Thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Nên "xuống tiền" hay thận trọng?

Theo Vnexpress, báo cáo tháng 6 của Bộ Tài chính, từ đầu năm đến nay, hơn 110.200 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đã được phát hành riêng lẻ, trong đó tổ chức tín dụng chiếm 63,2% với 69.600 tỷ đồng, và doanh nghiệp bất động sản chiếm 28,6% với 31.500 tỷ đồng.

Về cơ cấu nhà đầu tư, tổ chức mua trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường sơ cấp chiếm 94,8% khối lượng phát hành, tập trung vào các tổ chức tín dụng (53,5%) và công ty chứng khoán (21,9%). Các nhà đầu tư cá nhân mua khoảng 5,2%.

Báo cáo cũng cho biết, các đợt phát hành có lãi suất bình quân 7,41% một năm, kỳ hạn trung bình 3,78 năm, và 14,5% trái phiếu phát hành có điều khoản đảm bảo.

Tuy nhiên, tình hình thanh toán nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp vẫn chưa khả quan. Trong nửa đầu năm, các tổ chức phát hành mua lại khoảng 59.800 tỷ đồng trái phiếu, giảm 39% so với cùng kỳ năm 2023.

Báo cáo của công ty xếp hạng tín nhiệm VIS Ratings cho thấy tỷ lệ chậm trả toàn thị trường đến cuối tháng 5 là 16,1%, tăng 1% so với cuối năm 2023. Công ty ước tính khoảng 30% lượng trái phiếu đáo hạn trong tháng 6 có khả năng cao không trả được nợ gốc đến hạn, trong đó phần lớn là trái phiếu đã chậm trả lãi trước đó.

Trước áp lực trả tiền cao, nhiều doanh nghiệp đã tích cực đàm phán với trái chủ để xin khất nợ. VNDirect ước tính đến ngày 29/5, thị trường ghi nhận hơn 90 tổ chức phát hành đạt thỏa thuận gia hạn kỳ hạn trái phiếu, với tổng giá trị được gia hạn hơn 144.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp chọn giải pháp hoán đổi trái phiếu sang tài sản khác, phổ biến là trả bằng bất động sản. Các công ty cũng thương thảo với trái chủ để giảm lãi suất và kéo dài thêm kỳ trả lãi.

Áp lực thanh toán không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp đã chậm trả mà còn tác động đến nhiều doanh nghiệp khác. Theo thống kê của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), nửa cuối năm 2024, ước tính sẽ có khoảng gần 140.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn, phần lớn là bất động sản với gần 59.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 42%.

Theo Tạp chí Kinh tế Việt Nam, trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là các chính sách điều hành kinh tế vĩ mô và phục hồi thị trường bất động sản. Bộ cũng sẽ hoàn thiện quy định pháp luật, nghiên cứu chính sách khuyến khích xếp hạng tín nhiệm, lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán, và phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức. Bên cạnh đó, cơ quan này có kế hoạch tăng nguồn lực và nhân sự cho các cơ quan thanh, kiểm tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước.