Thủ tướng: Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm

Trước đây, thành phố Hà Nội xây dựng song song 2 hệ thống quy hoạch: Quy hoạch Thủ đô (theo Luật Quy hoạch năm 2017) và Quy hoạch chung Thủ đô (theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024).

Điều này gây ra tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế xã hội và tổ chức không gian; chưa có phương án giải quyết triệt để các tồn tại, điểm nghẽn như ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, chưa thiết lập được mô hình, kế hoạch phát triển, dẫn đến lãng phí nguồn lực.

Đến nay, để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, xu thế đô thị thông minh, việc tập trung xây dựng một Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn xa mang tính bền vững 100 năm nhằm tạo lập cơ sở pháp lý thống nhất và kiến tạo động lực phát triển đột phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là yêu cầu cấp thiết.

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương, đánh giá cao Hà Nội đã kế thừa, phát huy truyền thống, thành quả qua các thời kỳ, triển khai quyết liệt, khẩn trương, đồng bộ, hiệu quả 3 nhiệm vụ quan trọng: Xây dựng dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; xây dựng dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi để trình Quốc hội; xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Trong đó, Nghị quyết của Bộ Chính trị là nền tảng chính trị, Luật Thủ đô sửa đổi là nền tảng pháp lý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô là nền tảng không gian phát triển. Các dự thảo này được xây dựng công phu, kỹ lưỡng, có hàm lượng trí tuệ cao, giàu tính thực tiễn, với quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn. Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh, được nhân dân ủng hộ, thúc đẩy nhiều dự án lớn, tháo gỡ các điểm nghẽn.

Thủ tướng đánh giá quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa rất quan trọng với sự phát triển của Thủ đô, vùng và cả nước; thể hiện trí tuệ Việt Nam, văn hóa Việt Nam, bản sắc Việt Nam, con người, xã hội Việt Nam, sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cụ thể hóa, tiếp thu tất cả các nghị quyết, kết luận có liên quan của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm; tiếp thu các ý kiến xác đáng tại cuộc họp để tiếp tục hoàn thiện Quy hoạch.

Nhấn mạnh thêm một số nội dung, Thủ tướng cho rằng, triết lý của quy hoạch là lấy con người làm trung tâm, chủ thể; đô thị giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, bản sắc, hiện đại và tầm nhìn 100 năm, phát triển đa cực, đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, đa hướng, đa chiều, phát triển số, sáng, xanh, sạch, đẹp, văn hiến; hài hòa con người, văn hóa, xã hội, thiên nhiên, "làng trong phố, phố trong làng", có bảo tồn, kế thừa và phát triển. Các đột phá là tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, thông minh hóa dịch vụ, công nghiệp phải tiên tiến.

Thủ tướng đề nghị Hà Nội nghiên cứu, tìm địa điểm xây dựng cung triển lãm quy hoạch để công khai quy hoạch, giám sát quy hoạch, xúc tiến đầu tư và cũng là sản phẩm du lịch.

Thủ tướng nhấn mạnh, lưu ý thêm một số nội dung như quy hoạch phát triển không gian kinh tế tầm thấp, tầm cao và vũ trụ; quy hoạch không gian ngầm, để ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông, giao thông…

Bên cạnh đó, rà soát ngành, lĩnh vực, tối ưu hóa không gian mặt đất, nhất là phía nam, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn…; phát triển kinh tế sân bay; khai thác trung tâm Hồ Tây; phát triển hệ sinh thái Thủ đô trong liên kết với các địa phương trong vùng; phát triển Thủ đô an ninh, an toàn…

Ngoài ra, phát huy hiệu quả 5 phương thức giao thông; thích ứng với biến đổi khí hậu, khôi phục các dòng sông xanh, giải quyết vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông, úng ngập…; tôn tạo, giữ gìn, phát huy văn hóa, bản sắc Hà Nội, khu phố cổ, các di tích lịch sử văn hóa; quy hoạch không gian phát triển và đi đầu, tiên phong phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí; quản trị, quản lý đô thị thông minh.

Thủ tướng cho rằng, quy hoạch cần kết hợp chặt chẽ giữa khung và chi tiết; phát huy được hết tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội; thực hiện nghiêm quy hoạch, làm cái gì ra cái đó, làm cái gì dứt cái đó. Để bảo đảm tính khả thi, tính thực thi, cần lựa chọn ưu tiên để triển khai, nhất là những việc có tính lan tỏa cao, động lực lớn.

Về xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, Thủ tướng đồng ý về nguyên tắc kiến nghị của Hà Nội với tinh thần cần vừa có tính đặc thù với Thủ đô, vừa có tính phổ biến nhưng bảo đảm tính kết nối với cả nước nếu cần thiết.

Thủ tướng nêu rõ, cần đa dạng hóa nguồn lực, tối ưu hóa nguồn lực của Nhà nước, đẩy mạnh hợp tác công tư, xây dựng các chính sách huy động nguồn lực như BT, BOT, chính sách cho mô hình TOD, phát hành trái phiếu, xây dựng các quỹ như quỹ nhà ở xã hội, lấy nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, nguồn lực bên ngoài là quan trọng, đột phá... trong triển khai, hiện thực hóa quy hoạch.

Hoài Phong