Thanh Lâm - Lục Nam: Lợi dụng giấy phép san hạ cốt nền để bán đất "trục lợi"

Tại xã Thanh Lâm (huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang) với diện tích chưa đến 18km2, nhưng có tới 4, 5 vị trí hạ cốt nền nằm sát nhau. Nhiều quả đồi bị xẻ thịt không thương tiếc.

Ông H.V.T ở thôn Dĩnh Bạn, xã Thanh Lâm bức xúc cho biết: “Hoạt động khai thác đất được diễn ra suốt trên địa bàn xã, như thôn chúng tôi đây xe chạy liên tục vào đường dân sinh. Không quét cũng không có tưới nước, trời nắng thì bụi mờ mịt, trời mưa thì trơn trượt, rất nguy hiểm cho người dân. Chúng tôi có kêu cũng không ai thấu”.

Hay như anh Nguyễn Văn Đoạt ở TDP Kẻn, Thị trấn Phương Sơn bức xúc cho biết: Cứ khai thác hết chỗ này lại đến chỗ kia. Ngay cả đường chật hẹp, giờ tan tầm học sinh tan học xe chở đất vẫn cứ nhấn ga chạy không cần biết an toàn là gì. Xe tải chở đất từ xã Thanh Lâm đi qua nhà tôi gây tai nạn cho con tôi mới 7 tuổi bị gãy chân, gãy 3 xương sườn còn chưa biết sống chết thế nào. Vậy mà cơ quan chức năng cũng chưa có phương án giải quyết cho gia đình chúng tôi”.

Qua tìm hiểu thực tế, để phục vụ nhu cầu sản xuất, huyện Lục Nam đã chấp thuận cho một số hộ dân được phép cải tạo, san gạt mặt bằng, hạ cốt nền phục vụ sản xuất, phát triển kinh tế. Số đất dư thừa sẽ được vận chuyển phục vụ việc san lấp các công trình trên địa bàn huyện. Tuy nhiên lợi dụng danh nghĩa hạ cốt nền, nhiều doanh nghiệp chuyên khai thác đất đã săn tìm đất đồi rừng của các hộ dân, sau đó làm hồ sơ xin hạ cốt nền để khai thác đất. Khi được chính quyền chấp thuận, doanh nghiệp ồ ạt đưa máy múc, phương tiện vận tải vào khai thác rầm rộ, tạo thành một công trường quy mô lớn.

Từ đầu năm 2023 đến nay, xã Thanh Lâm là một trong những địa phương được cấp nhiều hồ sơ hạ cốt nền của huyện Lục Nam. Tuy nhiên các hộ được cấp phép lại lợi dụng vào việc này để khai thác, vận chuyển bán trục lợi. Mặc dù đã quá mốc giới, hết trữ lượng nhưng dường như các cơ quan quản lý không mấy bận tâm.

Ví dụ như theo Quyết định về việc cấp phép cho hộ ông Tường Duy Chính, được khai thác khoáng sản (đất san lấp) khi thực hiện dự án san gạt, hạ cốt nền xây dựng nhà ở, công trình phụ và cải tạo đất trồng cây lâu năm trên thửa đất ở, đất trồng cây lâu năm tại thôn Ngò, xã Thanh Lâm để làm nguyên liệu san lấp mặt bằng các công trình dự án trên địa bàn huyện với trữ lượng 2.278m3. Thế nhưng theo phản ánh của người dân, lượng đất được mang đi bán vào Nhà máy gạch, còn lại một ít xe là đổ vào công trình để "chống cháy".

Ngoài ra tại điểm khai thác có dấu hiệu vượt quá phạm vi, mốc giới được cấp phép. Điều đó chứng tỏ đơn vị khai thác đã làm trái với quy định tại văn bản chấp thuận khai thác cải tạo, hạ cốt nền của UBND huyện Lục Nam.

Hay như, theo Quyết định về việc cho phép ông Trương Văn Tư được khai thác khoáng sản khi thực hiện dự án san gạt, hạ cốt nền, xây dựng công trình và cải tạo đất trồng cây lâu năm trên thửa đất ở, đất trồng cây lâu năm tại thôn Sơn Đình 1, xã Thanh Lâm, diện tích được khai thác 1.470m2 với trữ lượng 2.940m3. Tuy nhiên trên thực tế, theo ghi nhận của phóng viên và hiện trạng sau khi khai thác thì hộ gia đình đã có dấu hiệu khai thác quá trữ lượng và phạm vi được cấp phép. 

Một điều đáng chú ý là khi về ghi nhận tình trạng khai thác đất trên địa bàn xã Thanh Lâm, hầu như ở bộ hồ sơ nào cũng đều được trả lời rằng: "Đây là của anh Thuyết làm công chức xã Thanh Lâm đứng ra khai thác". 

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Minh Hậu, Chủ tịch UBND xã Thanh Lâm cho biết: “Tôi không nắm được những nội dung phóng viên phản ánh. Với lại Phòng TNMT huyện cấp phép thì phải cắt cử người về để kiểm tra theo dõi chứ tôi có được cái gì đâu mà phải giám sát”.

Theo nhận định của phóng viên, việc trả lời như trên của ông Chủ tịch UBND xã Thanh Lâm là chưa đúng quy định của pháp luật. Vì thẩm quyền cấp phép san gạt hạ cốt nền, khai thác khoáng sản (dưới 3.000m3) đối với hộ gia đình cá nhân là của UBND huyện theo ủy quyền của UBND tỉnh Bắc Giang. 

Vậy câu hỏi được đặt ra, với vai trò là người đứng đầu của chính quyền địa phương xã Thanh Lâm, không biết đối với ông Chủ tịch Trương Minh Hậu cần phải được gì cho mình thì mới giám sát và có trách nhiệm với cuộc sống của người dân?.

Thiết nghĩ, bên cạnh việc tạo điều kiện để các hộ gia đình có nhu cầu làm nhà ở thực sự, được hạ cốt nền, tạo mặt bằng xây dựng, thì các đơn vị chức năng, hơn ai hết là chính quyền cấp xã, thị trấn cần phải siết chặt hơn nữa công tác quản lý hoạt động này.  Theo quy định, UBND xã có trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hoạt động khai thác đất trái phép trên địa bàn. Tuy nhiên, sự thờ ơ của chính quyền xã Thanh Lâm huyện Lục Nam đã khiến núi đồi nơi đây đang bị khai thác nham nhở và tan hoang từng ngày.

Có hay không việc việc buông lỏng quản lý của UBND xã Thanh Lâm, huyện Lục Nam để cho người dân (hoặc cán bộ công chức núp bóng người dân xin cấp phép) tự do lợi dụng việc san gạt hạ cốt nền để khai thác tài nguyên đất vận chuyển ra ngoài tiêu thụ, nhằm những mục đích ngoài phạm vi cho phép của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Đề nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc xác minh, xử lý nghiêm tình trạng trên, làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức có liên quan.

Hoài Thanh