Tết Hàn thực của người Việt khác Trung Quốc như thế nào?
(THPL) – Tết Hàn thực (3/3 Âm lịch) hàng năm, người Việt thường có tục lệ dâng lên tổ tiên món bánh trôi, bánh chay. Đây là một nét đẹp văn hóa truyền thống bắt nguồn từ một điển tích Trung Quốc.
Nguồn gốc Tết Hàn thực (3/3 Âm lịch)
Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là tết ăn đồ lạnh. Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc từ Trung Quốc theo một câu chuyện ly kỳ truyền tụng nhiều đời.
Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết, đem lòng cảm kích vô cùng.
Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng mười chín năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.
Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (để muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3 tháng 3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.
Ý nghĩa Tết Hàn thực
Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực của người Việt vẫn mang những sắc thái riêng, mang đậm chất Việt. Vào ngày này người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội - hàn thực.
Tết Hàn thực của người Việt không liên hệ tới Giới Tử Thôi mà những món ăn ngày này làm ra đều được cúng gia tiên với ý nghĩa con cháu đều hướng về tổ tiên, nguồn cội. Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được đi tảo mộ, để cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình.
Và những truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, người người nhà nhà lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay. Với mùi thơm phức của đỗ xanh, đường mật, không khí tết dường như trở nên sôi động và ý nghĩa hơn.
Lan Anh (Tổng hợp)
Tin khác
BIDV được vinh danh trong Top 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam
Dự báo thời tiết hôm nay 16/11: Bắc Bộ ngày nắng, lạnh về đêm và sáng sớm
Mã hóa tài sản thực mở hướng huy động vốn mới cho bất động sản
Lễ cưới tập thể mở màn Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tại Nghệ An
Bất động sản tuần qua: Dự án lớn khởi công, thị trường đón nguồn cung mới
Hà Nội miễn phí vé xe buýt, đường sắt đô thị cho hai nhóm đối tượng từ 15/11
Lịch chi tiết các kỳ nghỉ lễ, Tết trong năm 2027
(THPL) - Theo quy định hiện hành, trong năm 2027, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có 6 kỳ nghỉ lễ, Tết, với tổng cộng 22 ngày...15/11/2026 15:12:15Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN 49
(THPL) - Sáng 15/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và lãnh đạo các nước, tổ chức quốc tế dự lễ khai mạc Hội...15/11/2026 14:56:55Bổ sung quy định về triển lãm trên không gian mạng
(THPL) - Nghị định số 410/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về điều kiện tổ chức và thẩm quyền cấp phép triển lãm trên không gian mạng. Theo...15/11/2026 10:51:59Giá xăng dầu hôm nay 15/11: Giá dầu thế giới giảm khoảng 2% trong tuần
(THPL) - Giá xăng dầu hôm nay 15/11, thị trường trong nước tiếp tục áp dụng mức giá giảm từ kỳ điều hành ngày 12/11. Xăng E5 RON92 còn 19.399...15/11/2026 10:37:39