Thanh Hóa: Chính quyền 2 cấp “dân là gốc, hiệu quả là thước đo” công việc

Chính quyền 2 cấp “lấy dân là gốc, là hiệu quả thước đo” cho tính minh bạch của chính quyền cơ sở

Việc chuyển từ hoạt động chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp là một cải cách có tính đột phá, không đơn thuần là sắp xếp lại tổ chức, mà là thay đổi phương thức quản lý, điều hành, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp, giảm tầng nấc trung gian, khắc phục tình trạng cồng kềnh, chồng chéo chức năng. Hoạt động của cấp xã, phường được nâng lên, tăng tính chủ động, linh hoạt, gần dân, sát dân hơn, đồng thời tăng tính điều hành tập trung, thống nhất từ cấp tỉnh đến cấp xã.

Với quan điểm “dân là gốc, hiệu quả là thước đo”, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo khẩn trương ban hành các quy định cụ thể, kiện toàn bộ máy ở 166 xã, phường; bố trí nhân sự hợp lý, phân cấp mạnh nhiều nhiệm vụ về giải quyết thủ tục hành chính cho cơ sở. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ; triển khai lắp đặt đường truyền internet tốc độ cao, đào tạo kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức cấp xã, nhằm đưa phần mềm quản lý vào xử lý công việc, giảm tối đa thủ tục rườm rà.

Kết quả bước đầu cho thấy, nhiều lĩnh vực “nhạy cảm” về thời gian, như giải quyết cấp giấy quyền sử dụng đất, thủ tục cấp giấy đăng ký kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp... đã được xử lý nhanh hơn, hiệu quả hơn. Người dân và doanh nghiệp ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong tác phong, thái độ phục vụ và tính minh bạch của chính quyền cơ sở.

Qua tìm hiểu tại xã Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa sau khi được sáp nhập từ 5 xã cũ có quy mô dân số lớn, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) của người dân tăng đột biến. Lượng hồ sơ liên quan đến đất đai, chứng thực, chính sách xã hội… dồn về Trung tâm Hành chính công khiến các cán bộ phải nổ lực làm việc hết công suất nhưng vẫn chưa thể đáp ứng được nhu cầu công việc của người dân và doanh nghiệp.

Nắm bắt được tình hình trên, ngay cuối tháng 7/2025, UBND xã Triệu Sơn đã tổ chức hội nghị giao ban, thống nhất chủ trương mở đợt cao điểm giải quyết TTHC vào cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật trong tháng 8 cho Nhân dân địa phương.

Trao đổi với Pv Thương hiệu và Pháp luật, bà Trần Thị Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Hành chính công xã Triệu Sơn cho biết: “Chúng tôi xác định ngay từ đầu rằng quyền lợi của người dân là ưu tiên số một. Do hồ sơ nhiều, áp lực lớn, nhưng cán bộ đều thống nhất quan điểm “hết việc mới nghỉ, không để tồn đọng”. Việc tổ chức tiếp nhận và trả kết quả cả ngày nghỉ không chỉ giúp giảm tải, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của chính quyền với Nhân dân. Thực tế, tại thời điểm hiện tại có gần 70% hồ sơ đã được trả trước hạn, 15% đúng hạn, và đặc biệt, không có bất kỳ hồ sơ nào quá hạn", bà Vân cởi mở chia sẻ.

Không chỉ Trung tâm Hành chính công, Chi nhánh Văn phòng Đăng kí đất đai (VPĐKĐĐ) Triệu Sơn cũng đã chủ động đề nghị được làm việc ngày nghỉ để giải quyết áp lực hồ sơ đất đai lĩnh vực vốn luôn “điểm nóng”. Sau khi được chấp thuận, đơn vị này lập tức cử cán bộ trực, mở thêm quầy giao dịch, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Hành chính công xã để hướng dẫn, phân luồng công dân.

Trao đổi với phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, ông Hàn Việt Anh, Giám đốc VPĐKĐĐ Triệu Sơn chia sẻ: Các văn bản báo cáo, đề xuất đã được ban hành khẩn trương. VPĐKĐĐ Triệu Sơn có công văn gửi VPĐKĐĐ Thanh Hóa xin phép tăng cường tiếp nhận hồ sơ vào ngày nghỉ. Đến ngày 30/7, VPĐKĐĐ Thanh Hóa đồng ý cho phép triển khai. Song song, UBND xã Triệu Sơn ra văn bản chỉ đạo cải thiện cơ sở vật chất, bổ sung quầy giao dịch, ghế ngồi, nước uống, quạt mát… để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.

