Quyết tâm đẩy sớm lộ trình kinh doanh xăng E10 vào tháng 4/2026

Ngày 26/3, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về khả năng đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10. Mục tiêu đặt ra là có thể đưa loại nhiên liệu này vào kinh doanh ngay trong tháng 4/2026, thay vì mốc 1/6/2026 như quy định trước đó.

Tại hội nghị, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã cùng rà soát toàn diện các điều kiện về hạ tầng, nguồn cung, cơ chế chính sách và khả năng vận hành thực tế để đánh giá khả năng triển khai xăng sinh học E10 sớm hơn lộ trình chính thức, có thể ngay trong tháng 4/2026.

Theo quy định hiện hành, lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam được xác định rõ trong Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải được phối trộn để trở thành xăng sinh học E10 khi sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Đồng thời, xăng E5RON92 tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết mục tiêu của cuộc họp là đánh giá khả năng đẩy sớm lộ trình triển khai xăng sinh học E10 lên ngay trong tháng 4/2026, thay vì mốc chính thức từ ngày 1/6/2026.

Thứ trưởng Tân nhấn mạnh việc nghiên cứu rút ngắn lộ trình là yêu cầu cấp thiết từ thực tế, đặc biệt là áp lực bảo đảm nguồn cung năng lượng hiện nay.

Theo ông, nếu triển khai ngay trong tháng 4/2026, toàn hệ thống chỉ còn khoảng 30 ngày để hoàn tất chuẩn bị. Ông yêu cầu các đơn vị tập trung làm rõ 3 vấn đề trọng tâm: Công tác chuẩn bị hạ tầng phục vụ chuyển đổi. Khả năng bảo đảm nguồn cung ethanol và vận hành hệ thống. Tháo gỡ khó khăn về cơ chế, tác động giá cả và chi phí.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: "Đây là một yêu cầu rất cao, không phải dễ và đòi hỏi toàn bộ hệ thống phải vào cuộc với tinh thần khẩn trương, quyết liệt hơn bình thường".

Cũng tại cuộc họp, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã đưa ra những con số cụ thể về nhu cầu thị trường. Dự kiến khi phối trộn xăng E10, nhu cầu ethanol sẽ đạt khoảng 92.000 - 100.000 m³ mỗi tháng.

Tuy nhiên, ông Tuấn cũng chỉ ra những thách thức về năng lực sản xuất nội địa. Hiện cả nước có 6 nhà máy nhưng chỉ 3 nhà máy đang vận hành, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu thị trường. Ngay cả khi huy động tối đa công suất trong nước, nguồn cung cũng chỉ đạt 41%, buộc phải tính đến phương án nhập khẩu từ Mỹ và Brazil.

Ông cảnh báo nếu không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm, doanh nghiệp sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt hoặc phải mua với giá cao khi các nước khu vực đồng loạt tăng sử dụng xăng sinh học.

Trái ngược với lo ngại về nguồn cung ethanol, năng lực pha chế của các doanh nghiệp xăng dầu được đánh giá là khá ổn định. Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, tổng năng lực pha chế của các thành viên đạt khoảng 965.000 m³ mỗi tháng, đủ đáp ứng nhu cầu toàn quốc.

Đại diện các doanh nghiệp lớn cũng báo cáo tiến độ cụ thể. Theo đó, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) cho biết đã triển khai thử nghiệm tại 4 thành phố lớn từ năm 2025 với kết quả khả quan. Doanh nghiệp khẳng định có thể kinh doanh xăng E10 trên diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4/2026.

Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, hệ thống cơ sở phối trộn của doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Các hạng mục nâng cấp, cải tạo nhằm phục vụ chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10 đang được triển khai. Theo kế hoạch, toàn bộ hệ thống sẽ hoàn thành nâng cấp vào khoảng ngày 10/4, tuy nhiên do một số thiết bị về chậm nên tiến độ có thể lùi đến khoảng 10/5.

Saigon Petro và Công ty Anh Phát cũng xác nhận đã hoàn tất các điều kiện và có thể bắt đầu bán xăng E10 ngay từ tháng 4.

Để tăng sản lượng ethanol nội địa, các doanh nghiệp sản xuất như Nhà máy Ethanol Bình Phước kiến nghị cần tháo gỡ khó khăn về vốn lưu động. Đại diện nhà máy cho biết nếu được hỗ trợ tài chính từ ngân hàng, đơn vị có thể khôi phục hoạt động trong vòng 3-5 tháng, tránh lãng phí nguồn lực đã đầu tư.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc đẩy sớm này phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp. "Chúng ta đang nỗ lực rút ngắn lộ trình khoảng 1 tháng, tức là triển khai ngay trong tháng 4. Đây là một yêu cầu rất cao, không phải dễ và đòi hỏi toàn bộ hệ thống phải vào cuộc với tinh thần khẩn trương, quyết liệt hơn bình thường", Thứ trưởng Tân nhấn mạnh.

Với tỷ lệ phối trộn 10%, nhu cầu ethanol sẽ vào khoảng 100.000 - 110.000 m³ mỗi tháng, vì vậy, vấn đề quan trọng nhất lúc này là xác định rõ khả năng cung ứng của từng doanh nghiệp. Sau cuộc họp này, Thứ trưởng Tân đề nghị tất cả các doanh nghiệp phải có văn bản chính thức, báo cáo và khẳng định rõ năng lực của mình có thể cung cấp bao nhiêu ethanol, trong thời gian nào, bằng nguồn nào, với điều kiện gì? Đây là cơ sở để tổng hợp, đánh giá và báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.

Theo Thứ trưởng, tinh thần chung là phải quyết tâm cao nhất để đẩy sớm lộ trình. Mục tiêu không chỉ là đúng tiến độ, mà là cố gắng thực hiện sớm hơn, ngay trong tháng 4 nếu đủ điều kiện.

Minh Phương