Phát triển thị trường lao động, giải quyết việc làm cho thanh niên Việt Nam

Theo Văn bản số 11636/VPCP-KGVX, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cơ bản thống nhất với các nhiệm vụ, giải pháp và kiến nghị của Bộ Nội vụ về tình trạng thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo (NEET).

Phó Thủ tướng giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính, T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các địa phương triển khai giải pháp phát triển thị trường lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trọng tâm là tăng cường hướng nghiệp, đào tạo và đào tạo lại, phát triển kỹ năng nghề; xây dựng cơ chế hỗ trợ thanh niên tìm việc làm, vận hành hiệu quả sàn giao dịch việc làm quốc gia và kết nối cung - cầu lao động.

Theo số liệu công bố của Bộ Tài chính, năm 2021, cả nước có khoảng 2,02 triệu thanh niên từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 16,8% tổng số thanh niên trong nhóm tuổi này. Đây là mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025, chủ yếu do tác động của đại dịch COVID-19 làm gián đoạn hoạt động học tập, đào tạo và thu hẹp cơ hội việc làm của thanh niên.

Cùng với quá trình phục hồi kinh tế và các hoạt động giáo dục, đào tạo, quy mô thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo (thanh niên NEET) giảm xuống còn khoảng 1,53 triệu người năm 2022, tương ứng tỷ lệ 12,1%; năm 2023 là 1,56 triệu người, tương ứng 12,0%; năm 2024 giảm còn khoảng 1,36 triệu người, tương ứng 10,3%.

Đến năm 2025, số thanh niên NEET là khoảng 1,39 triệu người, chiếm 10,5%, tăng 30,9 nghìn người và tăng 0,2 điểm phần trăm so với năm 2024. Nhìn chung, tình trạng thanh niên NEET đã cải thiện so với năm 2021, nhưng vẫn duy trì ở quy mô đáng quan tâm.

Trong quý III năm 2026, có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15-24 tuổi không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 11,2% tổng số thanh niên, tăng 195,1 nghìn người so với quý trước. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng thanh niên thuộc nhóm này tương đương ở mức khoảng 1,6 triệu người, nhưng tỷ lệ giảm 0,3 điểm phần trăm, từ 11,5% xuống còn 11,2%.

Quý III thường là giai đoạn mà tỷ lệ thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo tăng lên, do đây là thời điểm nhiều thanh niên vừa tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng hoặc trung cấp, đang trong quá trình chuyển đổi từ môi trường giáo dục sang thị trường lao động.

Thực trạng trên cho thấy một bộ phận thanh niên còn gặp khó khăn trong quá trình chuyển tiếp từ học tập sang việc làm hoặc chưa tham gia học tập, đào tạo và thị trường lao động vì những hoàn cảnh khác nhau. Việc hỗ trợ cần dựa trên đặc điểm, nhu cầu và nguyên nhân cụ thể của từng nhóm, gắn tư vấn, định hướng nghề nghiệp với đào tạo kỹ năng, giới thiệu việc làm và hỗ trợ tiếp cận các chính sách có liên quan.

Để tăng cường hỗ trợ thanh niên tiếp cận học tập, đào tạo và việc làm, từng bước giảm tình trạng thanh niên NEET (nhóm thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập và không tham gia đào tạo), Bộ Nội vụ đã kiến nghị, đề xuất các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả các chính sách phát triển thanh niên, giáo dục, đào tạo và hỗ trợ tạo việc làm; tăng cường phối hợp, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong hỗ trợ thanh niên chuyển tiếp từ nhà trường sang thị trường lao động; ưu tiên thanh niên nông thôn, phụ nữ trẻ, thanh niên dân tộc thiểu số và thanh niên có hoàn cảnh khó khăn...

Bộ GD&ĐT được đề nghị tăng cường liên kết cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, mở rộng các khóa học nghề ngắn hạn, linh hoạt để thanh niên gián đoạn học tập có cơ hội trở lại trường hoặc học nghề. T.Ư Đoàn phối hợp với chính quyền cơ sở tiếp cận thanh niên NEET, tư vấn, kết nối việc làm, hỗ trợ khởi nghiệp và tiếp cận vốn vay theo quy định.

Các địa phương được giao rà soát hoàn cảnh, nhu cầu của từng nhóm thanh niên, đồng thời lồng ghép nguồn lực hỗ trợ chi phí học tập, đi lại và tiếp cận dịch vụ. Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận thanh niên thực tập, đào tạo tại nơi làm việc và tuyển dụng, bảo đảm điều kiện làm việc, tiền lương và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Minh Anh