Phú Thọ: Đất nông nghiệp bị mất dần do nạn khai thác cát của Công ty Thái Sơn

Đất trôi, gài mìn

Trước phản ánh của người dân, ngày 10/5, có mặt tại xã Tử Đà (huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ), phóng viên ghi nhận được nhiều cẩu quăng đang khai thác ầm ầm, vị trí cẩu quăng khai thác ngay sát mép đất nông nghiệp trồng ngô của người dân.

Một nông dân ở xã Tử Đà cho biết, mấy năm qua, việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn làm sạt lở đất bãi, đất nông nghiệp, khiến hoa màu của người dân trôi sông. Người dân xã bức xúc, phản ánh rất nhiều lần lên chính quyền địa phương về việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất nông nghiệp của người dân nhưng không được giải quyết triệt để. Từng ngày, đất trồng hoa màu của bà con nông dân vẫn bị mất. Người nông dân đặt câu hỏi rằng, phải chăng chính quyền ở đây “bất lực”?

Theo tìm hiểu của phóng viên, trong báo cáo số 02/BC-UBND của UBND xã Tử Đà, ngày 13/02/2017 nêu rõ trước phản ánh của người dân khu 8, khu 9 có đất nông nghiệp đang canh tác, sản xuất tại khu 3, khu 4 bị Công ty Thái Sơn khai thác cát gây sạt lở, ngày 10/2/2017 xã Tử Đà thành lập Đoàn kiểm tra xuống hiện trường và phát hiện 3 phao cẩu.

Cụ thể, đoàn kiểm tra phát hiện 01 vị trí đất nông nghiệp bị sạt lở xuống sông Lô (thuộc diện tích đất canh tác của người dân khu 8) có chiều dài 128m, chiều rộng 3m, tổng diện tích sạt lở là 384m2; 01 vị trí đất nông nghiệp bị sạt lở xuống sông Lô (thuộc diện tích đất canh tác người dân khu 9) có chiều dài 10m, chiều rộng 5,5m.

Trước tình hình trên, UBND xã Tử Đà đã có báo cáo lên UBND huyện Phù Ninh để có biện pháp chỉ đạo, quản lý và bảo vệ phần diện tích đất canh tác của nhân dân. Tuy nhiên, đến nay, việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn vẫn diễn ra rầm rộ khiến đất nông nghiệp của người dân tiếp tục bị trôi sông.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, cách đây khoảng 2 tháng, liên quan đến việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn, trên địa bàn đã xảy ra một vụ gài mìn. Đến nay, công an tỉnh Phú Thọ đang xử lý vụ việc.

Tự mua đất của người dân để khai thác cát

Trao đổi với phóng viên, ông Hà Kế Tài, Phó Chủ tịch UBND xã Tử Đà cho biết: “Năm 2013 Công ty Thái Sơn được UBND tỉnh Phú Thọ cấp phép khai thác cát trên sông Lô thuộc địa bàn xã Tử Đà. Trong quá trình hoạt động khai thác cát của Công ty Thái Sơn, không những tình hình an ninh, trật tự tại địa bàn rất phức tạp mà còn làm sạt lở đất nông nghiệp của người dân.

Trước việc này, Công ty Thái Sơn đã làm việc và tự bồi thường cho người dân, UBND xã không liên quan đến việc thỏa thuận này. Nhưng, chúng tôi nắm được biên bản về việc sạt lở và bồi thường. Đến nay, có hơn 60 hộ dân có đất nông nghiệp bị sạt lở và được Công ty Thái Sơn bồi thường thiệt hại hoa màu và đất".

Trước câu hỏi của phóng viên về vai trò quản lý nhà nước trên địa bàn như thế nào, ông Tài cho biết: “Đúng là việc khai thác của Công ty Thái Sơn làm mất đất nông nghiệp vĩnh viễn, song công ty mới thực hiện bồi thường cho người dân trực tiếp canh tác. Chúng tôi cũng không biết trách nhiệm của công ty phải thực hiện với nhà nước như thế nào về diện tích đất nông nghiệp bị sạt lở do khai thác mất trắng".

“Để chấn chỉnh hoạt động khai thác cát làm sạt lở đất nông nghiệp, UBND xã Tử Đà yêu cầu Công ty Thái Sơn khai thác cát đúng mốc giới; thời gian, phương tiện theo quy định cấp phép; không được phép tự ý thỏa thuận mua đất nông nghiệp của người dân để khai thác; thực hiện 6 cam kết của doanh nghiệp với địa phương khi tiến hành khai thác”, ông Tài nói.

Tuy nhiên, ông Tài không cung cấp được 6 cam kết cụ thể mà Công ty Thái Sơn phải thực hiện với lí do: “Cam kết đó công ty làm với đồng chí Vũ Minh Lý (nguyên Chủ tịch xã), nhưng năm 2016 ông Trung đã bị công an bắt. Đến nay, một số văn bản hồ sơ của Công ty Thái Sơn, tôi không được bàn giao, tiếp cận!”

Ông Tài thông tin thêm: "Xã có nắm được việc Công ty Thái Sơn và người dân có đất canh tác giáp ranh vị trí của công ty được cấp phép khai thác đã tự ý mua, bán đất với nhau. Tuy nhiên, việc này được thực thiện thỏa thuận bằng miệng nên chúng tôi chỉ biết yêu cầu phía Công ty Thái Sơn không được thực hiện mua bán đất của người dân với bất kể hình thức nào".

Để tìm hiểu thực tế có bao nhiêu diện tích đất nông nghiệp tại xã Tử Đà đã bị Công ty Thái Sơn khai thác cát làm “xóa sổ”, ngày 10/5, phóng viên đã liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ. Ông Nguyễn Mạnh Tài - Chánh Văn phòng Sở này cho biết: “Các lãnh đạo của Sở đã đi vắng hết và hẹn phóng viên sẽ thông tin lịch làm việc sau”.

Hiện nay, Công ty Thái Sơn vẫn đang tiếp tục khai thác cát khiến đất nông nghiệp bị sạt lở mất trắng từng ngày, gây mất an ninh trật tự trên địa bàn xã Tử Đà nhưng chính quyền địa phương lại “bó tay”. Đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ vào cuộc kiểm tra và có biện pháp xử lý triệt để.

Việt Nguyễn

Việt Nguyễn