Quy định mới về xóa, miễn bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo từ năm 2026

Ngày 2/2/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 51/2026/NĐ-CP, bổ sung Điều 7a vào Nghị định số 143/2013/NĐ-CP. Quy định này áp dụng cho các đối tượng là người học chương trình cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ được hưởng học bổng và chi phí đào tạo từ ngân sách nhà nước hoặc do nước ngoài tài trợ theo Hiệp định với Việt Nam.

Trước đây, việc không chấp hành điều động sau tốt nghiệp thường dẫn đến nghĩa vụ bồi hoàn bắt buộc. Tuy nhiên, quy định mới đã mở ra cơ chế nhân văn hơn, cho phép xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn trong những hoàn cảnh đặc biệt.

Các trường hợp được xóa hoặc miễn bồi hoàn học bổng

Theo Nghị định, Cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện xóa hoàn toàn nghĩa vụ bồi hoàn nếu người học đã chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết theo quy định của pháp luật.

Người học có thể được miễn bồi hoàn nếu thuộc một trong các nhóm sau:

Sức khỏe không đảm bảo: Được cơ sở y tế có thẩm quyền xác nhận không đủ sức khỏe để tiếp tục làm việc.

Thay đổi vị trí công tác: Người học đang chấp hành nghĩa vụ làm việc nhưng được cơ quan có thẩm quyền quyết định điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc chuyển công tác sang vị trí khác.

Nguyên nhân bất khả kháng: Do các lý do khách quan, bất khả kháng khiến người học không thể chấp hành sự điều động. Trong trường hợp này, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét thực tế để đưa ra quyết định.

Để được xem xét, người học hoặc gia đình cần chuẩn bị 1 bộ hồ sơ bao gồm đơn đề nghị (theo mẫu) và các giấy tờ chứng minh như: Giấy chứng tử, quyết định của Tòa án, giấy xác nhận của cơ sở y tế, hoặc quyết định điều động công tác.

Nếu thông tin của người học đã có sẵn trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người học hoặc gia đình không cần nộp bản sao giấy tờ mà chỉ cần cung cấp thông tin để cơ quan chức năng tự đối chiếu, khai thác dữ liệu.

Về trình tự thực hiện, cơ quan thẩm quyền thông báo về nghĩa vụ bồi hoàn cho người học. Người học/gia đình nộp hồ sơ trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu điện trong vòng 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo. Trong 3 ngày làm việc, cơ quan kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ.

Trong vòng 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan sẽ ra quyết định xóa/miễn hoặc quyết định bồi hoàn. Mọi quyết định liên quan sẽ được gửi trực tiếp cho người học và đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định số 51/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/03/2026. Các cá nhân và gia đình thuộc diện điều chỉnh cần lưu ý mốc thời gian này để đảm bảo quyền lợi và thực hiện đúng quy trình pháp luật.

Minh Phương