Thu ngân sách vượt 1,34 triệu tỷ đồng trong 5 tháng

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, tổng thu NSNN lũy kế 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 1.341.000 tỷ đồng, bằng 53% dự toán và tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng trong tháng 5, số thu ước đạt gần 216.300 tỷ đồng.

Đáng chú ý, kết quả khả quan này đạt được trong bối cảnh ngành Thuế và Hải quan vẫn đang quyết liệt triển khai các gói hỗ trợ miễn, giảm thuế, phí cho doanh nghiệp và người dân với tổng giá trị ước tính lên tới 72.800 tỷ đồng. Điều này minh chứng cho sức nội sinh của nền kinh tế đang chuyển biến rất tích cực.

Bức tranh ngân sách 5 tháng qua ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ từ các khu vực kinh tế trọng điểm. Trong đó, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tiếp tục là điểm sáng nhất với mức thu đạt 67,9% dự toán, tăng tới 43,6% so với cùng kỳ.

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 61,1% dự toán, tăng 36,3%. Khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 55,6% dự toán, tăng 22%.

Sự phục hồi của các doanh nghiệp được phản ánh rõ nét qua các sắc thuế trực tiếp: Thuế thu nhập doanh nghiệp tăng 34,8%; thuế giá trị gia tăng (VAT) tăng 39,6%; và thuế tiêu thụ đặc biệt tăng 27,1%. Những con số này khẳng định nguồn thu tăng trưởng dựa trên sự mở rộng hoạt động sản xuất thực tế, thay vì các khoản thu đột biến.

Hoạt động ngoại thương sôi động đã tạo đà cho thu ngân sách từ xuất nhập khẩu đạt khoảng 147.200 tỷ đồng, bằng 52,9% dự toán. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tính đến giữa tháng 5/2026 đã vọt lên mức 394 tỷ USD, tăng hơn 25%.

Bên cạnh đó, thu từ dầu thô cũng đạt kết quả khả quan với 24.800 tỷ đồng (tăng 15,4%) nhờ giá dầu thanh toán bình quân đạt khoảng 91,4 USD/thùng, cao hơn so với mức dự toán ban đầu.

Ở chiều ngược lại, tổng chi NSNN 5 tháng ước đạt 845.400 tỷ đồng, bằng 26,8% dự toán. Các khoản chi tập trung vào phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đặc biệt là đảm bảo an sinh xã hội, chi trả lương, lương hưu kịp thời.

Về đầu tư công, tỷ lệ giải ngân 5 tháng ước đạt 20,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Mặc dù có chuyển biến tích cực trong tháng 5, nhưng Bộ Tài chính đánh giá tiến độ nhìn chung vẫn cần được đẩy nhanh hơn nữa để đáp ứng yêu cầu bứt phá kinh tế. Hiện các bộ, ngành đang tập trung rà soát để điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt.

Với việc hoàn thành hơn một nửa kế hoạch thu chỉ trong 5 tháng, ngành tài chính đang sở hữu nền tảng thuận lợi để điều hành chính sách tài khóa cả năm 2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc duy trì các giải pháp chống thất thu, gian lận thương mại đồng thời với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số sẽ là nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Tại phiên họp Chính phủ sáng 3/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; tiếp tục áp dụng các biện pháp miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí như thuế VAT, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tiền thuê đất… để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp có thêm dòng tiền cho sản xuất, kinh doanh.

"Trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp cũng rất quan trọng; còn trong điều kiện bình thường thì chúng ta áp dụng trở lại", Thủ tướng nêu rõ.

Minh Anh