Tại sao trên núi lại có dòng nước chảy liên tục? Trên đỉnh núi lúc nào cũng có mưa

Hãy tưởng tượng một luồng không khí ấm và ẩm từ đại dương trôi dạt vào đất liền. Trên mặt đất bằng phẳng, nó sẽ không gặp bất kỳ trở ngại nào, nhưng một khi gặp phải những ngọn núi cao, nó chỉ có thể leo lên.

Trong quá trình "leo lên" này, khi độ cao tăng dần, nhiệt độ sẽ giảm dần, do đó hơi nước trong không khí ấm và ẩm sẽ ngưng tụ thành những giọt nước nhỏ, tập hợp lại với nhau tạo thành mây.

Khi mây tụ lại ngày càng nhiều, những giọt nước nhỏ sẽ ngày càng lớn dần. Khi đạt đến kích thước nhất định, chúng sẽ biến thành mưa, và ở những nơi lạnh hơn, chúng sẽ biến thành bông tuyết.

Vậy đấy, bạn thấy đấy, những ngọn núi giống như một "màn chắn" tự nhiên. Chúng sẽ chặn lại rất nhiều hơi nước "đi qua" và biến chúng thành mưa ở đây, và đây chính là sự đảm bảo cơ bản nhất cho nguồn nước trên núi.

Vậy, dòng nước chảy liên tục trên núi có nghĩa là trời luôn mưa không? Dĩ nhiên là không. Suy cho cùng, dù núi có như thế nào, mưa vẫn rơi từng đợt. Vậy câu hỏi đặt ra là, tại sao nước trên núi vẫn chảy ngay cả khi không có mưa? Câu trả lời là: bản thân ngọn núi là một "hồ chứa nước" tuyệt vời.

Nhìn chung, núi có hai hình thức lưu trữ nước. Thứ nhất là "làm lạnh thể rắn", tức là băng và tuyết. Đối với những ngọn núi phủ tuyết ở độ cao lớn, nhiệt độ trên đỉnh rất thấp, và lượng mưa ở đó biến thành băng và tuyết. Năm này qua năm khác, một lớp băng và tuyết dày được hình thành.

Lớp băng tuyết này giống như một "bể chứa nước rắn" khổng lồ. Khi tan dần, nó sẽ tạo ra dòng nước chảy liên tục.

Tất nhiên, nhiều ngọn núi không có băng hay tuyết, vậy nước ở đó đến từ đâu? Điều này đưa chúng ta đến hình thức lưu trữ nước thứ hai của núi, mà chúng ta có thể gọi là "lưu trữ nước bọt biển".

Bên trong núi thực ra chứa vô số khe nứt vô hình. Từ lớp đất trên bề mặt đến những tảng đá sâu thẳm, những khe nứt này tồn tại với số lượng lớn. Khi nước mưa rơi xuống núi, một phần lớn nước sẽ không chảy xuống sườn đồi ngay lập tức mà sẽ từ từ thấm xuống theo những khe nứt này.

Quá trình này giống như núi "uống nước". Sau khi núi "uống" một lượng lớn nước mưa vào "dạ dày", một "hồ chứa ngầm" được hình thành.

Loại "hồ chứa ngầm" này thường rất lớn, nước bên trong không bị ứ đọng mà chảy chậm. Khi nước chảy xuống vùng trũng thấp, nó thường "khoan" ra từ các khe nứt trên núi. Những dòng suối mà chúng ta thấy thực chất bắt nguồn từ đây.

Vì nước suối không phải là nước mưa mới rơi mà được lọc và lưu trữ trong "bọt biển tự nhiên" của núi trong một thời gian dài trước khi phun ra nên nước suối thường rất trong.

Những dòng suối này chảy quanh năm, tụ lại thành những dòng suối róc rách. Ta có thể hình dung chúng như ngọn núi từ từ giải phóng "nguồn nước" mà nó đã "uống" khi trời mưa.

Đến đây, chúng ta phải đề cập đến vai trò của thảm thực vật núi, đóng hai vai trò chính. Một mặt, khi mưa rơi, thảm thực vật làm chậm đáng kể tốc độ nước mưa chảy tràn từ mặt đất, tạo đủ thời gian để nước thấm xuống dưới, thay vì chảy thẳng xuống núi.

Mặt khác, hệ thống rễ cây khổng lồ và phức tạp đâm xuyên qua đất, vô hình tạo ra một số lượng lớn "ống thoát nước" tự nhiên, cho phép nước mưa thấm xuống dễ dàng hơn.

Bây giờ, chúng ta có thể tóm tắt ngắn gọn.

Hơi nước từ xa (chủ yếu từ đại dương) sẽ được các dãy núi chặn lại và biến thành mưa tuyết dồi dào. Trên các dãy núi cao, chúng được "đóng băng" thành một lớp băng tuyết ổn định, trở thành "hồ chứa nước rắn" có thể liên tục tạo ra dòng nước.

Trên những ngọn núi không có băng tuyết, nước mưa được hấp thụ và lưu trữ bởi "bọt biển" khổng lồ của núi, tạo thành một "hồ chứa ngầm" khổng lồ. Trong quá trình này, thảm thực vật trên núi sẽ âm thầm "giúp" hệ thống vận hành hiệu quả hơn. Sau đó, nước được lưu trữ sẽ từ từ được giải phóng thông qua các suối và các hình thức khác.

Do đó, dòng nước chảy bất tận trên núi thực chất phụ thuộc vào hệ thống tuần hoàn nước tự nhiên, bao gồm khí quyển, địa hình, địa chất và sinh vật. Đối với con người, tất nhiên chúng ta phải bảo vệ hệ thống này. Suy cho cùng, nó liên quan trực tiếp đến việc chúng ta có thể có được nguồn nước sạch và ổn định lâu dài hay không.