Thủ tướng chỉ đạo siết chặt truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng nông sản xuất khẩu

Nông sản Việt đối diện thách thức lớn từ thị trường EU

Theo báo cáo từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và phản ánh của nhiều cơ quan báo chí, trong nửa đầu năm 2025, hàng loạt mặt hàng nông sản Việt Nam như cà phê, hồ tiêu, trái cây… đã bị EU gia tăng tần suất kiểm tra. Một số lô hàng còn bị trả về do không đáp ứng các yêu cầu khắt khe về dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, từ năm 2025, EU đã chính thức áp dụng các quy định mới, nổi bật là Quy định chống phá rừng (EUDR). Theo đó, các sản phẩm như cà phê, hồ tiêu, cao su, gỗ… phải chứng minh được nguồn gốc không liên quan đến nạn phá rừng kể từ sau năm 2020, kèm theo dữ liệu GPS và hệ thống truy vết rõ ràng.

Ngoài ra, nhiều loại nông sản như sầu riêng, ớt, đậu bắp… cũng bị kiểm tra với tần suất cao hơn do liên quan đến các vấn đề an toàn thực phẩm.

Khó khăn cho nông hộ nhỏ lẻ, doanh nghiệp cần chuẩn hóa chuỗi cung ứng

Một trong những thách thức lớn hiện nay là phần lớn nông hộ Việt Nam vẫn sản xuất quy mô nhỏ, thiếu trang thiết bị, công nghệ và kiến thức về truy xuất nguồn gốc. Điều này khiến việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trở nên khó khăn, kéo theo chi phí sản xuất tăng cao.

Các chuyên gia nhận định, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt, đòi hỏi doanh nghiệp Việt cần khẩn trương chuẩn hóa chuỗi cung ứng, đầu tư vào hệ thống truy xuất minh bạch, đồng thời nâng cao năng lực quản lý chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc quốc gia, đặc biệt ở các vùng nguyên liệu trọng điểm, là giải pháp cấp bách nhằm hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp thích ứng với các quy định mới từ EU và các thị trường khó tính khác.

Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành

Trước tình hình trên, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng các Bộ: Công Thương, Tài chính, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ khẩn trương dự thảo công điện của Thủ tướng Chính phủ.

Nội dung công điện tập trung vào việc chỉ đạo toàn quốc, các địa phương và doanh nghiệp chủ động rà soát, kiểm soát xuất xứ hàng hóa, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và an toàn thực phẩm cho nông sản xuất khẩu.

Thủ tướng yêu cầu các đơn vị hoàn thiện dự thảo và báo cáo trước ngày 15/7/2025.

Theo nhiều chuyên gia, thách thức từ EU cũng chính là cơ hội để ngành nông sản Việt Nam tái cấu trúc chuỗi sản xuất, hướng tới tiêu chuẩn cao hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh và củng cố thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Việc Chính phủ quyết liệt vào cuộc, kết hợp với nỗ lực từ doanh nghiệp và người sản xuất, sẽ góp phần giúp nông sản Việt vượt qua rào cản kỹ thuật, chinh phục những thị trường khó tính như EU, đồng thời mở rộng cơ hội tại các thị trường khác trên thế giới.

Đỗ Khuyến