Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức khai trương từ ngày 29/6

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch carbon vào vận hành đã cơ bản hoàn tất, bảo đảm sẵn sàng triển khai theo đúng lộ trình được Chính phủ phê duyệt tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tài chính, thời gian qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phối hợp chỉ đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cùng các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hạ tầng và quy trình nghiệp vụ phục vụ vận hành thị trường. 

Về khuôn khổ pháp lý, Bộ Tài chính đã ban hành thông tư hướng dẫn giám sát giao dịch trên Sàn giao dịch carbon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán cùng VSDC. Trên cơ sở đó, VNX, HNX và VSDC đã xây dựng, ban hành đầy đủ các quy chế nghiệp vụ, tạo nền tảng pháp lý và kỹ thuật cho hoạt động của thị trường. 

Đối với hàng hóa giao dịch, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025–2026. Trên cơ sở này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở, đồng thời ban hành quy định về quản lý và vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tạo cơ sở cho việc quản lý, lưu ký và giao dịch trên sàn.

Để bảo đảm quá trình vận hành đồng bộ, Cục Biến đổi khí hậu, VNX, HNX và VSDC đã ký biên bản phối hợp nhằm thống nhất quy trình trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý sự cố trong quá trình vận hành hệ thống.

Hiện hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký và thanh toán của VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã được kết nối hoàn chỉnh và trải qua các đợt kiểm thử nội bộ cũng như kiểm thử toàn thị trường trong tháng 5 và tháng 6/2026.

Kết quả kiểm thử cho thấy việc kết nối giữa các hệ thống vận hành ổn định, quy trình nghiệp vụ và cơ chế trao đổi dữ liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế, sẵn sàng đưa thị trường vào hoạt động.

Bên cạnh đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon theo quy định, đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ.

Song song với công tác chuẩn bị hạ tầng, Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành thị trường tới các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia, góp phần nâng cao nhận thức và bảo đảm sự sẵn sàng của các chủ thể trên thị trường.

Theo kế hoạch, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước vào ngày 29/6/2026.

Việc đưa Sàn giao dịch carbon vào vận hành được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển thị trường carbon tại Việt Nam. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển nền kinh tế carbon thấp và tạo thêm cơ chế thị trường giúp doanh nghiệp thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển bền vững.

Đỗ Khuyến