Tập trung cải cách thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp SMEs tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Chiều ngày 12/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã trực tiếp trả lời nhiều câu hỏi chất vấn của các đại biểu Quốc hội.

Nêu câu hỏi chất vấn trước Chính phủ, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đặt vấn đề về các cơ chế, giải pháp cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, nhất là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) trong năm 2027.

Phản hồi vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, thực hiện chủ trương của Trung ương và Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng nhiều chương trình trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Trong đó, đột phá thể chế được xác định là bài toán ưu tiên hàng đầu.

"Một khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, cùng với cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để giảm thời gian, chi phí tuân thủ sẽ tạo hành lang pháp lý rất thông thoáng hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển”, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu.

Thủ tướng nhấn mạnh, điểm mấu chốt quan trọng nhất là doanh nghiệp chỉ có thể yên tâm đầu tư kinh doanh khi sống trong một môi trường pháp lý bảo đảm đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp. Bên cạnh việc ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực thi luật và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo rà soát, cắt giảm mạnh mẽ các điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính rườm rà.

Bên cạnh yếu tố thể chế, Thủ tướng Lê Minh Hưng phân tích về bài toán tăng cường năng lực nội tại cho doanh nghiệp. Về phía Nhà nước, hệ thống cơ chế khuyến khích đã và đang được triển khai qua các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030, xúc tiến thương mại và thực thi hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Đặc biệt, để cụ thể hóa Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đầu tư sửa đổi. Luật này sẽ áp dụng các cơ chế khuyến khích mạnh mẽ nhằm tạo động lực cho các doanh nghiệp FDI cam kết 3 nội dung trọng yếu: Chuyển giao công nghệ tiên tiến cho các đối tác nội địa; tăng cường sử dụng nhà cung ứng là các doanh nghiệp Việt Nam ngay tại thị trường trong nước; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng.

Đồng thời, Bộ Công Thương cùng hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài được chỉ đạo tăng cường trách nhiệm hỗ trợ đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế, khai phá các thị trường mới thông qua các FTA song phương và đa phương.

Một trong những điểm đáng chú ý được Thủ tướng đưa ra là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và ứng dụng khoa học - công nghệ với chi phí hợp lý. Theo đó, Nhà nước sẽ đóng vai trò là bên "đặt hàng", chủ động phối hợp giữa các doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học để tiến hành đặt hàng các công nghệ, sản phẩm có tính ứng dụng cao.

Giải pháp này hướng tới việc giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tăng cường ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm; giảm thiểu chi phí sản xuất và các khâu trung gian không cần thiết và tạo tiền đề vững chắc để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thủ tướng cũng lưu ý rằng, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Nhà nước về thuế, đất đai, vốn và công nghệ, bản thân các doanh nghiệp Việt Nam phải nỗ lực tự thân, thể hiện quyết tâm cao độ nâng cao năng lực quản trị và sản xuất để vươn lên.

Đánh giá tổng quan, Thủ tướng khẳng định Chính phủ coi việc hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp là nội dung ưu tiên hàng đầu trong chỉ đạo, điều hành. Trong thời gian tới, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương sẽ tăng cường làm việc với các hiệp hội doanh nghiệp để đưa các đề án, chương trình hỗ trợ đi vào thực tiễn sát với nhu cầu thực tế.

Để bảo đảm tính hiệu quả và minh bạch, các chỉ tiêu định lượng như tỉ trọng xuất khẩu, tỉ trọng của doanh nghiệp trong nước trong cơ cấu xuất nhập khẩu, hàm lượng giá trị gia tăng và sự đóng góp của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng sẽ được tích hợp cụ thể trong Báo cáo kinh tế - xã hội hàng năm trình Quốc hội trực tiếp theo dõi và giám sát.

Tuấn Kiệt