Tái hiện lại một Hà Nội đầu thế kỉ 20 qua những công trình và kiến trúc thời Pháp

Cuốn sách là tác phẩm của Kí hoạ đô thị Hà Nội (Urban Sketchers Hanoi) - Nhóm tác giả được trao tặng giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội" năm 2019, và là tác phẩm song hành cùng cuốn Artbook Phố cổ Hà Nội – Kí họa và hồi ức cùng tác giả đã được Wings Books xuất bản năm 2019.

Ấn tượng Hà Nội – Từ kí họa những công trình thời Pháp tập hợp gần 150 bức tranh minh họa độc đáo bằng nhiều chất liệu khác nhau đến từ các tác giả, kiến trúc sư, họa sĩ chuyên và không chuyên có chung một tình yêu nồng nàn với Hà Nội. Không chỉ thế, cuốn sách còn ghi chép lại những nghiên cứu, khảo cứu của nhiều Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư và những chuyên gia, học giả hàng đầu Việt Nam về một thời lịch sử hình thành và phát triển của Hà Nội gắn liền với những công trình thời Pháp.

Hà Nội vốn là một thành phố Á Đông nhưng mang trong mình những phong vị phương Tây độc đáo, là sự kết hợp hài hòa, tinh tế của hai nền văn hóa Đông - Tây. Cuối thế kỉ 19, khi đặt chân đến thành phố nhỏ của nước An Nam, người Pháp trong kế hoạch thuộc địa hoá vùng Viễn Đông đã quyết tâm biến nó thành thủ phủ xứ Đông Dương.

Với tham vọng đó của người Pháp, Hà Nội được kiến tạo trong hơn nửa thế kỉ thành một đô thị kiểu Pháp với những con đường thẳng tắp, những đại lộ rộng lớn rợp bóng cây, những công trình công cộng uy nghi tráng lệ: Nhà hát Lớn, Nhà thờ Lớn, Phủ Toàn quyền, tòa án, ngân hàng, trường đại học, trường trung học, viện bảo tàng, những quảng trường, vườn hoa và các căn biệt thự.

Ở Hà Nội có hơn một nghìn biệt thự kiểu Pháp lưu giữ lại kí ức đô thị nơi đây. Nếu như ngôi biệt thự lộng lẫy ở số 8 phố Chân Cầm từng là dinh thự của một vị quan đại thần triều Huế ở Bắc Kỳ thì căn biệt thự phi thường nhất Hà Nội ở số 65 Nguyễn Thái Học lại từng là ngôi nhà nuôi dưỡng cho một thế hệ văn nghệ sĩ sáng tạo nghệ thuật trong hoàn cảnh khó khăn, ngặt nghèo nhất.  

Tuy nhiên, bước sang đầu thế kỉ 20, Hà Nội có một sự chuyển mình mạnh mẽ, thay đổi từ một đô thị kiểu Pháp ở vùng Viễn Đông thành một đô thị vùng Viễn Đông theo phong cách Pháp. Sự thay đổi đó đã đem lại những dấu ấn và văn hóa bản địa của riêng Hà Nội, khiến cho Hà Nội không còn là một bản sao của Paris nữa mà là một đô thị mang tính quốc tế, hiện đại và độc đáo.

Ngày nay, nhiều công trình kiến trúc kiểu Pháp vẫn đang tồn tại và trở thành không gian di sản văn hóa của Hà Nội như Nhà hát Lớn, Nhà thờ Lớn, Ga Hà Nội, Trường Đại học Tổng hợp, Viện Bảo tàng Lịch sử, Nhà giam Hỏa Lò, Cầu Long Biên, Ngân hàng Nhà nước… Mỗi công trình có một câu chuyện riêng song hành cùng lịch sử ở từng giai đoạn phát triển của đô thị.

Các bức kí họa trong cuốn sách đều là góc nhìn đầy thân thương của những người yêu mến Hà Nội. Đặc biệt hơn, cuốn sách có riêng một chương sách tập hợp lại những ấn tượng về nhà Pháp cổ trong mắt các thành viên nhí của Nhóm Kí họa Đô thị Hà Nội. Thành viên nhỏ nhất chỉ mới 6 tuổi nhưng bức tranh em mang đến lại ghi lại hình ảnh một căn biệt thự Pháp đầy màu sắc và chân thực. Nhiều bức tranh độc đáo về Đại sứ quán Pháp, Trung tâm văn hóa Pháp, Nhà hát Lớn, Nhà thờ Cửa Bắc… cũng được các em minh họa bằng những nét kí họa đa dạng và thú vị.

Vẽ lại một phần không thể tách rời của Hà Nội bằng các công trình kiến trúc thời Pháp thuộc, mỗi bức tranh, mỗi bài viết trong Ấn tượng Hà Nội – Từ kí họa những công trình thời Pháp sẽ tái hiện trong lòng bạn đọc một Hà Nội quyến rũ, tinh tế đầy chất thơ của quá khứ, hiện tại và cả tương lai.

Cuốn Artbook Ấn tượng Hà Nội – Từ kí họa những công trình thời Pháp dày 200 trang, bìa cứng, được in màu 100%, trình bày song ngữ Việt - Anh nhằm phục vụ bạn đọc Việt Nam và quốc tế, cho những ai muốn tìm hiểu thêm về một phần lịch sử phát triển của đô thị Á Đông này. Sách đã được phát hành trên toàn quốc trong tháng 10/2020.

Ngân An