Phó Thủ tướng yêu cầu sớm hoàn thiện Nghị định về Đầu tư công

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh sự cấp bách của việc sửa đổi Nghị định 85/2025/NĐ-CP để phù hợp với cơ cấu bộ máy hành chính mới, khắc phục các vấn đề phát sinh trong thực tiễn và phân cấp cụ thể hơn các nội dung chưa rõ trong Luật Đầu tư công.

Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng Nghị định này nhằm quy định đầy đủ các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư công (Luật số 90/2025/QH15). Đồng thời, Nghị định phải đảm bảo tính khả thi, đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan, đặc biệt là Hiến pháp sửa đổi.

Một trong những mục tiêu trọng tâm là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm trình tự, thủ tục nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong quản lý và thực hiện kế hoạch đầu tư công.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung gồm 03 Điều, tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2025/NĐ-CP, quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành.

Dự thảo Nghị định tập trung vào nhiều điểm mới:

Kế hoạch đầu tư công trung hạn: Sửa đổi, bổ sung trình tự xây dựng, tổng hợp kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước. Trong đó, quy định rõ vai trò của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc phối hợp phân bổ vốn đầu tư công cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, quy định phương thức giao kế hoạch đầu tư công trung hạn mới so với hiện hành.

Kế hoạch đầu tư công hàng năm: Quy định cụ thể vai trò của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc hướng dẫn, tổng hợp kế hoạch đầu tư công hàng năm nguồn ngân sách nhà nước cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước và Luật Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Điều chỉnh kế hoạch: Sửa đổi, hoàn thiện quy định về điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm.

Quyết định chủ trương đầu tư: Bổ sung trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư dự án nhà máy điện hạt nhân và hạn mức thẩm định nguồn vốn, khả năng cân đối vốn.

Một trong những điểm đổi mới đáng chú ý là việc bãi bỏ quy định về cấp huyện để phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Điều này có nghĩa là cấp xã sẽ được trao quyền lớn hơn.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ, về phân cấp, trước đây chính quyền cấp xã chỉ quản lý hành chính, bây giờ sáp nhập, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, chính quyền cấp xã vừa thực hiện công tác quản lý hành chính vừa quản lý kinh tế, trong đó có nhiệm vụ quản lý các dự án đầu tư công (nhóm B, nhóm C).

Do vậy, cơ quan chủ trì xây dựng Nghị định cần nghiên cứu cặn kẽ các quy định của pháp luật về đầu tư và thực tiễn tổ chức bộ máy, năng lực đội ngũ nhân sự cấp xã để thiết kế các quy định vừa bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định của Luật Đầu tư vừa phù hợp với thực tiễn của chính quyền cơ sở để hoạt động đầu tư công ở cấp xã thông suốt, hiệu quả.

Theo đó, ông gợi mở: Trong dự thảo nghị định, nên thiết kế quy định trong trường hợp năng lực của UBND cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu, thì Chủ tịch UBND cấp xã đề xuất Sở chuyên ngành có trách nhiệm thẩm định dự án để Chủ tịch UBND xã quyết định.

Về quy định liên quan đến kế hoạch vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng tán thành ý kiến của các bộ, ngành đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, hoàn chỉnh quy định cho chặt chẽ, theo hướng: Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng mức vốn, danh mục và mức vốn cho từng dự án của các bộ, ngành, địa phương từ nguồn ngân sách Trung ương. Bộ Tài chính "chỉ thông báo một lần" về đầu tư trong dự toán ngân sách, cùng với dự toán ngân sách và làm nhiệm vụ giám sát, kiểm tra việc thực hiện.

Về điều chỉnh dự án đầu tư: các bộ, ngành, địa phương phân bổ đến chủ đầu tư và được điều chỉnh, bổ sung trong quá trình thực hiện; nếu có khó khăn vướng mắc thì báo cáo cấp có thẩm quyền, trong đó nêu rõ lý do, bảo đảm minh bạch, đúng quy định của pháp luật.

Đối với nguồn vốn của đơn vị sự nghiệp có thu thì giao cho đơn vị sự nghiệp quyết định. Còn nếu là nguồn vốn của ngân sách nhà nước cấp cho đơn vị sự nghiệp thì phải cơ quan nhà nước phải quản lý.

Đối với dự án đầu tư công đi qua địa bàn 2 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (ví dụ 1 cây cầu đi qua địa bàn 2 tỉnh) thì giao cho 2 địa phương thống nhất quyết định, nếu không thống nhất được thì trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Về chi thường xuyên có tính chất đầu tư (khoản đầu tư khác) thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các nghị định hướng dẫn.

Với các dự án của cấp này giao cho cấp khác thực hiện. Ví dụ dự án của trung ương giao cho tỉnh thực hiện, thì tỉnh đảm nhiệm vai trò là chủ đầu tư. Cấp nào quản lý vốn, vốn của cấp nào thì cấp đó làm chủ đầu tư và chịu trách nhiệm toàn diện về thực hiện đầu tư. Cơ quan Trung ương chỉ chịu trách nhiệm về quản lý nhà nước.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cũng cho ý kiến đối với các quy định về các dự án điện hạt nhân, công nghệ thông tin; dự án đầu tư công từ nguồn vốn ODA; dự án đầu tư công về khoa học công nghệ. 

Ông cũng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các bộ ngành, địa phương, khẩn trương hoàn thiện dự thảo, phối hợp với các cơ quan liên quan trình xin ý kiến các thành viên Chính phủ trong ngày mai (16/9).

Minh Anh