Quê hương Xín Mần và hành trình giảm nghèo bền vững

Xín Mần là huyện vùng cao biên giới phía Tây của tỉnh Hà Giang và là huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của Chính phủ. Đây là nơi sinh sống của 16 dân tộc như Kinh, Tày, Nùng, Mông, Phù Lá, Hoa, La Chí, Cao Lan… Do các yếu tố đặc thù về vị trí địa lý, địa bàn cư trú rộng, phong tục tập quán có nơi còn lạc hậu, trình độ dân trí còn thấp nên đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây gặp rất nhiều khó khăn.

Trong những năm qua, với sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương, của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cùng với quyết tâm, nỗ lực của toàn Đảng bộ, chính quyền, nhân dân, huyện Xín Mần đạt được những thành tựu đáng tự hào, nhất là trong công tác giảm nghèo. Đây là nền tảng, là điều kiện thuận lợi để huyện bứt phá, vươn lên phát triển trong thời gian tới.

Đa dạng trong vận dụng các chính sách giảm nghèo 

Xác định xóa đói giảm nghèo là bước đột phá để xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững, Đảng bộ và nhân dân huyện Xín Mần đã không ngừng nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp trong công tác giảm nghèo. Các nội dung hỗ trợ các tiểu dự án, dự án thành phần của Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2024 phù hợp với nhu cầu hỗ trợ thực tế của người dân và địa phương tạo được sự ủng hộ, đồng thuận cao của người dân trong quá trình thực hiện.

Nguồn lực thực hiện chương trình được hỗ trợ từ nguồn vốn ngân sách Trung ương; đồng thời, tỉnh cũng chủ động bố trí ngân sách đối ứng đảm bảo theo tỷ lệ quy định. Việc phân bổ nguồn lực thực hiện chương trình năm 2024 từ sớm, phù hợp với nhu cầu, điều kiện thực tế của huyện và nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn theo quy định hiện hành.

Tiêu biểu là dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, huyện Xín Mần được Ngân sách trung ương bố trí 34.682 triệu đồng; Ngân sách địa phương bố trí 159 triệu đồng. Số mô hình, dự án phát triển sản xuất được hỗ trợ là 77 dự án trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp với tổng số hộ thụ hưởng là 1.983 hộ (hộ nghèo, hộ cận nghèo 1.915 hộ, hộ thoát nghèo 68 hộ) có gắn với quy hoạch phát triển sản xuất và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tính đến tháng 6, địa phương đã giải ngân được 18.392/34.841, đạt 52,78% kế hoạch; ước thực hiện đến 31/12/2024 giải ngân đạt 100% kế hoạch.

Theo đó, huyện đã đưa vào các bộ giống tốt có năng suất, chất lượng, thích ứng với biến đối khí hậu để sản xuất hàng hóa, bền vững; chuyển đổi cơ cấu cây trồng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao hiệu quả sản xuất gắn với xây dựng nông thôn mới. Sản xuất nông sản theo hướng chuyên sâu, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo tiêu chuẩn an toàn, phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Gia đình ông Hoàng Tiến Hồ (thôn Sán Chải, xã Thu Tà, huyện Xín Mần) không giấu nổi niềm vui: “Cái nghèo đeo bám đã nhiều năm khiến cuộc sống của gia đình tôi thiếu thốn trăm bề. Sống trong căn nhà dột nát, mặc dù gia đình cố gắng làm nương, trồng lúa nhưng vẫn không đủ cơm ăn, áo mặc. Thời gian vừa qua, gia đình được hỗ trợ con giống từ 3 chương trình mục tiêu quốc gia. Với số tiền được hỗ trợ trên 11 triệu đồng gia đình mua 3 con lợn nái về nuôi. Chọn được giống tốt, lại chăm sóc lợn cẩn thận bởi vậy mà chỉ sau vài tháng, 3 con lợn nái đã sinh sản lứa đầu tiên. Bán lợn giống gia đình cũng có 1 khoản tiền để trang trải, cuộc sống gia đình đã bớt khó khăn hơn trước”.

