Ngân hàng Nhà nước đề xuất đóng tài khoản không giao dịch sau 3 năm

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý là việc bổ sung quy định đóng tài khoản thanh toán (TKTT) trong trường hợp khách hàng không sử dụng trong thời gian dài mà không có thỏa thuận trước đó.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, thực tế hiện nay đang tồn tại một lượng lớn tài khoản thanh toán "rác" hoặc "ngủ đông". Có ba nhóm đối tượng chính được xác định:

Tài khoản khách hàng bỏ quên: Tài khoản mở hợp pháp nhưng chủ sở hữu không còn nhu cầu sử dụng hoặc quên mất sự tồn tại của tài khoản.

Tài khoản mạo danh: Các đối tượng tội phạm sử dụng giấy tờ cũ hoặc giấy tờ giả để mở tài khoản nhằm phục vụ các hoạt động phi pháp.

Tài khoản thiếu cơ chế xử lý: Với những tài khoản mở trước khi Nghị định 52/2024 và Thông tư 17/2024 có hiệu lực, nếu không có thỏa thuận từ trước giữa ngân hàng và khách hàng, hiện vẫn chưa có hành lang pháp lý để đóng các tài khoản này.

Việc duy trì các tài khoản không hoạt động này không chỉ gây lãng phí tài nguyên của hệ thống ngân hàng mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn về gian lận, lừa đảo qua mạng.

Dự thảo quy định rõ, tài khoản ngân hàng không phát sinh giao dịch trong thời gian từ ba năm trở lên (tính từ lần giao dịch chủ động cuối cùng) có thể bị đóng. Tuy nhiên, nếu giữa ngân hàng và khách hàng đã có thỏa thuận riêng về việc này thì sẽ thực hiện theo thỏa thuận đó.

Một vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm là số tiền còn lại trong tài khoản sau khi đóng sẽ được xử lý ra sao. Về vấn đề này, NHNN đề xuất ngân hàng/chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tiếp tục theo dõi số dư còn lại; hoàn trả đầy đủ cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu, xử lý theo đúng quy định của pháp luật nếu không có người nhận.

Đề xuất mốc thời gian 3 năm được NHNN đưa ra sau khi tham khảo kinh nghiệm từ nhiều quốc gia có hệ thống tài chính phát triển. Tại Mỹ, tài khoản không giao dịch từ 3 - 5 năm có thể được coi là tài khoản không hoạt động. Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), tài khoản không phát sinh giao dịch hoặc không có liên hệ từ khách hàng trong 3 năm được đưa vào diện theo dõi riêng.

Tuấn Kiệt