Thủ tướng Lê Minh Hưng: Đưa quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản thành đối tác cùng phát triển và kiến tạo

Hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục phát triển tích cực

Sáng 6/9, tại TP Huế, trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 2, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với đại diện các tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Cùng dự cuộc làm việc có các đồng chí: Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương của Việt Nam.

Về phía Nhật Bản có Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; lãnh đạo Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản cùng 18 doanh nghiệp hàng đầu của Nhật Bản.

Tại cuộc làm việc, các doanh nghiệp Nhật Bản trao đổi về tình hình đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, đồng thời nêu những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị đối với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương. Các đề xuất được lãnh đạo các cơ quan phía Việt Nam trao đổi, phản hồi với tinh thần cầu thị và trách nhiệm.

Theo các báo cáo tại cuộc làm việc, 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Nhật Bản đạt 33,7 tỷ USD, tăng hơn 16,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản khoảng 17,6 tỷ USD, tăng 16,6%; nhập khẩu từ Nhật Bản khoảng 16,1 tỷ USD, tăng 17%.

Nhật Bản tiếp tục nằm trong nhóm ba nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam. Tính đến hết tháng 7/2026, tổng vốn đầu tư đăng ký mới và điều chỉnh của các nhà đầu tư Nhật Bản đạt khoảng 80,3 tỷ USD, đứng thứ ba trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Nhật Bản cũng là nhà tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, với tổng vốn vay ODA lũy kế gần 3.000 tỷ Yên.

Doanh nghiệp Nhật Bản mong muốn tăng tính dự báo của môi trường đầu tư

Phát biểu tại cuộc làm việc, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đánh giá cao định hướng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nhất là trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cải cách hành chính.

Đại sứ Ito Naoki bày tỏ kỳ vọng các nội dung trao đổi tại cuộc đối thoại sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản trên toàn lãnh thổ Việt Nam, qua đó tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) Tsuchibashi Akito khẳng định cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao tính ổn định và tiềm năng phát triển của Việt Nam, đồng thời sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn.

Phía Nhật Bản cũng hoan nghênh định hướng của Việt Nam trong thu hút và hỗ trợ đầu tư nước ngoài, nhất là việc sửa đổi Luật Đầu tư theo Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị.

Các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản đưa ra 9 nhóm vấn đề, tập trung vào giao thông, giáo dục, năng lượng, thuế, khoa học - công nghệ, bán lẻ và một số lĩnh vực liên quan. Trong đó, nhiều vấn đề đã được lãnh đạo Chính phủ trực tiếp chỉ đạo, các bộ, ngành tích cực triển khai nhưng vẫn còn một số vướng mắc chưa được giải quyết triệt để.

Các kiến nghị của doanh nghiệp cũng tập trung vào việc nâng cao tính dự báo, tăng cường tham vấn doanh nghiệp FDI trong quá trình xây dựng chính sách; cải thiện hạ tầng đầu tư; bảo đảm an ninh năng lượng; thúc đẩy hội nhập quốc tế; đào tạo, thu hút và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường nguồn vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược và triển khai ODA phù hợp với mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam.

Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm các kiến nghị

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cơ bản đồng tình, đánh giá cao các ý kiến của doanh nghiệp Nhật Bản, cho rằng những trao đổi tại cuộc làm việc tiếp tục thể hiện sự tin cậy, gắn bó và tinh thần đồng hành giữa Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản.

Theo Thủ tướng, từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới vào năm 2023, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển mới, ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả. Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng nhất, trong khi cơ cấu thương mại hai nước duy trì sự cân bằng, ổn định và có tính bổ trợ cao.

Thủ tướng cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh làm nền tảng.

Để thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm và quyết tâm đạt mức tăng trưởng “2 con số” trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam chủ trương phát huy hiệu quả vai trò của các khu vực kinh tế, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế.

Theo định hướng tại Nghị quyết số 10-NQ/TW, Việt Nam ưu tiên thu hút có chọn lọc các dự án FDI chất lượng cao, công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, có khả năng lan tỏa và kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước.

Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam không chỉ hướng tới thu hút vốn đầu tư mà còn mong muốn thu hút công nghệ tiên tiến, tri thức, quản trị hiện đại, đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D), nhân lực chất lượng cao và tạo ra những liên kết thực chất với doanh nghiệp trong nước.

Đối với các kiến nghị của doanh nghiệp Nhật Bản, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát tiến độ, chủ động xử lý dứt điểm những vấn đề thuộc thẩm quyền với lộ trình cụ thể, trên tinh thần đồng hành, phục vụ, cầu thị và trách nhiệm cao nhất.

Các nội dung trả lời và tình hình xử lý kiến nghị phải được gửi về Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) để phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam và các doanh nghiệp rà soát, đánh giá.

Với những kiến nghị chưa được xử lý hoặc phát sinh mới, VCCI tiếp tục tổng hợp, gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét. Kết quả xử lý được yêu cầu tổng hợp, công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và các cổng thông tin điện tử liên quan, bảo đảm minh bạch, rõ ràng và dễ theo dõi.

Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc: vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết đúng tiến độ; đã có quy định thì phải hướng dẫn rõ ràng; nếu quy định không còn phù hợp thực tiễn thì phải nghiên cứu sửa đổi; vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền.

Từ “nhà đầu tư và địa điểm đầu tư” sang cùng phát triển

Đánh giá cao thế mạnh của Nhật Bản về công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị, nguồn nhân lực chất lượng cao và văn hóa kinh doanh coi trọng chất lượng, uy tín, hợp tác lâu dài, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng đây là những yếu tố phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Thủ tướng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục tin tưởng, lựa chọn Việt Nam và mở rộng đầu tư, đồng thời phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp Việt Nam để khai thác tốt hơn tiềm năng, dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế.

Trong thời gian tới, Thủ tướng đề nghị hai bên bám sát các định hướng hợp tác lớn đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất. Nhật Bản tiếp tục đồng hành, thúc đẩy ODA thế hệ mới với quy mô và hiệu quả cao hơn, thủ tục thuận lợi hơn, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp bán dẫn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các doanh nghiệp Nhật Bản được đề nghị tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất; tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản.

Đặc biệt, Thủ tướng đề nghị chuyển mạnh quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản từ quan hệ giữa “nhà đầu tư và địa điểm đầu tư” sang quan hệ đối tác cùng phát triển và kiến tạo; cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo, cùng sản xuất và cùng tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hai bên cũng cần đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và chuyển giao công nghệ. Đồng thời, thúc đẩy hợp tác, mua bán và sáp nhập giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa hai nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cam kết cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ Việt Nam tiếp tục lắng nghe, đồng hành, hành động, phối hợp và hỗ trợ doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch, bình đẳng, an toàn và có tính dự báo cao.

Việt Nam sẽ tiếp tục cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, hoàn thiện thể chế, phát triển kết cấu hạ tầng và nguồn nhân lực, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư Nhật Bản.

Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp Nhật Bản tích cực tham gia đóng góp ý kiến đối với các dự thảo chính sách trong quá trình Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý theo hướng minh bạch, dễ hiểu, dễ dự báo và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Thủ tướng đồng thời giao Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan và địa phương làm việc với các nhà đầu tư trên từng lĩnh vực cụ thể, chuyên môn sâu; phát huy hơn nữa cơ chế đối thoại thường xuyên, định kỳ.

Khẳng định Chính phủ sẽ đi đến cùng trong giải quyết các kiến nghị xác đáng, Thủ tướng cho rằng cần duy trì cơ chế trao đổi để các bên hiểu rõ và thực hiện đồng bộ, thống nhất các quy định.

Trên nền tảng quan hệ chân thành, tin cậy giữa hai nước, cùng quyết tâm của hai Chính phủ và sự năng động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng tin tưởng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Nhật Bản sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn, tương xứng với khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới.

Bình Minh