Quốc hội thông qua luật Báo chí (sửa đổi)

Luật Báo chí (sửa đổi) bổ sung quy định Nhà nước có chính sách ưu đãi thuế theo quy định của pháp luật. Ưu đãi về thuế cho báo chí được quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo đó, báo chí được hưởng mức thuế suất là 10%.

Về hỗ trợ tài chính cho báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị, công ích, Luật quy định chính sách Nhà nước về giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, thông tin tuyên truyền về tình trạng khẩn cấp, thông tin đối ngoại, truyền thông chính sách, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo và các nhiệm vụ trọng yếu khác.

Luật Báo chí (sửa đổi) quy định 8 nguồn thu của cơ quan báo chí, bao gồm: nguồn thu do cơ quan chủ quản báo chí cấp; thu từ bán báo chí in, bán quyền đọc, nghe, xem tác phẩm báo chí, các sản phẩm báo chí, quảng cáo, trao đổi, mua bán bản quyền nội dung, cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ, liên kết của cơ quan báo chí, các đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí; thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp (nếu có).

Theo quy định tại luật mới, trường hợp cấp thẻ nhà báo lần đầu phải có thời gian công tác liên tục tại cơ quan báo chí đề nghị cấp thẻ từ 2 năm trở lên tính đến thời điểm xét cấp thẻ và đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Riêng lãnh đạo các cơ quan báo chí đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có văn bản đồng ý bổ nhiệm không áp dụng điều kiện này.

Quá trình xây dựng luật, có ý kiến đề nghị miễn học lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí khi cấp thẻ lần đầu đối với người có bằng cử nhân báo chí trở lên. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho hay, hiện một bộ phận phóng viên, nhà báo vi phạm nghiêm trọng về đạo đức nghề nghiệp, ảnh hưởng uy tín của nghề báo, gây bức xúc trong xã hội, điều này xuất phát từ sự buông lỏng quản lý và suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận nhà báo.

Để chuẩn hóa nghề nghiệp, bảo vệ uy tín và tạo hành trang vững vàng cho phóng viên trẻ, dự thảo luật quy định người được cấp thẻ nhà báo lần đầu dù học chuyên ngành báo chí hay không đều phải tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp.

Luật mới cũng quy định cơ quan báo chí và nhà báo có quyền và nghĩa vụ không tiết lộ người cung cấp thông tin, trừ trường hợp có yêu cầu bằng văn bản của viện trưởng Viện KSND, chánh án TAND cấp tỉnh và tương đương trở lên, thủ trưởng cơ quan điều tra Bộ Công an, thủ trưởng cơ quan điều tra công an cấp tỉnh, phục vụ cho công tác điều tra, truy tố, xét xử tội phạm.

Trước khi Quốc hội thông qua, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình dự luật sửa đổi. Theo đó, so với luật hiện hành, dự luật 6 điểm mới.

Cụ thể, xác định rõ các loại hình báo chí trong bối cảnh mới; bổ sung các chính sách phát triển báo chí và bảo đảm nguồn lực thực hiện, từ cơ chế tài chính đến đầu tư hạ tầng và ưu đãi thuế theo hướng khả thi hơn.

Làm rõ điều kiện hoạt động báo chí, cơ chế cấp phép và tổ chức bộ máy; xác định cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, văn phòng đại diện, phóng viên thường trú. Quy định cụ thể về thẻ nhà báo, trách nhiệm pháp lý đối với nội dung thông tin; quyền yêu cầu cải chính, gỡ bỏ thông tin vi phạm trên các nền tảng.

Hoàn thiện quy định về quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng và ứng dụng công nghệ mới, bao gồm việc điều chỉnh hành vi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đáng chú ý, luật mới đã quy định về cơ quan báo chí. Trong đó quy định cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí.

Minh Phương