“Việc mở rộng thời gian làm việc sang cả ngày nghỉ giúp chúng tôi xử lý kịp thời, tránh tình trạng ùn ứ. Quan điểm xuyên suốt là minh bạch, công khai và không để hồ sơ chậm trễ. Cán bộ chúng tôi không chỉ tiếp nhận hồ sơ, mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân tại quầy, giảm phiền hà, tiết kiệm thời gian”, ông Hàn Việt Anh cho biết.

Sự hài lòng của người dân là thước đo hiệu quả hoạt động

Ông Lê Trọng Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Sơn kiêm Giám đốc Trung tâm Hành chính công cho biết: Để phục vụ tốt cho Nhân dân làm hồ sơ, thủ tục, ngay từ khi thực hiện chính quyền 2 cấp, UBND xã đã chỉ đạo cải thiện hạ tầng phục vụ: Bố trí lại khu vực tiếp dân, trang bị thêm hệ thống loa thông báo, bàn ghế, nước uống. Những chi tiết tưởng nhỏ nhưng đã tạo ra môi trường giao dịch thân thiện, văn minh, đúng tinh thần “hành chính phục vụ”.

Người dân đến làm việc đều có chỗ ngồi chờ, quy trình niêm yết công khai, không còn cảnh chen lấn hay “xin – cho”. Yếu tố minh bạch chính là “chìa khóa” để người dân đặt niềm tin: “Chúng tôi coi sự hài lòng của người dân là thước đo hiệu quả hoạt động. Mỗi hồ sơ trả trước hẹn là một minh chứng cho quyết tâm cải cách. Khi người dân cầm kết quả trên tay sớm hơn dự kiến, nụ cười của họ chính là phần thưởng lớn nhất cho cán bộ", ông Dũng nói.

Điểm nhấn quan trọng trong quá trình triển khai là sự chủ động báo cáo và xin ý kiến cấp trên của các đơn vị Trung tâm Phục vụ hành chính công và Trung tâm ĐKĐĐ Triệu Sơn, không chờ bị động mà đã đề xuất giải pháp, báo cáo ngay khi phát sinh tình huống quá tải hồ sơ. Chính sự chủ động đó đã giúp quá trình xin phép, phê duyệt diễn ra nhanh chóng, không để người dân phải chờ đợi.

Bên cạnh nỗ lực về thời gian, công tác đào tạo cán bộ cũng được chú trọng. Trước khi mô hình mới đi vào hoạt động, toàn bộ cán bộ đã được Sở Nội vụ và VPĐKĐĐ Thanh Hóa tập huấn, “cầm tay chỉ việc”. Nhờ vậy, đội ngũ nhanh chóng thích nghi, nắm vững quy trình, hạn chế sai sót và phục vụ tốt hơn.

UBND xã Triệu Sơn cũng đã yêu cầu cán bộ phải định lượng và cam kết giải quyết hồ sơ trong ngày, tuyệt đối không để tồn đọng. Đặc biệt, hồ sơ đất đai – lĩnh vực dễ phát sinh phức tạp luôn được “ưu tiên” xử lý dứt điểm, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân.

Theo thống kê cho thấy, trong các tuần việc triển khai làm việc cả ngày nghỉ thứ Bảy và Chủ nhật, lượng hồ sơ tiếp nhận tại Trung tâm Hành chính công xã Triệu Sơn tăng gấp rưỡi so với ngày thường. Tỷ lệ hồ sơ trả trước hạn đạt gần 70%, đúng hạn 15%, và không có hồ sơ nào quá hạn. Đây là kết quả nổi bật, thể hiện sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ cán bộ.

Người dân cũng bày tỏ sự hài lòng khi thủ tục nhanh gọn, minh bạch. Nhiều trường hợp hồ sơ được trả trước hạn, giúp bà con tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại. Một số người cao tuổi, do không thể đi vào ngày thường, đã tranh thủ cuối tuần đến nộp hồ sơ và được giải quyết ngay, thể hiện sự nhân văn trong cách làm việc của chính quyền.

