Thừa Thiên - Huế: Nghệ nhân miệt mài làm hoa giấy phục vụ Tết Nguyên đán

Ở Thừa Thiên - Huế, ngoài hoa tươi, người dân còn có thú chơi hoa giấy, điển hình là hoa giấy của làng Thanh Tiên (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế). Cứ mỗi độ Tết đến xuân về, làng Thanh Tiên lại sôi động hẳn lên bởi không khí rộn ràng của những người thợ và nghệ nhân làng hoa. Từ đây, những sắc hoa đủ màu của làng hoa giấy Thanh Tiên tỏa đi khắp các chợ vùng quê xứ Huế.

Làng Thanh Tiên nằm dọc bờ nam hạ lưu sông Hương, gần ngã ba Sình, cách trung tâm TP. Huế khoảng 5km. Làng Thanh Tiên là địa danh nổi tiếng với nghề làm hoa giấy truyền thống trên khắp cả nước.

Theo người dân nơi đây, hàng năm địa phương này phải gánh chịu những hậu quả nặng nề do các cơn bão, lụt xảy ra. Chính vì vậy, mỗi năm đến mùa mưa, lũ kéo dài, người dân ở vùng Thanh Tiên (một trong những vùng thấp trũng trên địa bàn tỉnh) thường phải sống trong nỗi âu lo không biết làm gì để sinh sống. Vì vậy người dân mới nghĩ ra cách làm hoa giấy thay vì trồng hoa tươi (hay bị ngập lụt, bị úng) để mưu sinh.

Mặt khác, tín ngưỡng dân gian của nhân dân ta rất coi trọng việc thờ cúng ông bà, tổ tiên, các vị thần linh… Tục xưa, hoa giấy được dùng để trang trí ở những nơi tôn kính, linh thiêng nhất trong nhà. Xuất phát từ những đặc điểm đó mà nghề làm hoa giấy Thanh Tiên ra đời. Từ đó đến nay, nghề làm hoa giấy đã trường tồn 300 năm.

Hoa giấy Thanh Tiên ban đầu được làm chỉ bằng những chất liệu thô sơ, mẫu mã đơn giản, màu sắc cũng không được đa dạng, phong phú. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của xã hội, nhu cầu của thị hiếu, hoa giấy Thanh Tiên đã có nhiều thay đổi trong khâu sản xuất, sáng tạo ra nhiều sản phẩm hoa giấy đẹp mắt từ phong cách, chất lượng đến giá cả như hoa lan, hoa cúc, hoa đồng tiền… Hoa giấy Thanh Tiên phong phú về màu sắc, đẹp về hình thức, để được lâu, bền màu nhưng vẫn giữ được nét đẹp tinh tế, tự nhiên của các loài hoa nên rất được nhiều người ưa chuộng.

Để làm ra một cành hoa giấy đẹp đòi hỏi người làm phải có nhiều kinh nghiệm và sự tỉ mỉ bởi có rất nhiều công đoạn khác nhau như chọn giấy, vót tre, phơi tre, nhuộm giấy, cắt cánh, nhụy hoa, tạo nếp nhăn trên hoa... Một nghệ nhân làm hoa giấy Thanh Tiên cho biết: “Các công đoạn làm hoa giấy nghe có vẻ đơn giản song làm cho được đẹp thì hơi khó, nhất là ở công đoạn tạo nếp gấp cho hoa, nếu tạo nếp không đều, bông hoa sẽ không được đẹp. Người nào làm hoa giấy thành thạo thì một ngày làm được khoảng 20 bông hoa...”.

Bà Phan Thị Thanh (58 tuổi) chia sẻ: “Nghề làm hoa giấy đã có từ lâu đời, do cha ông để lại. Phần lớn các cơ sở chủ yếu làm hoa sen giấy vào dịp Tết Nguyên đán. Để phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân vào dịp cuối năm, những người nghệ nhân chúng tôi luôn mệt mài, tấp nập, hối hả làm”. 

Theo các nghệ nhân làng hoa giấy Thanh Tiên, việc làm hoa sen giấy không chỉ nhờ vào sự tài hoa, khéo léo, tỉ mỉ, cẩn thận trong cách làm mà còn dựa vào đôi mắt tinh tế của mỗi người. Làm hoa giấy cầu kỳ, nhiều công đoạn, tốn thời gian nhưng giá bán lại không cao, chỉ khoảng 7.000 đồng/cặp. Còn đối với hoa sen giấy thì có giá là 15.000 đồng đến 18.000 đồng/bông hoa sen.

Tuy cuộc sống có nhiều thay đổi nhưng theo thời gian, hoa sen giấy Thanh Tiên vẫn giữ được nét đẹp thanh tao, sang trọng, quý phái của loài hoa “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” nhờ sự nỗ lực gìn giữ nghề truyền thống của địa phương. Cùng với đó là chủ trương phát triển, tôn tạo của các làng nghề, sự quan tâm của các cấp chính quyền tỉnh Thừa Thiên - Huế để các nghệ nhân có thêm động lực, tiếp tục duy trì và phát triển ngành nghề. 

Giờ đây, hoa giấy Thanh Tiên không chỉ nổi tiếng nơi mảnh đất Cố đô, thu hút khách đến tham quan mua sắm tại chỗ mà còn theo chân các du khách đi khắp mọi miền đất nước như Hà Nội, Đà Nẵng, TP. HCM và ra cả nước ngoài như: Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Thái Lan...

THÚY HÀ