Quy định mới về quản lý và giám sát an toàn hàng không áp dụng từ 1/7

Ngày 22/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP quy định về Nhà chức trách hàng không Việt Nam và quản lý an toàn hàng không. Tại Nghị định mới nêu rõ, hoạt động giám sát an toàn hàng không phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật Việt Nam, các điều ước quốc tế và tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Đáng chú ý, Nghị định mới ưu tiên nguồn lực giám sát đối với các lĩnh vực và đối tượng có nguy cơ rủi ro cao (giám sát dựa trên rủi ro). Quá trình này phải đảm bảo tính độc lập, khách quan, minh bạch và liên tục, được thực hiện bởi đội ngũ giám sát viên đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về năng lực và chuyên môn.

Nhà chức trách hàng không Việt Nam có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình giám sát an toàn hàng không hằng năm đối với các lĩnh vực then chốt như khai thác tàu bay và bảo đảm hoạt động bay; quản lý cảng hàng không, bãi cất và hạ cánh.

Chương trình này phải xác định cụ thể đối tượng, phạm vi, nội dung và tần suất giám sát định kỳ dựa trên kết quả đánh giá hồ sơ rủi ro và dữ liệu giám sát từ các kỳ trước. Đồng thời, hệ thống tài liệu hướng dẫn sẽ được rà soát định kỳ hàng năm để phù hợp với thực tiễn và tiêu chuẩn quốc tế.

Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam bao gồm các nội dung sau đây:

Chính sách, mục tiêu và nguồn lực bảo đảm an toàn hàng không: Ban hành và duy trì hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật, công cụ quản lý và thông tin thiết yếu phục vụ công tác quản lý, giám sát an toàn hàng không.

Thiết lập hệ thống tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp trong quản lý giám sát an toàn hàng không; ban hành và duy trì chính sách an toàn hàng không và mục tiêu an toàn hàng không; bảo đảm vai trò của Nhà chức trách hàng không Việt Nam trong công tác ứng phó khẩn nguy và quản lý khủng hoảng ở cấp Nhà nước.

Quy định tiêu chuẩn, điều kiện, năng lực của nhân lực kỹ thuật thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra, giám sát an toàn hàng không bảo đảm giám sát viên an toàn hàng không đáp ứng các quy định. Ban hành các tài liệu hướng dẫn, trang bị các thiết bị, phương tiện, công cụ để thực hiện bảo đảm an toàn hàng không.

Quản lý rủi ro an toàn hàng không: Thực hiện cấp phép, cấp giấy chứng nhận, phê chuẩn, chấp thuận, cho phép đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động hàng không dân dụng theo quy định của pháp luật. Yêu cầu các tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng áp dụng triển khai hệ thống quản lý an toàn theo quy định của pháp luật.

Thiết lập và duy trì cơ chế, nội dung điều tra tai nạn, sự cố tàu bay dân dụng theo quy định của pháp luật. Thiết lập và triển khai quy trình nhận diện mối nguy, thu thập, xử lý và phân tích thông tin an toàn nhằm đánh giá rủi ro an toàn hàng không. Áp dụng các biện pháp quản lý, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro an toàn phát sinh từ các mối nguy đã được nhận diện.

Bảo đảm an toàn hàng không: Thực hiện hoạt động kiểm tra, giám sát an toàn hàng không đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động hàng không dân dụng. Thiết lập và áp dụng các chỉ số thực hiện an toàn, mục tiêu an toàn và cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện mục tiêu an toàn của hệ thống hàng không dân dụng. Thực hiện quản lý sự thay đổi, đánh giá hiệu lực của các biện pháp kiểm soát rủi ro an toàn. Rà soát, hoàn thiện Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam.

Thúc đẩy an toàn hàng không: Tuyên truyền, phổ biến chính sách, mục tiêu và yêu cầu về an toàn hàng không; đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ; chia sẻ, trao đổi thông tin an toàn nhằm hỗ trợ phòng ngừa, cảnh báo và thúc đẩy văn hóa an toàn trong cộng đồng hàng không dân dụng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Xây dựng và triển khai chính sách, tiêu chí đánh giá nhằm tôn vinh, khen thưởng hằng năm đối với tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác bảo đảm an toàn hàng không.

Nghị định 221/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026, tạo tiền đề vững chắc cho việc nâng cao năng lực quản trị và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay trong kỷ nguyên mới.

Tú Anh