Sản xuất công nghiệp tháng 8 bứt tốc

"Đầu tàu" công nghiệp bứt tốc mạnh mẽ, IIP chạm đỉnh nhiều năm

Báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê cho thấy, sản xuất công nghiệp của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 8/2026 ước tính tăng 1,5% so với tháng trước và tăng tới 14,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 8 tháng năm 2026, chỉ số IIP đã ghi nhận mức tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tốc độ tăng trưởng 8 tháng cao nhất trong nhiều năm qua, vượt trội so với cùng kỳ các năm trước đó (tốc độ tăng IIP 8 tháng các năm từ 2019 đến 2025 lần lượt là: 9,5%; 2,2%; 5,5%; 9,2%; -0,2%; 8,4%; 8,5%).

Động lực thúc đẩy công nghiệp bứt phá tiếp tục tập trung ở ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 12,5% trong 8 tháng năm 2026 (vượt xa mức tăng 10,0% của cùng kỳ năm 2025). Ngành này đóng góp tới 9,6 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành công nghiệp.

Bên cạnh đó, các mảnh ghép khác của bức tranh công nghiệp cũng ghi nhận xu hướng tăng trưởng đồng đều. Trong đó, ngành khai khoáng tăng mạnh 8,1% (đảo chiều ngoạn mục so với mức giảm 2,1% của cùng kỳ năm 2025), đóng góp 1,3 điểm phần trăm. Sản xuất và phân phối điện tăng 10,1% (cao hơn gấp đôi mức tăng 5,0% của cùng kỳ năm trước), đóng góp 0,9 điểm phần trăm. Cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 9,4% (cùng kỳ tăng 8,8%), đóng góp 0,1 điểm phần trăm.

Sự phục hồi diễn ra toàn diện khi có tới 34 địa phương trên cả nước ghi nhận chỉ số IIP tăng trong 8 tháng năm 2026. Nhiều ngành công nghiệp trọng điểm cấp II đạt tốc độ tăng trưởng hai con số đầy ấn tượng như: Sản xuất kim loại tăng 22,4%; sản xuất đồ uống tăng 16,4%; sản xuất xe có động cơ tăng 15,9%; thiết bị điện tăng 14,6%; sản xuất linh kiện điện tử, máy tính tăng 13,9%.

Ở khía cạnh sản phẩm, các dòng sản phẩm công nghiệp chủ lực phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu ghi nhận sản lượng tăng vọt: Xe máy tăng 27,9%; máy tính xách tay tăng 25,7%; ô tô tăng 24,0%; thép cán tăng 23,4%; thủy hải sản chế biến tăng 21,4%.

Sức hút FDI mãnh liệt, vốn thực hiện lập đỉnh kỷ lục 5 năm

Sự khởi sắc của nền sản xuất trong nước đã củng cố niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư nước ngoài, biến Việt Nam thành một thỏi nam châm thu hút dòng vốn FDI cực kỳ mạnh mẽ. Tính đến ngày 31/8/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam (gồm vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần) đã cán mốc 40,63 tỷ USD, tăng vọt tới 55,4% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, số dự án cấp mới đạt 2.771 dự án với số vốn đăng ký lên tới 21,72 tỷ USD, tăng 9,4% về số lượng dự án nhưng tăng tới 96,8% về quy mô vốn đăng ký so với cùng kỳ. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu dòng vốn ngoại cấp mới khi thu hút tới 12,15 tỷ USD, tương đương 55,9% tổng vốn đăng ký cấp mới.

Cơ cấu đối tác FDI đầu tư mới vào Việt Nam 8 tháng năm 2026 (Vốn đăng ký cấp mới): Singapore đạt 7,62 tỷ USD (chiếm 35,1%); Hàn Quốc đạt 5,67 tỷ USD (chiếm 26,1%) ; Hồng Kông (Trung Quốc) đạt 2,96 tỷ USD (chiếm 13,6%); Trung Quốc đạt 1,93 tỷ USD (chiếm 8,9%); Nhật Bản đạt 1,42 tỷ USD (chiếm 6,5%); Hà Lan đạt 424,3 triệu USD (chiếm 2,0%).

Điểm sáng đáng tự hào nhất nằm ở vốn FDI thực hiện. Trong 8 tháng năm 2026, lượng FDI thực tế giải ngân ước đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12,0% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cao nhất của giai đoạn 8 tháng trong vòng 5 năm qua.

Dòng vốn này chảy mạnh nhất vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 14,24 tỷ USD (chiếm 82,6% tổng vốn thực hiện), trở thành nguồn nhiên liệu quý giá để thúc đẩy năng lực sản xuất của toàn nền kinh tế.

Xuất nhập khẩu vượt ngưỡng lịch sử, kim ngạch chạm mốc 770 tỷ USD

Song hành với sản xuất công nghiệp và FDI, hoạt động thương mại quốc tế cũng thiết lập những cột mốc mới. Trong tháng 8, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 109,7 tỷ USD, tăng tới 31,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt mức kỷ lục 770,14 tỷ USD – đây là mức cao nhất của chu kỳ 8 tháng từ trước đến nay, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc 28,7% so với cùng kỳ năm trước. 

Tính chung 8 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 74,47 tỷ USD, tăng 7,4%, chiếm 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 300,37 tỷ USD, tăng 26,9%, chiếm 80,1%.

Trong 8 tháng năm 2026 có 33 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,6% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 70,0%). Trong đó, điện tử, máy tính và linh kiện đạt 101,059 tỷ USD, tăng trưởng bùng nổ 51,1%. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác đạt 47,289 tỷ USD, tăng 26,4%. Điện thoại các loại và linh kiện đạt 45,590 tỷ USD, tăng 19,4%.

Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 8 tháng năm 2026 ước đạt 395,3 tỷ USD, tăng mạnh 35,3% so với cùng kỳ năm trước. Việc nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu nằm ở nhóm hàng tư liệu sản xuất và nguyên phụ liệu phục vụ cho việc tăng tốc sản xuất công nghiệp và gia công hàng xuất khẩu. Nổi bật là mặt hàng: Điện tử, máy tính và linh kiện với trị giá nhập khẩu đạt 161,63 tỷ USD (tăng mạnh 68,3%) , kế đến là Máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 47,4 tỷ USD.

Do tốc độ nhập khẩu phục vụ sản xuất tăng nhanh hơn xuất khẩu, cán cân thương mại hàng hóa trong 8 tháng năm 2026 ghi nhận nhập siêu 20,46 tỷ USD (trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 14,02 tỷ USD). Tuy nhiên, khu vực FDI (kể cả dầu thô) vẫn duy trì vị thế xuất siêu vững vàng với 10,14 tỷ USD.

Về thị trường đối tác, Hoa Kỳ tiếp tục giữ vững ngôi vị là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 122,0 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 161,9 tỷ USD.

Mặc dù nền kinh tế vẫn còn đối mặt với áp lực từ việc nhập siêu lớn và sự phục hồi chưa đồng đều giữa một vài phân khúc sản phẩm, nhưng những kết quả vượt bậc của 8 tháng qua chính là minh chứng sống động cho sức sống, sự linh hoạt và khả năng bứt tốc vượt giới hạn của công nghiệp Việt Nam. Đây là tiền đề vững chắc nhất để nước ta hoàn thành xuất sắc các mục tiêu tăng trưởng kinh tế của cả năm 2026.

Tú Linh