Thương mại điện tử xuyên biên giới là "bệ phóng" để xuất nhập khẩu cán mốc 550 tỷ USD

Chiều ngày 29/1, tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, năm 2025 là một dấu mốc đặc biệt khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 900 tỷ USD. Kết quả này không chỉ đánh dấu chặng đường hơn 30 năm hội nhập mà còn mở ra dư địa tăng trưởng cho giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, ông Hải cũng thẳng thắn nhìn nhận, khi quy mô xuất nhập khẩu đạt những ngưỡng cao chưa từng có, những hạn chế mang tính cơ cấu cũng bộc lộ ngày càng rõ.

"Thực tiễn cho thấy, tăng trưởng theo chiều rộng không còn đủ dư địa, trong khi các cú sốc từ thị trường, chính sách và chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng khó lường. Sự mất cân đối và phụ thuộc lớn vào một số thị trường chủ lực như Hoa Kỳ và Trung Quốc khiến hoạt động xuất khẩu dễ bị tổn thương trước các biến động về chính sách và thương mại quốc tế," ông Hải phân tích.

Bước sang năm 2026, nhiệm vụ đặt ra cho ngành Công Thương là rất nặng nề. Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ, tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 được giao đạt khoảng 15-16% so với năm 2025.

Để đạt được mục tiêu này, kim ngạch xuất khẩu cả năm cần đạt khoảng 546-550 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa với việc bình quân mỗi tháng, Việt Nam phải xuất khẩu được khoảng 45-46 tỷ USD.

"Đây là mục tiêu đầy thách thức, đòi hỏi nỗ lực cao độ của các ngành, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp ngay từ những ngày đầu năm," đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu chuyển dịch mô hình tăng trưởng xuất khẩu từ "lượng" sang "chất", từ mở rộng quy mô sang nâng cao giá trị gia tăng và năng lực nội tại không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

Tham gia thảo luận, ông Phạm Tấn Đạt - Trưởng ban Logistics, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho biết, thương mại điện tử còn nhiều dư địa của trong việc hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường thế giới.

Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu quốc gia ngày càng rõ nét, thương mại điện tử không còn là lựa chọn bổ sung, mà đang dần trở thành một cấu phần không thể thiếu trong chiến lược xuất khẩu của Việt Nam.

Ở góc nhìn chuyên gia, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ dự báo, xuất nhập khẩu của thế giới trong năm 2026 có khả năng tăng thấp hơn đáng kể so với năm 2025.

“Khối lượng thương mại toàn cầu năm nay chỉ tăng 6% từ mức 4% của năm 2025, khi nhiều quốc gia “ngấm đòn” thuế quan, chiến tranh thương mại, cạnh tranh và bảo hộ thương mại cũng như lực cầu vẫn còn rất yếu, khiến lưu lượng hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đứng trước nhiều thách thức. Chỉ hi vọng sang năm 2027 thị trường xuất khẩu mới phục hồi dần trở lại”, TS. Cấn Văn Lực nhìn nhận.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ Công Thương xác định các nhóm giải pháp trọng tâm cho giai đoạn tới là chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên nền tảng công nghệ, khoa học và đổi mới sáng tạo.

Việt Nam cần phát triển công nghiệp nền tảng, chủ động nguồn nguyên liệu để giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Song song với đó là việc đẩy mạnh đàm phán các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mới và nâng cấp các FTA hiện có để mở rộng cánh cửa thị trường.

Một hướng đi quan trọng khác được nhấn mạnh tại hội nghị là phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, gắn với đổi mới công tác xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu quốc gia. Đặc biệt, hàng hóa Việt Nam cần nhanh chóng thích ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn mới khắt khe về môi trường và phát thải của thị trường quốc tế. Bài toán logistics và chi phí cũng cần được giải quyết căn cơ để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), khẳng định Bộ Công Thương lắng nghe, tiếp thu các ý kiến đóng góp từ các Bộ, ngành, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ tham mưu cho lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Chính phủ các chính sách, giải pháp đột phá, khả thi để triển khai ngay. Mục tiêu là tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, logistics, giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA, tạo nền tảng để xuất khẩu Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao và bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Hiện nay, hàng hóa Việt Nam đã có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Sự chủ động của doanh nghiệp cùng các giải pháp chính sách đồng bộ được kỳ vọng sẽ là "chìa khóa" để hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế.

Minh Anh