Tạo “cú hích” cho phát triển kinh tế tư nhân bằng chính sách ưu đãi thuế

Kinh tế tư nhân chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng GDP, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để khu vực này thực sự trở thành động lực chính của nền kinh tế, việc tháo gỡ các rào cản chi phí đầu vào, trong đó có chi phí thuế, là một bước đi cấp thiết.

Nghị quyết số 198/2025/QH15 được Quốc hội thông qua đã đặt ra những cơ chế ưu tiên về thuế, đất đai, tín dụng và thủ tục hành chính để tạo môi trường thuận lợi hơn cho khu vực tư nhân cạnh tranh và phát triển.

Các chính sách ưu đãi thuế theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP

1. Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT)

a. Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư

• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và các tổ chức trung gian hỗ trợ đổi mới sáng tạo có thu nhập từ hoạt động này sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo.

• Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ hoạt động sáng tạo. Trong trường hợp không phát sinh thu nhập chịu thuế trong 3 năm đầu, ưu đãi này sẽ tính từ năm thứ tư.

b. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đăng ký kinh doanh lần đầu sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

• Tuy nhiên, các doanh nghiệp thành lập mới từ các hình thức tái cấu trúc (sáp nhập, chia tách, chuyển đổi chủ sở hữu…) sẽ không được áp dụng ưu đãi này nếu người đại diện pháp luật đã từng kinh doanh.

c. Miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn đối với startup

• Doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp và các quyền liên quan vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này.

2. Miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân (PIT)

a. Cá nhân đầu tư vào khởi nghiệp sáng tạo

• Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập cá nhân.

• Điều kiện và phạm vi của khoản thu nhập này được quy định rõ trong Nghị định nhằm khuyến khích dòng vốn đầu tư vào các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

b. Cá nhân chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp sáng tạo

• Chuyên gia, nhà khoa học có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm R&D hoặc tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế trong 24 tháng đầu và giảm 50% trong 48 tháng tiếp theo đối với khoản thu nhập này. 

• Các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp và thu nhập cá nhân quy định tại Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/01/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025, tương ứng với thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực.

• 

• Từ năm 2025, Việt Nam đã từng bước mở rộng các ưu đãi thuế cho doanh nghiệp:

• Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp kéo dài ba năm cho SMEs mới thành lập, cùng các cơ chế hỗ trợ tài chính, tín dụng.

• Mở rộng các chế độ ưu đãi theo cam kết quốc tế cho dự án công nghệ cao, tài chính quốc tế tại Việt Nam.

  Những sửa đổi này không chỉ giảm chi phí trực tiếp cho doanh nghiệp mà còn giúp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân so với khối FDI và doanh nghiệp Nhà nước. 

• Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP chi tiết hoá ưu đãi thuế là bước tiến quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam. Những ưu đãi này không chỉ có giá trị về mặt tài chính cho doanh nghiệp mới và khởi nghiệp sáng tạo mà còn thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc tạo lập môi trường thuận lợi để khu vực tư nhân phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

PV