Thủ tướng yêu cầu phải đạt 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2025

Tại công điện nêu, từ đầu năm 2025 đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quan tâm chỉ đạo quyết liệt, sát sao việc phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công.

Tình hình giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đến hết tháng 8

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết tháng 8 năm 2025, kết quả giải ngân vốn đầu tư công cả nước đạt 46,3% kế hoạch giao, cao hơn cùng kỳ năm 2024 (40,4%), về số tuyệt đối cao hơn khoảng 135 nghìn tỷ đồng.

Thủ tướng Chính phủ biểu dương, đánh giá cao 8 Bộ, cơ quan và 22 địa phương có kết quả giải ngân đạt trên mức bình quân chung cả nước. Tuy nhiên, Thủ tướng cũng phê bình nghiêm khắc 18 bộ, cơ quan trung ương và 29 địa phương chưa phân bổ chi tiết hết kế hoạch vốn được giao, cùng với 29 bộ, cơ quan trung ương và 12 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp dưới mức trung bình cả nước.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan, xử lý theo quy định nếu có khuyết điểm do chủ quan và đề ra giải pháp khắc phục ngay trong thời gian tới.

Nguyên nhân chủ quan gây chậm trễ giải ngân

Việc giải ngân chậm có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, vì cùng một mặt bằng pháp lý tương tự nhưng có nơi giải ngân tốt, có nơi chưa tốt.

Những nơi chưa tốt do kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa nghiêm; sự lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện ở một số bộ, cơ quan, địa phương còn thiếu quyết liệt, sâu sát, thiếu quyết tâm chính trị, sợ trách nhiệm, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy;

Việc triển khai thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có lúc có nơi thực hiện chưa nghiêm túc, kịp thời; thiếu quyết liệt trong việc tháo gỡ khó khăn vướng mắc khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp;

Công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư ở một số địa phương còn chậm, chưa quyết liệt, công tác tuyên truyền, giải thích cho người dân còn quan liêu, hạn chế; việc thiếu nguồn cung nguyên vật liệu chưa được khắc phục quyết liệt, hiệu quả. Năng lực một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế....

4 bài học kinh nghiệm cốt lõi để giải ngân vốn đầu tư công hiệu quả

Để khắc phục những tồn tại trên, công điện đã rút ra 4 bài học kinh nghiệm cốt lõi:

1. Quán triệt nghiêm túc các chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

2. Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, phân cấp, phân quyền, cá thể hóa trách nhiệm, kiểm tra, đôn đốc, và kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn.

3. Phát huy vai trò người đứng đầu các Bộ, cơ quan, địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

4. Phải có quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để hoàn thành mục tiêu 100%

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải tập trung chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, linh hoạt:

Nhiệm vụ của các Bộ, cơ quan, địa phương

Tiếp tục thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của cấp trên, và xác định việc thúc đẩy đầu tư công là một nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu. Đảm bảo nguyên tắc phân công "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.

Phát huy vai trò người đứng đầu; phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án và cá thể hóa trách nhiệm làm cơ sở đánh giá kết quả. Xây dựng kế hoạch tiến độ giải ngân từng dự án theo tuần, tháng, quý và cả năm, với tinh thần thi công "vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió," "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương," và "thi công 3 ca 4 kíp".

Khẩn trương phân bổ chi tiết ngay kế hoạch vốn đã được giao nhưng chưa phân bổ. Tiến hành phân loại dự án (tốt, chậm, không có khả năng giải ngân) để kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án giải ngân tốt. Trường hợp không sử dụng hết vốn đã giao phải báo cáo rõ lý do trước ngày 25 tháng 9 năm 2025.

Tập trung xử lý các vướng mắc liên quan đến đền bù giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán và ổn định nhân sự, kiên quyết không để ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Trách nhiệm của các cơ quan Trung ương

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp và đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét quyết định trong tháng 9 năm 2025 về: Việc điều chuyển vốn từ bộ/cơ quan/địa phương không có nhu cầu sử dụng sang nơi có nhu cầu; Phương án xử lý số vốn ngân sách trung ương kế hoạch năm 2025 đã giao nhưng quá thời hạn quy định không phân bổ chi tiết.

Bộ Tài chính cũng phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ vào sáng thứ sáu hàng tuần về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật liên quan đến triển khai thực hiện dự án đầu tư công để kịp thời sửa đổi, bổ sung.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được giao trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án đầu tư công được các Bộ, ngành, địa phương báo cáo.

Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc theo chức năng, nhiệm vụ và báo cáo cấp có thẩm quyền các vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.

Minh Anh