Bà Trần Thị Nguyệt, xã Dân Quyền (cũ) nay là xã Triệu Sơn (mới), một người dân đi làm thủ tục về đất đai chia sẻ: "Gia đình tôi làm hồ sơ sang nhượng lô đất cho con sau khi lập gia đình. Khi làm thủ tục được các anh chị của VPĐKĐĐ Triệu Sơn và Trung tâm Hành chính công xã hướng dẫn rất tận tình, chu đáo. Mọi việc được thực hiện rất suôn sẻ và hồ sơ lấy đúng hẹn. Tôi cơ bản hài lòng về cung cách phục vụ của chính quyền cấp xã mới và hồ sơ được trả đúng hạn. Tuy đường xá đi lại hơi xa so với đơn vị  hành chính cũ".

Không dừng lại ở đợt cao điểm tháng 8, UBND xã Triệu Sơn đã giao nhiệm vụ cho Trung tâm Hành chính công tiếp tục theo dõi tình hình thực tế. Nếu nhu cầu của người dân vẫn cao, sẽ tham mưu tổ chức các đợt làm việc ngày nghỉ tiếp theo. Song song, VPĐKĐĐ Thanh Hóa cũng chỉ đạo hỗ trợ kinh phí làm thêm giờ, bảo đảm chế độ cho cán bộ yên tâm công tác.

Từ thực tiễn tại Triệu Sơn có thể rút ra bài học: Mô hình chính quyền 2 cấp chỉ phát huy hiệu quả khi cán bộ thực sự tận tâm, sẵn sàng hy sinh ngày nghỉ cá nhân để phục vụ Nhân dân. Đây không chỉ là trách nhiệm công vụ, mà còn là sự tri ân đối với niềm tin của người dân.

Tại xã Quảng Ninh là đơn vị được sáp nhập từ 3 xã: Quảng Ninh, Quảng Nhân và Quảng Hải, với diện tích 17,09km2 và hơn 26.580 dân. Ngay sau khi triển khai hoạt động cấp ủy, chính quyền xã mới, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã nhanh chóng ổn định bộ máy, phân công nhiệm vụ rõ ràng; cán bộ nêu cao tinh thần gương mẫu, gần dân, sát dân, giải quyết thủ tục hành chính nhanh gọn, mang lại hiệu quả phục vụ Nhân dân.

Tại đây được biết có những khó khăn vẫn hiện hữu như: Do tận dụng lại công sở cũ, trụ sở Đảng ủy và UBND xã cách xa nhau gần 10km. Điều này gây trở ngại cho việc dự họp, phối hợp công tác. Mặc dù đã được đầu tư hệ thống kết nối trực tuyến, nhưng khi xảy ra sự cố mất mạng hoặc hỏng thiết bị, việc tiếp nhận thông tin, chỉ đạo sẽ bị gián đoạn.

Đây là thách thức không chỉ riêng ở xã Quảng Ninh mà còn nhiều xã trên địa bàn tỉnh, nhất là xã khu vực miền núi. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đầu tư hạ tầng đồng bộ, cải thiện điều kiện làm việc cho cán bộ cơ sở; đồng thời nâng cao khả năng thích ứng, linh hoạt trong xử lý tình huống, tránh để sự cố kỹ thuật ảnh hưởng tới công tác điều hành.

Qua thực tế hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải đổi mới tư duy, phương thức làm việc, từ lãnh đạo, điều hành đến thực thi nhiệm vụ. Các cấp ủy, chính quyền phải rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực đáp ứng khối lượng và tính chất công việc mới. Cùng với đó, cần phát huy vai trò giám sát của MTTQ và các đoàn thể để bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Bài học kinh nghiệm bước đầu cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền cơ sở vào cuộc quyết liệt, bám sát chỉ đạo của tỉnh, nắm chắc tình hình địa bàn và gần dân, sát dân, ở đó công việc được giải quyết nhanh, hiệu quả. Ngược lại, nếu thiếu tinh thần chủ động, sáng tạo, bộ máy dễ rơi vào lúng túng, bị động, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Trong thời gian qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xác định rõ, thực hiện thành công hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là giải pháp kỹ thuật sắp xếp bộ máy, mà còn là bước đi tất yếu để nâng cao năng lực quản trị, kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng để xây dựng chính quyền hiện đại, gần dân, phục vụ tốt nhất cho sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.

Với quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự đồng thuận của Nhân dân, tỉnh Thanh Hóa đang dần khắc phục khó khăn, hoàn thiện cơ chế vận hành, bảo đảm sự thông suốt, liên tục trong chỉ đạo, điều hành từ tỉnh đến cơ sở. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đã đề ra.

Duy Duẩn