Sơn La: Bắc Yên bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch

Huyện Bắc Yên luôn chú trọng công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn liền với phát triển du lịch. Đây là yếu tố quan trọng để xây dựng các bản du lịch cộng đồng, gắn với phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.

Với diện tích tự nhiên toàn huyện: 1098,34 km2 có 7 dân tộc anh em cùng sinh sống gồm: Thái, Mường, Mông, Dao, Khơ Mú, Kinh và Tày, trong đó dân tộc: Mông chiếm 45,85%, Thái chiếm 30,27%, Mường chiếm 15,80%, Kinh chiếm 4,94%, Dao chiếm 2,90%, Khơ Mú chiếm 0,14%, dân tộc khác chiếm 0,1%. Mỗi dân tộc có một nét văn hóa đặc trưng được hình thành từ lâu đời với những giá trị văn hóa truyền thống trong các lễ hội, phong tục, tập quán, nghi lễ, trang phục, nghề truyền thống... Bà con các dân tộc còn giữ được nét văn hóa truyền thống từ nhà ở, trang phục đến đời sống sinh hoạt thường ngày.

Ông Thào A Mua, Phó Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên, Sơn La cho biết :”Trong những năm qua,công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá các dân tộc trên địa bàn huyện luôn chịu ảnh hưởng, chi phối của nhiều yếu tố, những ảnh hưởng từ mặt trái của nền kinh tế thị trường khiến cho những bản sắc văn hoá tốt đẹp của dân tộc có nguy cơ bị mai một.“

Bắc Yên là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, nhân dân có truyền thống yêu nước, cần cù, sáng tạo, có nét văn hoá phong phú và đặc sắc. Nhân dân trên địa bàn đời sống vật chất và tinh thần từng bước được cải thiện; các hoạt động bảo tồn, giữ gìn phát huy bản sắc dân tộc ngày càng được quan tâm đầu tư, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá tinh thần của nhân dân. tích cực hưởng ứng các hoạt động văn hoá văn nghệ, có nhu cầu thưởng thức các hoạt động ca, hát, múa, các trò chơi dân gian, chương trình nghệ thuật quần chúng, hội thi hội diễn nghệ thuật...

Năm 2023, Uỷ ban nhân dân huyện đã phối hợp với Bảo tàng tỉnh tổ chức khảo sát 03 di tích trên địa bàn huyện, bao gồm: Di tích Cột thờ đá Mùa Chống Lầu xã Hang Chú, Khu tranh đấu Tạ Khoa xã Tạ Khoa, Đồn Co Phách xã Chiềng Sại; chỉ dạo UBND thị trấn tổ chức rà soát sơ bộ đối với di tích đồi Ma Tai thuộc địa bàn bản Phiêng Ban 1, thị trấn Bắc Yên huyện đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Cục di sản tổ chức khảo sát, ghi chép tư liệu, quay phim về Mo Mường tại bản Cao Đa 2, xã Phiêng Ban để hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Văn hoá phi vật thể thế giới. Triển khai thí điểm dùng biển song ngữ (chữ phổ thông và chữ viết dân tộc) trên các biển cơ quan, tổ chức, biển địa danh, biển chỉ dẫn trên địa bàn xã Tà Xùa; Khuyến kích, vận động người dân ưu tiên sử dụng tiếng dân tộc trong sinh hoạt đời thường, trong các chương trình văn hoá, văn nghệ.

Tổ chức khôi phục và trình diễn Nấu Rượu Hang Chú, Sao Chè Tà Xùa trong các dịp hội chợ vùng cao, vừa góp phần làm phong phú nội dung chương trình, giữ gìn nghề truyền thống vừa tạo ra sản phẩm qùa tặng cho du khách. Khuyến khích người dân khôi phục nghề dệt, nghề đan lát vừa phục vụ đời sống hằng ngày, đồng thời trưng bày tại các Lễ hội, Hội chợ…để định hướng xây dựng thành sản phẩm lưu niệm du lịch.Các lễ hội Xên bản dân tộc thái tại , lễ hội Cầu mùa dân tộc Dao, lễ hội hoa Sơn Tra, lễ hội Mùa Vàng xã Xím Vàng…Phiêng Côn, Tà Xùa, Hang Chú, Chiềng Sại, Pắc Ngà.

Ông Bùi Ngọc Thắng, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bắc Yên, cho biết:”Tổ chức chỉ đạo phục dựng các lễ hội truyền thốngnhư Lễ hội Xên bản dân tộc thái xã Pắc Ngà; lễ hội Cầu mùa dân tộc Dao. Ngoài ra, Uỷ ban nhân dân huyện đã chỉ đạo, định hướng cho Uỷ ban nhân dân các xã tổ nghiên cứu tổ chức các sự kiện, lễ hội mới như: Ngày hội văn hoá, thể thao xã Hang Chú; Ngày hội văn hoá, thể thao và Du lịch xã Chiềng Sại; Lễ hội hoa Sơn Tra, Lễ hội Mùa Vàng xã Xím Vàng… Việc tổ chức các lễ hội không chỉ góp phần giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc mà còn giáo dục tinh thần đoàn kết, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, đồng thời là dịp để các nghệ nhân, diễn viên giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, giới thiệu giá trị văn hóa, lễ hội truyền thống với du khách.”..

Trong thời gian tới, huyện Bắc Yên sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống các dân tộc thông qua các hoạt động lễ hội; giữ gìn, bảo vệ các di tích đã được xếp hạng. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, không gian văn hóa các dân tộc gắn liền với phát triển kinh tế sản xuất nông, lâm nghiệp, dịch vụ và du lịch, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội ở địa phương ngày càng phát triển. Công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc vẫn còn những khó khăn, bất cập, đóng góp chưa tương xứng với tiềm năng cho phát triển du lịch, sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.                                                            

Quang Phú