Tăng cường giải pháp thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường gạo

Tại công điện, các nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Công Thương giao cho các đơn vị nhằm hoàn thiện chính sách và mở rộng thị trường xuất khẩu gạo.

Hoàn thiện chính sách và tận dụng FTA

Vụ Chính sách thương mại đa biên được giao nhiệm vụ nghiên cứu, bổ sung mặt hàng gạo vào lộ trình nghiên cứu ngành hàng thực hiện trong giai đoạn 2026 của Đề án Hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA.

Đơn vị này cũng phải thúc đẩy đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh nhằm sửa đổi danh sách các loại gạo thơm được hưởng hạn ngạch thuế quan theo Hiệp định EVFTA và UKVFTA.

Đồng thời, cần tận dụng lượng hạn ngạch bổ sung trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP đến năm 2030.

Đa dạng hóa thị trường và xúc tiến thương mại

Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị liên quan tích cực khai thác thị trường mới và củng cố thị trường hiện có:

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài có trách nhiệm chỉ đạo hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các nước nắm bắt và đánh giá kịp thời các cảnh báo, cũng như thay đổi chính sách nhập khẩu gạo của nước sở tại. Thông tin này sau đó sẽ được chuyển về trong nước để phục vụ điều tiết sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu gạo.

Vụ này cũng chịu trách nhiệm rà soát việc ký kết các biên bản ghi nhớ về thương mại gạo, phối hợp đề xuất nội dung ký kết với các quốc gia và vùng lãnh thổ tiềm năng nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu.

Cục Xúc tiến thương mại được giao nhiệm vụ đẩy mạnh hoạt động quảng bá, giới thiệu gạo Việt Nam đến hệ thống phân phối trong và ngoài nước. Cục sẽ xem xét bố trí nguồn kinh phí từ Chương trình quốc gia về xúc tiến thương mại cho mặt hàng gạo, kết hợp giữa hình thức truyền thống và trực tuyến.

Cục cũng phổ biến thông tin và hỗ trợ Hiệp hội Lương thực Việt Nam xây dựng đề án xúc tiến thương mại cấp quốc gia, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, chuyển đổi số để duy trì, củng cố thị trường truyền thống và khai thác thị trường mới.

Tăng cường khai thác thị trường cao cấp và quản lý pháp lý

Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục chủ trì triển khai các nhiệm vụ trong “Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam đến năm 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Cục sẽ phối hợp tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, tập trung khai thác các thị trường có yêu cầu cao như EU, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, khu vực Bắc Mỹ. Mục đích của hoạt động này là đa dạng hóa thị trường và giảm dần phụ thuộc vào các quốc gia nhập khẩu truyền thống.

Cục Xuất nhập khẩu cũng được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường gạo thế giới và động thái chính sách của các nước, nhằm kịp thời báo cáo và thông tin cho các ngành, hiệp hội và thương nhân.

Đồng thời, Cục Xuất nhập khẩu sẽ phối hợp với các đơn vị xây dựng nghị định thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP. Vụ Pháp chế sẽ tiếp tục phối hợp trong quá trình xây dựng Nghị định thay thế này để đảm bảo khung pháp lý cho xuất khẩu gạo phù hợp với tình hình mới.

Ổn định thị trường trong nước và nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp

Để ổn định thị trường nội địa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng:

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến, chỉ đạo các địa phương kịp thời đề xuất biện pháp thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo, tránh tình trạng ép giá, cạnh tranh không lành mạnh.

Cục tiếp tục triển khai chương trình đưa gạo vào hệ thống bán buôn, bán lẻ trong nước, gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường cũng được tăng cường nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu, sản xuất/kinh doanh gạo kém chất lượng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Cục Phòng vệ thương mại sẽ phối hợp kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu gạo để thực hiện đúng quy định của pháp luật về cạnh tranh và phòng vệ thương mại.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam và Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam được yêu cầu quán triệt hội viên thực hiện nghiêm chủ trương, chính sách, chấp hành quy định của nước nhập khẩu, tránh sự cố ảnh hưởng đến uy tín quốc gia.

Thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo phải tuân thủ quy định về thu mua, bảo đảm chất lượng, dự trữ lưu thông. Doanh nghiệp cần chủ động mua vào, tạm trữ và sẵn sàng cung ứng theo hợp đồng.

Các doanh nghiệp cần theo dõi sát thương mại gạo thế giới để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp, tìm kiếm thị trường mới tại châu Phi, Trung Đông, Nam Á.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần tập trung duy trì chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn nước nhập khẩu, và coi trọng xây dựng, quảng bá thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Minh Anh