Phục hồi và phát triển nghề gốm sứ cổ Bồ Bát

Theo sử sách ghi lại, chính những nghệ nhân của thôn Bạch Liên đã theo triều đình nhà Lý (Năm 1010) khi vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long, xây dựng kinh đô mới, sản xuất các sản phẩm gốm sứ phục vụ triều đình và dân sinh, cùng vị vùng đất ven sông Hồng, nơi có đất sét tốt để sản xuất gốm sứ từ đó lập nên làng gốm Bát Tràng ngày nay.

Sau khi những nghệ nhân giỏi theo triều đình rời ra đất Thăng Long lập phường làm gốm mới, người dân Bồ Bát không còn giữ được nghề truyền thống, dần dần những người ở lại chủ yếu cấy lúa, làm ruộng để sinh sống và lãng quên đi cái nghề từng hưng thịnh một thời. Nghề gốm sứ ở Bồ Bát đã bị“thất truyền” từ đó.

Với chủ trương khôi phục và phát triển nghề truyền thống của tỉnh ủy, UBND tỉnh Ninh Bình, nghề gốm Bồ Bát đang có xu hướng phục hồi trở lại hơn 10 năm trở lại đây. Chủ yếu các sản phẩm gốm tinh xảo như đầu rồng, mặt linh thú, bát đĩa, ấm chén, đồ gia dụng... đến những sản phẩm lưu niệm, trang trí như chuông gió, vòng cổ, tranh gốm mỹ thuật cũng rất đẹp.

Đặc biệt, gốm Bồ Bát chỉ sử dụng một loại đất sét trắng quý hiếm gọi là Đất sét Bồ Di, chỉ riêng ở vùng này mới có. Loại đất này có đặc điểm tạo nên dòng men trắng số 1 hiện nay và chỉ cần nung 50-70% thời gian so với các loại đất khác nhưng vẫn đảm bảo chất lượng về độ mịn, cứng…

Nhờ vậy, sau một thời gian, sản phẩm gốm Bồ Bát đã có chỗ đứng ngoài thị trường, không chỉ trong nước mà còn ra thị trường một số nước trên thế giới ưa chuộng như Đức, Nga, Mỹ… Được đánh giá rất tốt do men dày, trắng và sâu men, độ bền cơ học tốt, giá thành bằng một nửa so với sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Lưu Kỳ (tổng hợp)