Thị trường kim cương biến động, nhiều thương hiệu đóng cửa

Trong ngày 14 và 15/7, thị trường kim cương tại TP.HCM rơi vào tình trạng trầm lắng và đầy biến động. Nhiều cửa hàng thuộc các thương hiệu lớn đồng loạt ngừng hoạt động hoặc treo biển tạm ngưng giao dịch.

Tại khu vực đường An Dương Vương (Quận 5), tiệm vàng Kim Lý – một thương hiệu lâu năm gắn liền với chợ An Đông đã đóng kín cửa. Trước cửa hàng dán thông báo tạm ngừng hoạt động để sửa chữa và dự kiến mở cửa lại sau khoảng một tháng. Cửa hàng Kim Châu đối diện cũng trong tình trạng tương tự.

Thương hiệu Vàng bạc đá quý Ngọc Tâm cũng treo thông báo tạm ngưng hoạt động trong hai tuần. Trong khi đó, Kim cương Ngọc Châu Âu trên đường Trần Hưng Đạo cũng đã thông báo tạm dừng từ ngày 11/7 đến 24/7 với lý do "sắp xếp lại công tác nội bộ" và "nâng cấp hệ thống vận hành".

Động thái đóng cửa diễn ra ngay sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa mở rộng điều tra Chuyên án 268V, khởi tố thêm 4 bị can về tội "Buôn lậu". Theo đó, danh sách các lãnh đạo bị khởi tố bao gồm: Bà Lê Thị Ngọc Mỹ, Giám đốc Công ty TNHH Vàng bạc và Đá quý Kim Lý; bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Tâm; bà Hoàng Thị Thanh Nga, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư NCA, chủ thương hiệu Ngọc Châu Âu; bà Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên kiểm định thuộc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab).

Theo cơ quan điều tra, các đối tượng đã sử dụng phương thức tinh vi, liên hệ qua WhatsApp, Viber với đầu mối tại Ấn Độ để đặt hàng và vận chuyển trái phép kim cương về Việt Nam qua đường hàng không. Hàng lậu được cất giấu trong hành lý cá nhân và tiêu thụ thông qua các nhóm kín. Đến nay, chuyên án đã khởi tố tổng cộng 31 bị can, thu giữ 1.239 viên kim cương và xác định số tiền thu lợi bất chính hơn 300 tỷ đồng.

Sự việc này đã gây ra làn sóng hoang mang lớn cho người tiêu dùng. Nhiều khách hàng đã đổ xô đến các cửa hàng để bán lại sản phẩm hoặc xác minh thông tin nhưng bất thành do cửa tiệm đã đóng cửa.

Tâm lý lo ngại về tính minh bạch và khả năng thanh khoản khiến nhiều người chấp nhận cắt lỗ khoảng 20% để thu hồi vốn. Trước đó, vào giữa tháng 6, thương hiệu Long Ngọc Luxury cũng đã tuyên bố đóng cửa hoàn toàn do mất khả năng thanh khoản khi khách hàng đồng loạt bán lại sản phẩm.

Đáng chú ý, vụ việc còn liên quan đến sai phạm tại PNJ-Lab. Nguyên Giám đốc Đặng Ngọc Thảo bị cáo buộc đã câu kết để mài mã số GIA trên kim cương lậu, thay bằng mã số của PNJ-Lab và cấp giấy chứng nhận mới để bán cho khách hàng.

Trước sự vụ này, P-Lab và PNJ liên tục phát đi thông tin tới khách hàng, cổ đông và nhà đầu tư, khẳng định đây là vụ việc liên quan đến trách nhiệm cá nhân. Doanh nghiệp cũng cho biết toàn bộ kim cương kinh doanh được nhập khẩu theo đường chính ngạch, tuân thủ quy định pháp luật; đồng thời các sản phẩm thu mua lại từ khách hàng đều được thực hiện theo chương trình thu mua đã công bố.

Dù phía PNJ khẳng định đây là sai phạm cá nhân và đơn vị vẫn nhập khẩu chính ngạch, tâm lý thị trường vẫn bị ảnh hưởng nặng nề. TS Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng thị trường giao dịch kim cương đang bị ảnh hưởng lớn bởi làn sóng tâm lý người dùng.

Ông Điền phân tích, rủi ro lớn nhất đối với thị trường này chính là khoảng cách thông tin giữa người mua và người bán. Hiện nay, thông tin về nguồn gốc, chất lượng, giá cả giao dịch mua bán, giấy kiểm định thường được bên bán nắm giữ và cung cấp cho người mua. Điều này có nghĩa người mua đang tin vào những thông tin do doanh nghiệp cung cấp, dẫn đến nguy cơ rủi ro sau này, không loại trừ trường hợp giấy kiểm định bị làm giả.

Chưa kể, “giấy chứng nhận kiểm định” thực tế không phải là “giấy xác minh nguồn gốc” của kim cương. Chính vì thế, theo TS Điền, để tạo uy tín kinh doanh, các doanh nghiệp cần có sự ràng buộc pháp lý về chính sách mua bán, nhất là trong trường hợp đóng cửa dừng hoạt động.

Ông Điền lưu ý, thị trường giao dịch kim cương của người tiêu dùng phụ thuộc vào cách thị trường - doanh nghiệp và cơ quan quản lý phản ứng sau đó.

Đối với phương diện quản lý nhà nước, TS Điền đề xuất, cần có một cơ chế quản lý riêng biệt đối với thị trường giao dịch kim cương, đá quý, nhất là việc xây dựng các tiêu chuẩn về công ty kiểm nghiệm độc lập, các tiêu chuẩn về chứng nhận, truy xuất nguồn gốc.

Tương tự, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu nhìn nhận, khác với vàng, thị trường kim cương đang có nhiều bất cân xứng về tính tích lũy tài sản và khả năng thanh khoản chậm hơn vàng. Do đó, người dân không nên giao dịch tại “chợ đen” hoặc mua đầu cơ theo các hội nhóm.

Minh Anh