Thủ tướng yêu cầu lựa chọn phương thức đầu tư tối ưu cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Ngày 23/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ cho ý kiến về các vấn đề liên quan hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, công nghệ, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ dự án tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và các dự án tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối Trung Quốc.

Tại cuộc họp, Thủ tướng biểu dương các bộ, ngành, địa phương, nhất là Bộ Xây dựng đã vào cuộc trách nhiệm, tích cực triển khai và đạt được nhiều kết quả quan trọng trong việc triển khai dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và các dự án đường sắt kết nối với Trung Quốc; dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM.

Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thủ tướng nhấn mạnh, đây là dự án Đảng, Nhà nước, nhất là Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư Tô Lâm rất quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, nhân dân kỳ vọng, mong đợi.

Vì vậy, hơn một năm qua, nhất là kể từ khi Quốc hội ban hành Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nghiêm túc, tích cực các chỉ đạo của Bộ Chính trị, của Tổng Bí thư và của Quốc hội, đạt được nhiều kết quả quan trọng, đặc biệt là đã cơ bản xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách để triển khai dự án, dù đây là việc mới, việc khó.

Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Xây dựng rà soát lại các quy chuẩn, tiêu chuẩn trên cơ sở kinh nghiệm thế giới và Việt Nam để lựa chọn công nghệ xây dựng đảm bảo các yếu tố kỹ thuật, kinh tế, chính trị, ngoại giao, an ninh quốc phòng, khả năng chuyển giao công nghệ, vận hành...

Trên cơ sở đó, đề ra các tiêu chuẩn, tiêu chí, quy định để lựa chọn phương thức đầu tư phù hợp nhất, tối ưu nhất cho đất nước, đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo tính khả thi, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia và phòng chống tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm.

Thủ tướng yêu cầu trong tháng 1/2026, Bộ Xây dựng phối hợp các bộ, ngành liên quan hoàn thành đánh giá tác động các phương thức đầu tư; đề xuất các cơ chế, chính sách cho từng phương thức để trình Chính phủ; khẩn trương hoàn thành công tác lựa chọn tư vấn khảo sát; hướng dẫn các địa phương triển khai ngay các dự án giải phóng mặt bằng; tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn công nghệ.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các ý kiến cho biết phía Trung Quốc đánh giá Việt Nam triển khai nhanh hơn 1,5 năm - 2 năm so với các dự án tương tự mà Trung Quốc hợp tác với các nước trong ASEAN.

Về dự án thành phần 1 (đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga) đã khởi công vào ngày 19/12, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng triển khai đúng và vượt tiến độ. Về việc lập dự án tiền khả thi và Hiệp định nối ray giữa hai nước Việt Nam – Trung Quốc, phải hoàn thành trong tháng 3/2026.

Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan xây dựng lộ trình cụ thể về đào tạo nguồn nhân lực, lộ trình nội địa hóa một cách tối đa để góp phần phát triển ngành công nghiệp đường sắt.

Đối với 2 dự án đường sắt kết nối với Trung Quốc là Đồng Đăng – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch.

Đối với các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, Thủ tướng đề nghị 2 thành phố từ kinh nghiệm của một số tuyến đã đi vào hoạt động, lựa chọn công nghệ với quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn hợp nhất, liên thông, có khả năng dùng chung, bảo đảm tiên tiến, hiện đại, lâu dài; đồng thời từng bước nội địa hóa, chuyển giao công nghệ, tạo chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp tham gia.

Minh Phương