Bên cạnh việc hỗ trợ sinh kế, một trong những “chìa khóa” giảm nghèo được huyện đặc biệt quan tâm là đào tạo và giải quyết việc làm cho người lao động. Các tổ chức đoàn thể nâng cao vai trò trong xây dựng nông thôn mới, gắn với thực hiện công tác giảm nghèo.... Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống, tăng thu nhập của người dân, nhất là ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn thông qua nhân rộng các mô hình giảm nghèo, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất.

Để thực hiện dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn, huyện được Ngân sách trung ương bố trí 7.072 triệu đồng; Ngân sách địa phương bố trí 68 triệu đồng. Qua đó, huyện đã thực hiện mở 74 lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn với 3.040 học viên. Huyện đã phối hợp với Trung tâm dịch vụ việc làm, Sở Lao động- TB&XH tỉnh Hà Giang tổ chức thành công Hội chợ việc làm huyện Xín Mần năm 2023, năm 2024 với 42 lượt đơn vị, doanh nghiệp tham gia và 3.542 lao động, đoàn viên thanh niên đến Hội chợ để tìm hiểu thông tin, thị trường lao động. Phối hợp với Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam tổ chức 57 hội nghị tuyên truyền, tư vấn cho trên 1.344 lao động tại các xã. Phê duyệt danh sách hỗ trợ lao động đi làm việc ngoại tỉnh theo Nghị quyết 27/2019/NQ-HĐND.

Huyện Xín Mần còn phát huy nguồn lực xã hội, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân tham gia đóng góp để chăm lo, giúp đỡ người nghèo, góp phần thực hiện tốt Chương trình giảm nghèo bền vững. Người dân trên địa bàn huyện luôn phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tận dụng tiềm năng về đất đai, lao động; tích cực đẩy mạnh thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, góp phần tăng thu nhập.

Theo chuẩn nghèo đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2022 - 2024, năm 2023, huyện Xín Mần giảm được 846 hộ nghèo và 18 hộ cận nghèo. Đến cuối năm 2023, số hộ nghèo trên địa bàn huyện hiện có 6.604 hộ, chiếm tỷ lệ 44,97% số hộ dân toàn huyện. Kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo của năm 2023 là cơ sở để UBND huyện Xín Mần triển khai thực hiện các chính sách an sinh xã hội và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2024.

Phấn đấu giảm 900 hộ nghèo năm 2024

Trong năm 2024, huyện Xín Mần đặt mục tiêu phấn đấu giảm 900 hộ nghèo tương ứng 6,3%. Để đạt được mục tiêu này và tổ chức thực hiện chương trình, mục tiêu giảm nghèo có hiệu quả, lãnh đạo huyện xác định cần phải huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó lấy người dân nói chung, hộ nghèo nói riêng làm trung tâm. Phát huy vai trò tham gia lập kế hoạch trong cộng đồng, đồng thời khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, phấn đấu vươn lên của chính bản thân người nghèo, hộ nghèo.

Thời gian này, huyện Xín Mần định hướng phát triển ngành nông nghiệp theo tiềm năng, lợi thế và đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu, tập quán sản xuất của từng vùng trong huyện. Cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống cây trồng chuyển dịch theo hướng đa canh, đa dạng hóa sản phẩm gắn với thị trường tiêu thụ. Tăng cường đầu tư thâm canh, ứng dụng các tiến bộ khoa học mới vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đồng thời, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh tập trung có quy mô lớn, đưa các loại giống cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất để tăng giá trị trên một đơn vị diện tích, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa. Tận dụng và bảo vệ vốn rừng nguyên sinh góp phần tích cực trong việc nâng cao mức sống và tăng thu nhập cho người dân.

Chủ tịch UBND huyện Xín Mần Nguyễn Tiến Hùng chia sẻ: Trên hành trình giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều mới, giai đoạn 2021 - 2024, thành công lớn nhất của huyện là nâng cao nhận thức và khơi dậy khát vọng vươn lên cho các hộ nghèo. Điều đó được chứng minh bằng việc nhiều hộ nghèo đã có những chuyển biến tích cực, số hộ nghèo ngày càng giảm. Sự quan tâm, vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện chương trình, là tiền đề quan trọng để huyện tiếp tục thực hiện thành công các chỉ tiêu giảm nghèo bền vững trong những năm tiếp theo.

Mộc Trà