Sầu riêng, cà phê bứt phá đưa kim ngạch xuất khẩu toàn ngành tiến sát kỷ lục

Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy tính đến hết tháng 11, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã đạt 64 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm trước. Với tốc độ hiện tại, mục tiêu chạm mốc 70 tỷ USD cho cả năm 2025 đang trở nên khả thi hơn bao giờ hết. Trong đó, nhóm hàng nông sản đóng vai trò chủ lực với giá trị hơn 34 tỷ USD.

Điểm sáng nổi bật nhất trong năm nay là ngành rau quả với kim ngạch đạt hơn 8,5 tỷ USD, mức cao kỷ lục. Sầu riêng tiếp tục là "trụ cột" khi mang về hơn 3,5 tỷ USD. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn của năm 2025 là sự tăng trưởng không còn phụ thuộc độc nhất vào hàng tươi sống; nhóm rau quả chế biến đã lần đầu vượt mốc 1,5 tỷ USD, cho thấy nỗ lực kéo dài chuỗi giá trị của các doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kết quả trên cho thấy khả năng thích ứng nhanh của doanh nghiệp trong bối cảnh đầu năm ngành gặp nhiều khó khăn do quy định kỹ thuật và kiểm soát nhập khẩu. Ông nhận định ngành rau quả đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, khi cả thị trường truyền thống lẫn thị trường có yêu cầu cao đều mở rộng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý tăng trưởng chỉ bền vững khi ngành tiếp tục chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát chất lượng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Nếu rau quả dẫn dắt về lượng, thì cà phê là ngành tạo đột phá rõ rệt nhất về giá trị. Trong 11 tháng, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt gần 8 tỷ USD, tăng tới 61% so với cùng kỳ và dự kiến cả năm đạt khoảng 8,3 tỷ USD – mức cao kỷ lục. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.667 USD/tấn, tăng gần 40%, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp do hạn hán tại Brazil và Việt Nam, trong khi nhu cầu tại các thị trường lớn phục hồi.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam, kết quả tích cực của năm 2025 phản ánh không chỉ yếu tố giá mà còn là thành quả của quá trình nâng cấp chất lượng kéo dài nhiều năm. Việc phát triển cà phê đặc sản, đạt các chứng nhận bền vững, nâng chuẩn chế biến và truy xuất nguồn gốc đã giúp cà phê Việt Nam ngày càng được các nhà rang xay lớn ưu tiên lựa chọn.

Châu Âu tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cà phê Việt Nam, với các điểm đến chủ lực như Đức, Italy và Tây Ban Nha. Ngoài ra, việc Mỹ áp thuế bổ sung đối với cà phê Brazil cũng mở thêm cơ hội để Robusta Việt Nam mở rộng thị phần  trong bối cảnh chất lượng được cải thiện rõ rệt.

Tổng thể, năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mới của nông sản Việt Nam: rau quả vươn lên dẫn đầu về quy mô, cà phê giữ vai trò động lực về giá trị, trong khi các ngành hàng khác tiếp tục tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các kỷ lục đạt được cho thấy xu hướng phát triển dựa trên chất lượng, chế biến và đa dạng hóa thị trường ngày càng rõ nét.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu đưa xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiến tới mốc 100 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đầu tư hạ tầng logistics và nâng chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc theo định hướng phát triển xanh và bền vững.

Bích Diệp