Thủ tướng chỉ đạo làm sạch ô nhiễm bom mìn vào dịp kỷ niệm 100 năm Quốc khánh

Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, chiến tranh đã lùi xa tại Việt Nam, nhưng hậu quả vẫn rất nặng nề, nhất là đối với những thân nhân gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng, những thương binh, bệnh binh, người bị chất độc hóa học, chất độc da cam/dioxin.

Nhắc tới các dự án phát triển kinh tế - xã hội đều phải tiến hành đánh giá, rà phá bom mìn, Thủ tướng cho biết, lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư qua các thời kỳ luôn dành sự quan tâm và xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, lâu dài. Đây vừa là công việc mang tính nhân văn cao cả, nhân đạo sâu sắc, thể hiện tinh thần tự lực, tự cường, không chịu bó tay, khuất phục trước khó khăn, thách thức, cũng như giá trị nhân văn của dân tộc Việt Nam, cùng với sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế.

Đặc biệt, việc ban hành Chương trình Hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010 - 2025 (Chương trình 504) khẳng định nỗ lực, quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng, Nhà nước Việt Nam nhằm sớm loại bỏ hiểm họa do bom mìn, vật nổ còn lại sau chiến tranh, trả lại môi trường an toàn, cuộc sống bình yên cho nhân dân, phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thời gian tới, công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh đặt ra nhiệm vụ rất nặng nề, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tốc độ khắc phục hậu quả bom mìn, thực hiện thành công mục tiêu cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn đến độ sâu 0,5 m vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước (sớm hơn 5 năm so với mục tiêu ban đầu). Thủ tướng nêu rõ, đây là việc phải làm và làm càng sớm càng tốt để bảo đảm phát triển ổn định, bền vững, người dân yên tâm.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh là nhiệm vụ nhân đạo, nhân văn sâu sắc, quan trọng và cấp bách, từ đó quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tăng cường đầu tư, bố trí nguồn lực tài chính, con người, cơ sở vật chất; trong đó lực lượng quân đội làm nòng cốt với mục tiêu là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, an toàn cho nhân dân là trên hết, trước hết, làm sạch môi trường, tạo điều kiện cho các địa phương bị ảnh hưởng bởi bom mìn sau chiến tranh phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về khắc phục hậu quả bom mìn bảo đảm thống nhất, toàn diện; hoàn thiện hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và năng lực cho đội ngũ tham gia công tác rà phá bom mìn. Chủ động mở rộng, tăng cường hợp tác quốc tế, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho công tác khắc phục hậu quả bom mìn.

Đẩy mạnh hoạt động chia sẻ kinh nghiệm, để hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một "hình mẫu quốc tế tiên phong" trên mặt trận rà phá bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh, về tinh thần nhân đạo, yêu chuộng hòa bình.

Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ gắn liền với chuyển đổi số; tăng cường nội địa hóa, tiến tới làm chủ công nghệ rà phá bom mìn. Trong đó, tập trung vào một số công nghệ lõi (như cảm biến, drone, robot, AI...), biến công nghệ trở thành "chìa khóa" để thực hiện quản lý bom mìn chủ động, đáp ứng với yêu cầu thực tiễn, đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn.

Tiếp tục tăng cường các hoạt động tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức phòng tránh tai nạn bom mìn. Chăm lo, hỗ trợ toàn diện cho nạn nhân của bom mìn; hoàn thiện, nhân rộng các mô hình hỗ trợ, tạo sinh kế cho nạn nhân.

Về một số nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện, đề xuất Chương trình giai đoạn 2026 - 2045, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 02/2026; khẩn trương thực hiện Đề án Nâng cao năng lực rà phá bom mìn vật nổ đến năm 2030 và những năm tiếp theo, tiếp tục tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác khắc phục hậu quả bom mìn; triển khai vận động, tổ chức tiếp nhận các nguồn tài trợ, bảo đảm mục tiêu, tiến độ thực hiện Chương trình.

Bộ Tài chính tổng hợp các dự án thuộc Chương trình giai đoạn 2026 - 2045 vào danh mục ưu tiên bố trí nguồn lực, vận động tài trợ quốc tế. Bộ Ngoại giao tiếp tục chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan tăng cường hiệu quả của công tác ngoại giao nhân dân, huy động nguồn lực quốc tế để giải phóng đất bị ô nhiễm bom mìn, tạo không gian phát triển.

UBND các tỉnh, thành phố gắn chặt chẽ hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học, chất độc da cam/dioxin sau chiến tranh với quy hoạch phát triển KTXH của địa phương; cân đối ngân sách để thực hiện các nội dung của Chương trình.

Thủ tướng yêu cầu trong phân công công việc phải hết sức tránh bệnh hình thức, bảo đảm 6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm.

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam tiếp tục tích cực, chủ động trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm, tích cực với cộng đồng quốc tế, vì mục tiêu hòa bình, hợp tác, phát triển, vì một thế giới không có chiến tranh; đồng thời cũng trân trọng cảm ơn và mong các nước, bạn bè quốc tế, các ngài đại sứ, các tổ chức quốc tế, các nhà tài trợ, các cá nhân hảo tâm tiếp tục đồng hành với Việt Nam.

"Chúng ta hãy cùng nhau đề cao trách nhiệm, xây dựng lòng tin, chung tay gìn giữ hòa bình, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển, đem lại sự an toàn, hạnh phúc cho mọi người dân Việt Nam và cộng đồng các dân tộc trên toàn thế giới", Thủ tướng phát biểu.

Minh Phương