Thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nông nghiệp Việt Nam

Kế hoạch đặt mục tiêu cụ thể là xây dựng mô hình chuỗi cung ứng sầu riêng đáp ứng đầy đủ các quy định về truy xuất nguồn gốc, chất lượng, an toàn thực phẩm để thực hiện thí điểm; thiết lập và vận hành thử nghiệm hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Giai đoạn thí điểm triển khai từ ngày 1/1 đến 30/6/2026, tập trung xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng thống nhất, kết nối từ khâu sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói đến vận chuyển và phân phối.

Hệ thống trên cho phép ghi nhận, quản lý thông tin tại tất cả các khâu chính (bao gồm cơ sở trồng sầu riêng - vùng trồng - thu mua - sơ chế, đóng gói - vận chuyển - phân phối) và truy xuất thông tin bằng mã QR hoặc phương tiện thích hợp trên tem nhãn của từng quả sầu riêng hoặc lô hàng.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp, trồng trọt cũng đặt ra mục tiêu tạo lập được kho dữ liệu của bộ phục vụ truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng, trên cơ sở kết nối tích hợp các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu (dữ liệu phải được ký số) của các doanh nghiệp tham gia thử nghiệm; huy động được tối thiểu 5 doanh nghiệp sản xuất, thu mua, sơ chế hoặc đóng gói, vận chuyển, phân phối tham gia thử nghiệm.

Theo đó, tổ chức cấp, gắn tem phải xác thực điện tử cho các lô sầu riêng đáp ứng yêu cầu; hoàn thiện quy định và tài liệu hướng dẫn về truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng - xây dựng, hoàn thiện các quy định, quy trình nghiệp vụ thu thập, quản lý dữ liệu truy xuất trong chuỗi sản xuất, cung ứng…

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của hoạt động chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới. Theo đó, các giải pháp như blockchain, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) sẽ từng bước được nghiên cứu, tích hợp.

Ngoài ra, công tác thông tin, tuyên truyền về lợi ích của truy xuất nguồn gốc cũng được đặt ra đối với người sản xuất, doanh nghiệp cung ứng và người tiêu dùng sầu riêng. Qua đó tạo sự đồng thuận khi triển khai rộng rãi sau giai đoạn thí điểm (từ ngày 1/1/2026 đến ngày 30/6/2026).

Kết thúc giai đoạn thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức đánh giá toàn diện hiệu quả hệ thống, từ độ chính xác dữ liệu, tính thuận tiện cho người sử dụng đến chi phí, lợi ích mang lại. Trên cơ sở đó, bộ sẽ xem xét điều chỉnh, hoàn thiện và tiến tới nhân rộng mô hình truy xuất nguồn gốc cho các mặt hàng nông sản chủ lực khác, hướng tới triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc vào cuối năm 2026.

Lâm Tới