Tập trung triển khai Hệ thống eCDT: Giải pháp then chốt để gỡ “thẻ vàng” IUU

Ngày 2/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Văn bản số 3139/BNNMT-TSKN gửi Chủ tịch UBND 28 tỉnh, thành phố ven biển đề nghị tập trung triển khai hệ thống eCDT. Theo báo cáo từ cơ quan quản lý, tính từ ngày 1/3 đến 31/3/2026, kết quả triển khai thực tế vẫn còn khá hạn chế.

Cụ thể, toàn quốc hiện chỉ có 19.806 trên tổng số 80.346 tàu cá (tương đương 24,65%) thực hiện việc xuất bến và nhập cảng thông qua hệ thống eCDT theo quy định. Đây là con số khá khiêm tốn so với lộ trình đã đề ra tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT, vốn quy định áp dụng hệ thống này từ ngày 1/3/2026 để quản lý tàu cá và cấp giấy biên nhận sản phẩm bốc dỡ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ một số nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ thực hiện thấp. Trong đó, công tác tuyên truyền, vận động ngư dân tại cơ sở còn hạn chế; việc kiểm tra, xử lý các trường hợp tàu cá không vào cảng theo quy định chưa nghiêm; đồng thời, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng cảng cá chưa đáp ứng yêu cầu triển khai hệ thống.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU và chuẩn bị cho việc gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), Bộ đề nghị các địa phương thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ sau:

Trước hết, tăng cường tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn để ngư dân nắm rõ và thực hiện đầy đủ quy định về khai báo ra, vào cảng, qua trạm kiểm soát biên phòng và truy xuất nguồn gốc thủy sản trên hệ thống eCDT theo Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT.

Cùng với đó, các địa phương cần bố trí đầy đủ nguồn lực để vận hành hệ thống eCDT; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các tàu cá, cơ sở bốc dỡ sản phẩm không đúng quy định.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương rà soát, triển khai quy hoạch hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá theo Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 3/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở đó, xây dựng và phê duyệt quy hoạch chi tiết các cảng cá, khu neo đậu đã được phê duyệt trong quy hoạch tổng thể.

Đồng thời, ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp các cảng cá đáp ứng tiêu chí theo quy định tại Thông tư số 02/2026/TT-BNNMT, làm cơ sở công bố mở mới hoặc mở lại các cảng cá theo quy hoạch, phục vụ nhu cầu xuất, nhập bến và bốc dỡ sản phẩm thủy sản của ngư dân.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến khẳng định, việc thực hiện hiệu quả hệ thống eCDT không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là cam kết về tính minh bạch của ngành thủy sản Việt Nam với quốc tế. Điều này góp phần đáp ứng các yêu cầu khắt khe về hội nhập và là bước đi quan trọng để sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" EC.

Minh Anh