ còn nhiều khó khăn.

Giải pháp để hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD

Để đạt được mục tiêu 10 tỷ USD, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp cụ thể và đột phá trong 6 tháng cuối năm.

Một trong những hướng đi quan trọng là thúc đẩy mở cửa lại thị trường Trung Quốc cho sản phẩm tôm hùm bông, điều này nếu thành công sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới. Bên cạnh đó, thị trường Brazil cũng mở ra cơ hội mới khi chính thức nới quy định hóa lý đối với cá tra và cho phép nhập khẩu cá rô phi Việt Nam.

Vẫn theo Thứ trưởng Tiến, cần tập trung vào lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, trong đó vấn đề con giống là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả sản xuất. Việc nâng cao chất lượng và chủ động nguồn giống đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ hơn từ khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Đối với nuôi biển, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kêu gọi các tập đoàn lớn tham gia đầu tư quy mô, hiện đại hóa thiết bị và công nghệ, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa các khâu nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ. Thứ trưởng cũng đặc biệt nhấn mạnh việc phát triển rong và tảo biển như một hướng đi chiến lược, tiềm năng cao trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, lĩnh vực khai thác cũng cần những chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt trong thiết kế, đóng mới tàu cá hiện đại, đầu tư trang thiết bị bảo quản và sơ chế sản phẩm ngay trên tàu. Công tác đào tạo máy trưởng, thuyền trưởng cũng phải được chú trọng để nâng cao năng lực vận hành và hiệu quả khai thác bền vững.

Về bảo tồn nguồn lợi thủy sản, cần tiến hành rà soát toàn diện các khu bảo tồn hiện có, đánh giá hiệu quả thực tế để đảm bảo cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ tiếp tục đẩy mạnh kiểm tra, giám sát tại các địa phương, kiên quyết triển khai các giải pháp cần thiết để tiến tới mục tiêu sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" từ EC.

Với những nỗ lực đồng bộ và các giải pháp chiến lược, ngành thủy sản Việt Nam đang kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh mẽ, không chỉ đạt được mục tiêu 10 tỷ USD trong năm 2025 mà còn khẳng định vị thế bền vững trên bản đồ thủy sản thế giới.

Minh Anh