Tăng trưởng thị trường trà chất lượng cao và cơ hội cho ngành chè Việt Nam

Ra đời ngày Chè Thế giới và sự quan tâm của cộng đồng quốc tế

Trà là thức uống phổ biến trên thế giới được dùng nhiều thứ 2 sau nước lọc, là món pha chế thịnh hành nhất hiện nay và đang có xu hướng tăng trong thập kỷ tới.

Hiện nay, chè được trồng ở hơn 35 quốc gia và là nguồn thu nhập chính của hơn 13 triệu người, góp phần xóa đói giảm nghèo và an ninh lương thực ở nhiều nước phát triển, đặc biệt là những vùng xa xôi kinh tế đặc biệt khó khăn.

Hưởng ứng lời kêu gọi của tổ chức liên chính phủ về chè, bên cạnh những mục tiêu về sức khỏe cộng đồng do sản phẩm chè mang lại là những mục tiêu xã hội như: xóa đói giảm nghèo, phát triển bền vững, phòng chống biến đổi khí hậu… Đại hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 21 tháng 5 là Ngày Chè thế giới.

Trong bối cảnh giãn cách xã hội bởi dịch Covid 19, Tổng giám đốc FAO, QU Dongyu  đã tổ chức là một tiệc trà online tập hợp các quốc gia sản xuất, chế biến và tiêu thụ trà lớn trên thế giới. Đây là cơ hội để tôn vinh di sản văn hóa trà, lợi ích sức khỏe do trà mang lại và tầm quan trọng kinh tế của trà, đồng thời cùng nhau hướng tới phát triển bền vững cho thế hệ mai sau, tiệc trà online này cũng khởi đầu cho nhiều nguồn cảm hứng và sáng tạo mới cho trà.

Trà và sức khỏe dưới góc nhìn khoa học

Theo kết quả nghiên cứu từ viện nghiên cứu trực tuyến PubMed được công bố trong 5 qua với 5849 nghiên cứu về tác dụng của trà với sức khỏe con người, hơn 1 nửa trong số nghiên cứu đó là nghiên cứu về tác dụng của trà đối với làn da, hàm răng chắc khỏe, bảo về tốt hệ tim mạch, hệ tiêu hóa, cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng, tăng cường sự trao đổi chất trong cơ thể… Hơn 1000 nghiên cứu về công dụng tuyệt vời của trà trong phòng chống bệnh ung thư. Theo Bác sĩ Uma Naidoo - Giám đốc khoa Tâm thần, Dinh dưỡng và Lối sống tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts đồng thời là giảng viên trường Đại học Y Harvard nói: “Uống trà là một trong những cách đơn giản để bạn có thể ngăn ngừa ung thư”.

Với những lợi ích về sức khỏe mà trà đem lại, trà đã trở nên là thức uống phổ biến trong nhiều thế kỷ, thậm chí nhiều bằng chứng cho thấy trà đã được dùng từ hơn 5000 năm trước ở một số nước Châu Á.

Triển vọng thị trường trà đặc sản Việt Nam

Thị trường trà trong 10 năm trở lại đây có những phát triển đáng kể. Quy mô thị trường chè được định giá là 52,1 tỷ đô la vào năm 2018 và ước tính sẽ đạt 81,6 tỷ đô la vào năm 2026, đăng ký CAGR 5,8% từ năm 2019 đến 2026. Năm 2018, khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm hơn một nửa cổ phần trong thị trường chè toàn cầu và dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc độ CAGR là 6,5% trong suốt giai đoạn dự báo.

Trong đó lĩnh vực phát triển nhanh nhất hiện nay là “trà đặc sản”, người tiêu dùng đang ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm sản phẩm trà chất lượng cao hơn, do vậy ngày càng có nhiều công ty chè châu Âu, châu Mỹ sang Châu Á tìm mua trà đặc sản mang đậm bản sắc vùng miền, có nguồn gốc hữu cơ và có nét đặc trưng nhất định. Đây là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp trà Việt Nam phát triển dòng trà đặc sản này.

Tại Việt Nam, trà shan tuyết cổ thụ Việt Nam đang là dòng trà đặc sản được nhiều người Việt nói riêng và cộng đồng uống trà thế giới nói chung đón nhận. Đây là sản phẩm trà có nguồn gốc tự nhiên 100%, được thu hái và chế biến hoàn toàn thủ công bởi người dân tộc Mông, Dao bản địa trên các vùng núi cao từ 1000 m trở lên, thuộc các tỉnh như Yên Bái, Sơn La, Hà Giang, Điện Biên… Đây cũng là nguồn thu nhập chính góp phần xóa đói giảm nghèo cho cộng đồng người dân tộc nơi đây.

Shanam – nổi lên là thương hiệu trà cổ thụ lớn nhất Việt Nam

Hiện nay một số doanh nghiệp sản xuất và chế biến chè Việt Nam đã tập trung vào phân khúc thị trà đặc sản này, trong đó phải kể đến là Công ty TNHH Trà và Đặc sản Tây Bắc (Tafood) với dòng sản phẩm trà shan tuyết cổ thụ mang thương hiệu Shanam.

Trước những lợi thế về dinh dưỡng cao mà dòng trà shan tuyết cổ thụ mang lại, cùng với chiến lược quy hoạch, phát triển vùng trà bền vững, đầu tư nhà máy sản xuất quy mô và bài bản, thương hiệu trà Shanam gây ấn tượng với cộng đồng người yêu trà Việt Nam và Quốc tế. Hiện nay, thương hiệu trà Shamam sản xuất và phân phối đủ các dòng trà nổi tiếng trên thế giới như: bạch trà, trà xanh, trà đen, hồng trà, trà vàng và trà ép bánh. Các dòng sản phẩm này đều mang đặc sắc riêng, chất lượng tốt, phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng và giành giải cao trong các cuộc thi trà Quốc tế.

Năm 2019, sản phẩm trà mang thương hiệu Shanam đã được xếp thứ hạng cao ở cả 3 châu lục trong các cuộc thi Quốc tế về trà: Giải Bạc (không có giải Vàng) cuộc thi trà Châu Á Thái Bình Dương tổ chức lần thứ 4 tại Trung Quốc năm 2019, Giải Đồng cuộc thi trà Thế giới tại Pháp năm 2019 tại Paris do AVPA khởi xướng, TOP 2 dòng Trà Xanh thế giới do tổ chức Tea Epeacock của Mỹ xếp hạng với số điểm 94/100 điểm. Đây là những tín hiệu vui và tự hào cho ngành chè Việt Nam từng bước để ghi danh vào bản đồ ngành chè thế giới.

Mai Anh