Thanh Hóa tăng tốc đào tạo nhân lực AI, hướng tới nhóm dẫn đầu cả nước

Phổ cập AI, chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế số

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch số 371/KH-UBND ngày 01/10/2026 nhằm triển khai thực hiện Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh.

Mục tiêu là phát triển đội ngũ nhân lực AI có quy mô, cơ cấu và chất lượng đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghệ chiến lược; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của tỉnh Thanh Hóa. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xã hội số.

Đáng chú ý, tỉnh hướng tới đưa năng lực sử dụng và ứng dụng AI trở thành một trong những năng lực thiết yếu của người học, người lao động, đội ngũ cán bộ quản lý, quản trị. Cùng với đó là hình thành đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, nhà khoa học có khả năng nghiên cứu, phát triển, làm chủ, triển khai và quản trị các hệ thống AI an toàn, tin cậy, có trách nhiệm.

Hướng tới đưa tỉnh Thanh Hoá trở thành tỉnh có năng lực phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo thuộc nhóm hàng đầu trong cả nước, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Theo lộ trình, đến năm 2030, ít nhất 80% học sinh phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên và học sinh dự bị đại học sẽ được phổ cập kiến thức, kỹ năng cơ bản về AI phù hợp với lứa tuổi, gắn với tư duy số, tư duy tính toán và đạo đức trong sử dụng AI.

Đối với giáo dục đại học, mục tiêu đặt ra là 100% người học được trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản về AI, đạo đức và an toàn dữ liệu, có khả năng sử dụng, ứng dụng AI trong học tập, nghiên cứu và hoạt động nghề nghiệp. Trong giáo dục nghề nghiệp, tỷ lệ này phấn đấu đạt ít nhất 80%.

Không chỉ tập trung vào học sinh, sinh viên, kế hoạch còn hướng đến lực lượng đang trực tiếp tham gia thị trường lao động và hệ thống quản lý. Đến năm 2030, 90% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng AI; riêng lĩnh vực giáo dục và đào tạo đạt 100%. Đồng thời, ít nhất 50.000 lao động được đào tạo, bồi dưỡng hoặc cập nhật kỹ năng sử dụng AI cơ bản.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Thanh Hóa là phổ cập AI đi cùng yêu cầu về an toàn, trách nhiệm và đạo đức. Người học, người lao động không chỉ được trang bị kỹ năng sử dụng công cụ mà còn được định hướng về bảo vệ dữ liệu, an toàn hệ thống, an ninh mạng và trách nhiệm trong quá trình ứng dụng công nghệ.

Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh và các tổ chức xã hội nghề nghiệp tiếp cận các chương trình bồi dưỡng, công cụ đánh giá năng lực, chuyên gia tư vấn và nguồn học liệu dùng chung. Đối với khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tỉnh định hướng ưu tiên hạ tầng số, kết nối Internet và trang thiết bị công nghệ; đồng thời phát huy vai trò của các Tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn người dân tiếp cận, khai thác AI an toàn, thiết thực.

Đây là hướng đi cho thấy bài toán nhân lực AI được đặt trong phạm vi rộng hơn đào tạo chuyên gia công nghệ. Mục tiêu là tạo ra khả năng tiếp cận và sử dụng AI trong nhiều tầng lớp, ngành nghề, từng bước hình thành một lực lượng lao động có khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Từ đào tạo đến nghiên cứu, hình thành hệ sinh thái nhân lực AI

Nếu phổ cập AI tạo nền tảng rộng, việc hình thành lực lượng nhân lực trình độ cao lại là điều kiện để Thanh Hóa tiến tới nghiên cứu, ứng dụng và từng bước làm chủ công nghệ.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu đào tạo mới, đào tạo chuyển đổi và bồi dưỡng nâng cao tối thiểu 1.000 nhân lực trình độ đại học trở lên có năng lực ứng dụng AI trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm. Cùng với đó là đào tạo, bồi dưỡng ít nhất 100 nhân lực trình độ cao về AI, gồm nhà nghiên cứu, kỹ sư và chuyên gia có khả năng nghiên cứu, phát triển, làm chủ, triển khai, vận hành và quản trị các hệ thống AI tiên tiến.

Trong số này, ít nhất 10 chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành được kỳ vọng có khả năng chủ trì, dẫn dắt các nhiệm vụ AI trọng điểm, tập trung giải quyết những bài toán ứng dụng chuyên sâu phục vụ các ngành thế mạnh của tỉnh như nông nghiệp công nghệ cao, y tế, du lịch, logistics và sản xuất thông minh tại các khu công nghiệp.

Trường Đại học Hồng Đức được xác định là một trong những hạt nhân quan trọng của quá trình này. Kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng Trường Đại học Hồng Đức trở thành trung tâm nghiên cứu về AI, tập trung triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu, chương trình tích hợp AI theo ngành, lĩnh vực (AI+X) và chương trình ứng dụng AI (X+AI).

Theo lộ trình, đến năm 2030, Thanh Hóa hướng tới hình thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu AI; một cơ sở giáo dục đại học đào tạo AI và một phòng thí nghiệm AI hiện đại. Số nhóm nghiên cứu mạnh về AI tại Trường Đại học Hồng Đức dự kiến tăng lên 4 nhóm.

Để có nguồn nhân lực chất lượng cao, tỉnh cũng định hướng thu hút, tuyển dụng, thuê giảng viên giỏi ở nước ngoài thuộc các ngành STEM; tăng quyền tự chủ và hỗ trợ các cơ sở giáo dục trong thu hút chuyên gia AI, hình thành nhóm nghiên cứu mạnh và mạng lưới chuyên gia. Đồng thời, đội ngũ giáo viên, giảng viên được đào tạo, cập nhật kiến thức và kỹ năng AI, gắn đào tạo với nghiên cứu, ứng dụng và nhu cầu của doanh nghiệp.

Một điểm nhấn khác là đưa doanh nghiệp trở thành một chủ thể trực tiếp trong quá trình đào tạo. Thanh Hóa đặt mục tiêu đến năm 2030 có 25% doanh nghiệp thuộc các ngành, lĩnh vực ưu tiên tham gia đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng AI cho người lao động; hình thành 8 thỏa thuận hợp tác giữa cơ sở giáo dục với doanh nghiệp trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển AI.

Cùng với đó, tỉnh hướng tới có 25 chương trình đào tạo tích hợp AI theo lĩnh vực, ngành nghề ưu tiên (X+AI) và 15 chương trình đào tạo tích hợp AI theo ngành, lĩnh vực (AI+X) được xây dựng hoặc cập nhật. Số chương trình hợp tác quốc tế về đào tạo, nghiên cứu và trao đổi nhân lực AI phấn đấu đạt 7 chương trình vào năm 2030.

Ngọc Thuận