Tái hiện lễ thượng nêu và thả cá chép tại Thành nhà Hồ

Tái hiện Tết cổ truyền giữa không gian di sản

Chiều 9/2/2026 (tức 22 tháng Chạp), trong không gian cổ kính của cổng Nam Thành Nhà Hồ, Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức lễ Thượng nêu và nghi lễ thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo. Dưới làn mưa xuân lất phất, cây nêu bằng tre già, cao thẳng, còn nguyên lá xanh được dựng lên trang trọng, trở thành biểu tượng báo hiệu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.

Theo quan niệm dân gian, dựng cây nêu là phong tục truyền thống của người Việt, thường diễn ra vào các ngày cuối tháng Chạp. Trong lịch sử, nghi lễ này từng được đưa vào hoàng cung như một điển chế của triều đình, đánh dấu thời điểm tạm dừng các hoạt động chính sự để đón Tết, gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Tại Thành Nhà Hồ – kinh đô xưa của hai vương triều Hồ và Hậu Trần – nghi lễ thượng nêu vì thế mang ý nghĩa đặc biệt, vừa linh thiêng, vừa gợi nhắc chiều sâu lịch sử.

Ngay sau lễ dựng nêu là nghi thức thả cá chép tại hồ sen phía trước cổng Nam. Những chú cá chép đỏ được thả xuống mặt nước, mang theo mong ước về một năm mới bình an, thuận hòa. Trong không gian thành đá hơn 600 năm tuổi, các nghi lễ truyền thống đã tạo nên sự giao hòa giữa cảnh sắc thiên nhiên, di sản kiến trúc và đời sống tinh thần của người Việt mỗi độ xuân về.

Lan tỏa giá trị di sản qua các hoạt động giáo dục và trải nghiệm

Bên cạnh các nghi lễ truyền thống, chuỗi hoạt động đón Tết Bính Ngọ 2026 tại Thành Nhà Hồ còn chú trọng yếu tố giáo dục di sản cho thế hệ trẻ. Điểm nhấn là chương trình “Rung chuông vàng” lần thứ 3 với chủ đề “Thành Nhà Hồ – 10 năm kinh đô, 2 vương triều, 1 điểm đến”, thu hút sự tham gia của gần 1.000 học sinh trên địa bàn vùng di sản.

Thông qua hình thức thi kiến thức kết hợp trải nghiệm thực tế, chương trình giúp học sinh tiếp cận lịch sử một cách sinh động, dễ hiểu, thay vì chỉ học qua sách vở. Qua đó, các em được bồi dưỡng kiến thức lịch sử địa phương, nâng cao ý thức trân trọng và gìn giữ di sản văn hóa của quê hương.

Cùng với đó, cuộc thi sáng tạo video clip trên nền tảng TikTok với chủ đề “Em là hướng dẫn viên di sản quê em” đã mang đến nhiều góc nhìn mới mẻ, sáng tạo về Thành Nhà Hồ. Nhiều bài dự thi được đầu tư công phu về nội dung, hình ảnh, thể hiện tình yêu di sản và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Ban Tổ chức đã trao 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 4 giải Ba và 6 giải Khuyến khích cho các tác phẩm tiêu biểu.

Ngoài ra, học sinh và du khách còn được tham gia các hoạt động trải nghiệm Tết xưa như gói bánh chưng, giã bánh dày dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân. Những hoạt động này không chỉ mang lại không khí vui tươi, ấm áp, mà còn giúp người tham gia cảm nhận rõ hơn giá trị của Tết cổ truyền trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Ngọc Thuận (bài, ảnh)