Quy định mới về kinh doanh xuất, khẩu khẩu gạo

Thông tư quy định việc chỉ định thương nhân đầu mối giao dịch hợp đồng tập trung căn cứ các tiêu chí quy định tại Nghị định số 365/2026/NĐ-CP.

Trường hợp có từ hai thương nhân trở lên được chỉ định làm đầu mối tại một thị trường có hợp đồng tập trung và trong từng đợt giao dịch chỉ có một thương nhân trực tiếp tham gia ký kết, giao dịch hợp đồng thì áp dụng cơ chế đầu mối luân phiên.

Thông tư quy định trình tự thực hiện cơ chế luân phiên, trách nhiệm của thương nhân đến lượt tham gia giao dịch và việc xử lý trong trường hợp thương nhân đầu mối không tham gia đợt giao dịch.

Theo cơ chế này, thương nhân đầu mối được trực tiếp thực hiện 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung. Trong đó, thương nhân đầu mối trực tiếp ký kết hợp đồng được thực hiện 2/3 số lượng của phần 20%; các thương nhân đầu mối không trực tiếp ký kết được phân bổ đều trong 1/3 số lượng còn lại.

Thông tư đồng thời quy định trách nhiệm của thương nhân đầu mối ký kết và thương nhân đầu mối không trực tiếp ký kết trong việc xây dựng phương án giao dịch, theo dõi thị trường, chuẩn bị nguồn hàng và tổ chức thực hiện hợp đồng tập trung.

Sau khi nhận kết quả giao dịch từ thương nhân đầu mối, Bộ Công Thương sẽ thông báo cho các địa phương rà soát, tổng hợp danh sách thương nhân đủ điều kiện và đăng ký tham gia. Trên cơ sở cân đối nguồn gạo hàng hóa cùng tình hình mùa vụ, Bộ Công Thương thực hiện phân bổ chỉ tiêu:

Phân bổ theo nhóm tín nhiệm: Doanh nghiệp thuộc cùng một nhóm tín nhiệm được phân bổ chỉ tiêu bằng nhau trong đợt.

Thứ tự ưu tiên giảm dần: Mức phân bổ giữa các nhóm được quy định theo nguyên tắc không vượt quá 50% của nhóm xếp liền trên (chẳng hạn nhóm tín nhiệm cao không lớn hơn 50% nhóm rất cao; nhóm trung bình không lớn hơn 50% nhóm cao...).

Thương nhân chưa có kết quả đánh giá: Lượng chỉ tiêu được giao không vượt quá mức phân bổ trung bình của các doanh nghiệp cùng đợt.

Điều chỉnh chỉ tiêu: Thông tư quy định cụ thể quy trình trả lại và phân bổ lại chỉ tiêu khi thương nhân không thực hiện hoặc thực hiện không hết lượng được giao.

Thông tư số 65/2026/TT-BCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2026. Kể từ thời điểm Thông tư có hiệu lực, Thông tư số 30/2018/TT-BCT ngày 01 tháng 10 năm 2018, Thông tư số 35/2025/TT-BCT ngày 02 tháng 6 năm 2025 và Điều 26 Thông tư số 42/2019/TT-BCT ngày 18 tháng 12 năm 2019 hết hiệu lực theo quy định tại Thông tư số 65/2026/TT-BCT.

Xem nội dung Thông tư số 65/2026/TT-BCT: Tại đây!

Tú Linh